Free practice MCQs with answers and explanations for జీవ క్రియలు (Life Processes) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
వాదన (A): వైరస్‌లు నిజంగా సజీవాలా అనే విషయంలో వివాదం ఉంది.
కారణం (R): కణాన్ని సోకే వరకు వైరస్‌లలో అణు కదలికలు కనిపించవు.
కింది వాటిలో సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకు సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, Aకు సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకు సరైన వివరణ
జీవానికి అణువుల కదలికలు అవసరం; వైరస్‌లు కణం బయట అవి చూపవు కాబట్టే వాటి సజీవతపై వివాదం ఉంది. అందువల్ల కారణం వాదనను సరిగ్గా వివరిస్తోంది. నిర్మాణ క్రమాన్ని నిలిపేందుకు అణువులు నిరంతరం కదలాలి.
B. కాంతి గ్రహణం → కాంతిశక్తి రసాయనశక్తిగా మారి నీరు విడిపోవడం → CO₂ క్షయకరణం
C. నీరు విడిపోవడం → CO₂ క్షయకరణం → కాంతి గ్రహణం
D. కాంతి గ్రహణం → CO₂ క్షయకరణం → నీరు విడిపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — కాంతి గ్రహణం → కాంతిశక్తి రసాయనశక్తిగా మారి నీరు విడిపోవడం → CO₂ క్షయకరణం
ముందుగా క్లోరోఫిల్ కాంతిని గ్రహిస్తుంది, తరువాత ఆ శక్తి రసాయనశక్తిగా మారి నీటి అణువులు హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్‌గా విడిపోతాయి, చివరగా CO₂ కార్బోహైడ్రేట్‌లుగా క్షయకరణం చెందుతుంది. ఈ దశలు వెంటవెంటనే జరగాల్సిన అవసరం లేదు.
ప్రకటన 1: ఎడారి మొక్కలు రాత్రి CO₂ తీసుకుని ఒక మధ్యంతర పదార్థం తయారు చేస్తాయి.
ప్రకటన 2: పగలు క్లోరోఫిల్ గ్రహించిన శక్తి ఆ పదార్థంపై పనిచేస్తుంది.
ప్రకటన 3: కిరణజన్య సంయోగక్రియ దశలు తప్పనిసరిగా వెంటవెంటనే జరగాలి.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
ఎడారి మొక్కలు రాత్రి CO₂ తీసుకుని మధ్యంతర పదార్థం చేసి, పగలు గ్రహించిన శక్తితో దాన్ని మారుస్తాయి; కాబట్టి దశలు వెంటనే వెంటనే జరగాల్సిన అవసరం లేదని తెలుస్తుంది. అందువల్ల ప్రకటన 3 తప్పు, 1, 2 సరైనవి.
ద్వారకణాలు, పత్రరంధ్రాలపై ప్రకటనలు:
1. నీరు లోపలికి ప్రవహించి ద్వారకణాలు ఉబ్బితే రంధ్రం తెరుచుకుంటుంది.
2. ద్వారకణాలు కుంచించుకుంటే రంధ్రం మూసుకుంటుంది.
3. CO₂ అవసరం లేనప్పుడు మొక్క రంధ్రాలను మూసేసి నీటి నష్టాన్ని తగ్గిస్తుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3 అన్నీ
ద్వారకణాల వాపు రంధ్రాన్ని తెరుస్తుంది, కుంచించుకుపోవడం మూసివేస్తుంది. స్టొమాటాల ద్వారా చాలా నీరు కూడా పోతుంది కాబట్టి CO₂ అవసరం లేనప్పుడు వాటిని మూసేసి నీటి నష్టాన్ని తగ్గిస్తుంది. మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే.
పోషణ పద్ధతి ఆధారంగా మిగతావాటికి భిన్నమైన జీవి ఏది?
A. జలగ
B. బ్రెడ్ బూజు
C. ఈస్ట్
D. పుట్టగొడుగు
Answer & explanation
Correct: A — జలగ
బ్రెడ్ బూజు, ఈస్ట్, పుట్టగొడుగులు శిలీంధ్రాలు; ఇవి ఆహారాన్ని శరీరం బయటే జీర్ణం చేసి శోషిస్తాయి. జలగ ఇతర జీవి నుండి దాన్ని చంపకుండా పోషణ పొందే పరాన్నజీవి కాబట్టి భిన్నమైనది.
నోటి నుండి ఆహారవాహిక ద్వారా జఠరానికి, అక్కడ నుండి సంవరణి కండరం విడుదల చేసినపుడు చిన్నప్రేగుకు, శోషణ తరువాత మిగిలింది పెద్దప్రేగు ద్వారా పాయువుకు చేరుతుంది. ఇతర క్రమాలు గదుల వరుసను తప్పుగా కలిపేశాయి.
దంతక్షయం (Dental caries)పై ప్రకటనలు:
1. పంచదారపై బ్యాక్టీరియా చర్యతో ఏర్పడే ఆమ్లాలు ఎనామెల్‌ను మెత్తబరుస్తాయి.
2. దంత ఫలకం ఉన్నపుడు లాలాజలం పంటి ఉపరితలాన్ని చేరి ఆమ్లాన్ని తటస్థీకరించలేదు.
3. తిన్న తర్వాత బ్రష్ చేస్తే ఫలకం తొలగుతుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3 అన్నీ
బ్యాక్టీరియా పంచదారపై చర్య జరిపి ఆమ్లాలు చేస్తుంది; ఫలకం పంటిని కప్పి ఉండటం వల్ల లాలాజలం ఆమ్లాన్ని తటస్థీకరించలేదు. తిన్న వెంటనే బ్రష్ చేయడం వల్ల ఆమ్లాలు ఏర్పడకముందే ఫలకం తొలగుతుంది. మూడూ సరైనవే.
A. పైత్య లవణాలతో చిన్న బిందువులు → లైపేజ్ చర్య → ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు, గ్లిసరాల్
B. లైపేజ్ చర్య → పైత్య లవణాలతో బిందువులు → గ్లూకోజ్
C. పెప్సిన్ చర్య → పైత్య లవణాలు → అమైనో ఆమ్లాలు
D. జఠరంలో HCl చర్య → అమైలేజ్ → గ్లిసరాల్
Answer & explanation
Correct: A — పైత్య లవణాలతో చిన్న బిందువులు → లైపేజ్ చర్య → ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు, గ్లిసరాల్
కొవ్వులు పెద్ద బిందువులుగా ఉంటే ఎంజైమ్‌లు పనిచేయడం కష్టం; పైత్య లవణాలు వాటిని చిన్న బిందువులుగా చేసిన తరువాత క్లోమ లైపేజ్, ఆంత్ర రస ఎంజైమ్‌లు వాటిని ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు, గ్లిసరాల్‌గా మారుస్తాయి. కొవ్వు జీర్ణక్రియలో గ్లూకోజ్, అమైనో ఆమ్లాలు రావు.
శ్వాసక్రియ రకాల గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనల్లో తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. గ్లూకోజ్ నుండి పైరువేట్ ఏర్పడే దశ కణద్రవ్యంలో జరుగుతుంది
B. వాయురహిత శ్వాసక్రియ మైటోకాండ్రియాలో జరుగుతుంది
C. వాయుసహిత శ్వాసక్రియలో వాయురహితం కన్నా ఎక్కువ శక్తి విడుదలవుతుంది
D. పైరువేట్ ఆక్సిజన్ సమక్షంలో మైటోకాండ్రియాలో విచ్ఛిన్నమవుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — వాయురహిత శ్వాసక్రియ మైటోకాండ్రియాలో జరుగుతుంది
ఈస్ట్‌లో కిణ్వనం వంటి వాయురహిత మార్గంలో ఇథనాల్, CO₂ ఏర్పడే పైరువేట్ విచ్ఛిన్నం ఆక్సిజన్ లేకుండా జరుగుతుంది; ఆక్సిజన్ వాడి పైరువేట్‌ను విచ్ఛిన్నం చేసే దశే మైటోకాండ్రియాలో జరుగుతుంది. కాబట్టి వాయురహిత శ్వాసక్రియ మైటోకాండ్రియాలో జరుగుతుందనే ప్రకటన తప్పు.