Free practice MCQs with answers and explanations for జీవ క్రియలు (Life Processes) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
కృత్రిమ మూత్రపిండంలో (హీమోడయాలసిస్) డయాలసిస్ ద్రవం గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. రక్తం కన్నా చాలా ఎక్కువ నత్రజని వ్యర్థాలు ఉంటాయి
B. ఆక్సిజన్ను మాత్రమే కలిగి ఉంటుంది
C. రక్తంతో సమాన ద్రవాభిసరణ పీడనం ఉంటుంది, కానీ నత్రజని వ్యర్థాలు ఉండవు
D. రక్తంతో ద్రవాభిసరణ పీడన సమానత్వం ఉండదు
Answer & explanation
Correct: C — రక్తంతో సమాన ద్రవాభిసరణ పీడనం ఉంటుంది, కానీ నత్రజని వ్యర్థాలు ఉండవు
డయాలసిస్ ద్రవానికి రక్తంతో సమాన ద్రవాభిసరణ పీడనం ఉంటుంది కానీ దానిలో నత్రజని వ్యర్థాలు ఉండవు; అందువల్ల రోగి రక్తం అర్ధ పారగమ్య గొట్టాల గుండా వెళుతున్నపుడు వ్యర్థాలు వ్యాపనం ద్వారా ద్రవంలోకి చేరతాయి, శుద్ధ రక్తం తిరిగి శరీరంలోకి వెళుతుంది.
ఈస్ట్లో కిణ్వనం (వాయురహిత శ్వాసక్రియ) సమయంలో పైరువేట్ నుండి ఏర్పడే ఉత్పత్తులు ఏవి?
A. లాక్టిక్ ఆమ్లం, నీరు
B. నీరు, ఆక్సిజన్
C. గ్లూకోజ్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్
D. ఇథనాల్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్
Answer & explanation
Correct: D — ఇథనాల్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్
ఈస్ట్ గాలి లేకుండా పైరువేట్ను ఇథనాల్, CO₂ గా మారుస్తుంది; ఈ CO₂ సున్నపు తేటను పాలలా చేస్తుంది. లాక్టిక్ ఆమ్లం ఆక్సిజన్ కొరత ఉన్న కండరాల్లో ఏర్పడుతుంది; నీరు, CO₂ వాయుసహిత శ్వాసక్రియ ఫలితాలు.
కండరాల్లో ఆక్సిజన్ తీవ్రంగా లోపించినప్పుడు పైరువేట్ ఏ పదార్థంగా మారి తిమ్మిరిని కలిగిస్తుంది?
A. లాక్టిక్ ఆమ్లం
B. ఇథనాల్
C. గ్లైకోజెన్
D. కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — లాక్టిక్ ఆమ్లం
ఆకస్మిక కదలికల్లో కండరాలకు ఆక్సిజన్ సరిపోనపుడు పైరువేట్ మూడు కార్బన్ల లాక్టిక్ ఆమ్లంగా మారుతుంది. ఇది కండరాల్లో పేరుకుపోయి తిమ్మిరి కలిగిస్తుంది. ఇథనాల్ ఏర్పడటం ఈస్ట్లో జరిగే ప్రక్రియ.
పగటి వేళ మొక్కల వాయు వినిమయం గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. CO₂ విడుదలే ప్రధానంగా ఉంటుంది
B. శ్వాసక్రియలో ఏర్పడిన CO₂ కిరణజన్య సంయోగక్రియలో వాడబడి ఆక్సిజన్ విడుదలే ప్రధానంగా ఉంటుంది
C. వాయు వినిమయం పూర్తిగా ఆగిపోతుంది
D. ఆక్సిజన్ను మాత్రమే గ్రహిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: B — శ్వాసక్రియలో ఏర్పడిన CO₂ కిరణజన్య సంయోగక్రియలో వాడబడి ఆక్సిజన్ విడుదలే ప్రధానంగా ఉంటుంది
పగలు కిరణజన్య సంయోగక్రియ వేగంగా జరిగి శ్వాసక్రియ CO₂ ను వాడేస్తుంది; అందుకే ఆక్సిజన్ విడుదల ప్రధానం. రాత్రి కిరణజన్య సంయోగక్రియ లేనందున CO₂ విడుదలే ప్రధానం.
గాలి నాళం కుప్పకూలకుండా గొంతులో ఉండే నిర్మాణాలు ఏవి?
A. శైలికలు
B. కవాటాలు
C. మృదులాస్థి వలయాలు
D. ఎర్ర రక్త కణాలు
Answer & explanation
Correct: C — మృదులాస్థి వలయాలు
గొంతులోని మృదులాస్థి వలయాలు శ్వాసనాళాన్ని తెరిచి ఉంచి గాలి సాఫీగా వెళ్ళేలా చేస్తాయి. శైలికలు గాలిలోని ధూళి, క్రిములను తొలగిస్తాయి; కవాటాలు గుండె, సిరల్లో రక్త ప్రవాహాన్ని ఒకే దిశకు పరిమితం చేస్తాయి.
రక్తం ఏ గదిలోకి నేరుగా శరీరం నుండి వచ్చి చేరుతుంది?
A. ఎడమ కర్ణిక
B. ఎడమ జఠరిక
C. కుడి జఠరిక
D. కుడి కర్ణిక
Answer & explanation
Correct: D — కుడి కర్ణిక
ఆక్సిజన్ తక్కువ రక్తం శరీరం నుండి వచ్చి కుడి కర్ణికలోకి చేరుతుంది; అక్కడి నుండి కుడి జఠరిక ఊపిరితిత్తులకు పంపుతుంది. ఊపిరితిత్తుల నుండి ఆక్సిజన్ ఎక్కువ రక్తం ఎడమ కర్ణికకు వస్తుంది.
పక్షులు, క్షీరదాల్లో నాలుగు గదుల గుండె ఎందుకు ప్రయోజనకరం?
A. ఆక్సిజన్ ఎక్కువ, తక్కువ రక్తం కలవకుండా శక్తి అవసరాలు తీర్చడానికి
B. రక్తం ఒక్కసారి మాత్రమే గుండె గుండా వెళ్లడానికి
C. రక్తం గడ్డకట్టకుండా ఉండటానికి
D. నీటిలో ఆక్సిజన్ గ్రహించడానికి
Answer & explanation
Correct: A — ఆక్సిజన్ ఎక్కువ, తక్కువ రక్తం కలవకుండా శక్తి అవసరాలు తీర్చడానికి
పక్షులు, క్షీరదాలు శరీర ఉష్ణోగ్రత నిలపడానికి నిరంతరం శక్తి వాడతాయి; గుండె కుడి, ఎడమ భాగాలు వేరుగా ఉండటం వల్ల ఆక్సిజన్ ఎక్కువ రక్తం కలిసిపోకుండా సమర్థ సరఫరా జరుగుతుంది. ఒకసారి మాత్రమే గుండె గుండా వెళ్లేది చేపల్లో జరుగుతుంది.
Correct: B — రక్తం ఒకే దిశలో, గుండె వైపు ప్రవహించేలా చేయడం
సిరల్లో రక్తం అధిక పీడనంతో ఉండదు కాబట్టి మందపాటి గోడలు అవసరం లేదు; బదులుగా కవాటాలు రక్తం వెనుకకు ప్రవహించకుండా ఒకే దిశలో, గుండె వైపు వెళ్లేలా చేస్తాయి. పీడనం ధమనుల్లో ఎక్కువ.
పగటి వేళ పత్రరంధ్రాలు తెరిచి ఉన్నప్పుడు జైలంలో నీటి కదలికకు ప్రధాన చోదక శక్తి ఏది?
A. వేరు పీడనం
B. ఫ్లోయం ద్వారా ATP శక్తి
C. బాష్పోత్సేక లాగుడు (Transpiration pull)
D. కేశనాళికా చర్య మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — బాష్పోత్సేక లాగుడు (Transpiration pull)
పత్రరంధ్రాల ద్వారా నీరు ఆవిరి అయినప్పుడు ఆకు కణాల్లో చూషణ ఏర్పడి, వేరుల జైలం నుండి నీటిని పైకి లాగుతుంది. వేరు పీడనం రాత్రి వేళ ప్రభావం ఎక్కువ; ATP వాడేది ఫ్లోయం రవాణాలో.
A. సుక్రోజ్ కేవలం గురుత్వాకర్షణ వల్ల కిందికి మాత్రమే కదులుతుంది
B. ఫ్లోయంలో రవాణా మృత కణాల ద్వారా జరుగుతుంది
C. రవాణా వేరు పీడనం వల్ల మాత్రమే జరుగుతుంది
D. సుక్రోజ్ను ATP శక్తితో ఫ్లోయంలోకి చేర్చగా ద్రవాభిసరణ పీడనం పెరిగి నీరు ప్రవేశిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — సుక్రోజ్ను ATP శక్తితో ఫ్లోయంలోకి చేర్చగా ద్రవాభిసరణ పీడనం పెరిగి నీరు ప్రవేశిస్తుంది
ఫ్లోయం రవాణా శక్తిని వాడుకుంటుంది: ATP శక్తితో సుక్రోజ్ను చేర్చడం వల్ల ద్రవాభిసరణ పీడనం పెరిగి నీరు ప్రవేశించి, పదార్థాలను తక్కువ పీడన ప్రాంతాలకు నెడుతుంది. ఇది పైకి, కిందికి రెండు దిశల్లో జరుగుతుంది; మృత కణాలు జైలంలో ఉంటాయి.