Free practice MCQs with answers and explanations for జీవ క్రియలు (Life Processes) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
బహుకణ జీవుల్లో కేవలం వ్యాపనం (diffusion) ఆక్సిజన్ అవసరాలను తీర్చలేకపోవడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. అన్ని కణాలు పరిసర వాతావరణంతో నేరుగా సంపర్కంలో ఉండవు
B. బహుకణ జీవులకు ఆక్సిజన్ అవసరం ఉండదు
C. వ్యాపనం ద్వారా ఆక్సిజన్ కణాల్లోకి చేరదు
D. బహుకణ జీవుల్లో కణాలు చాలా చిన్నవి
Answer & explanation
Correct: A — అన్ని కణాలు పరిసర వాతావరణంతో నేరుగా సంపర్కంలో ఉండవు
ఏకకణ జీవుల్లో శరీర ఉపరితలమంతా పరిసరాలతో తగులుతుంది కాబట్టి వ్యాపనం సరిపోతుంది. బహుకణ జీవుల్లో లోపలి కణాలు నేరుగా పరిసరాలకు తగలవు; అందుకే రవాణా వ్యవస్థ అవసరం. వ్యాపనం ఒక పద్ధతిగా పనిచేస్తుంది కానీ దూరం ఎక్కువైతే చాలదు.
రంగురంగుల (variegated) ఆకును చీకటిలో మూడు రోజులు, తరువాత ఎండలో ఆరు గంటలు ఉంచి అయోడిన్తో పరీక్షిస్తే ఫలితం ఏమిటి?
A. ఆకు అంతటా నీలి–నలుపు రంగు వస్తుంది
B. ఆకుపచ్చ భాగాల్లోనే నీలి–నలుపు రంగు వస్తుంది
C. ఆకుపచ్చ కాని భాగాల్లోనే నీలి–నలుపు రంగు వస్తుంది
D. ఎక్కడా రంగు మార్పు రాదు
Answer & explanation
Correct: B — ఆకుపచ్చ భాగాల్లోనే నీలి–నలుపు రంగు వస్తుంది
క్లోరోఫిల్ ఉన్న ఆకుపచ్చ భాగాల్లోనే కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరిగి స్టార్చ్ తయారవుతుంది; అందుకే అయోడిన్ ఆ భాగాల్లో నీలి–నలుపు రంగు ఇస్తుంది. ఇది క్లోరోఫిల్ అవసరాన్ని నిరూపిస్తుంది. చీకటిలో ముందే స్టార్చ్ ఖర్చయి ఉండటం వల్ల ఫలితం స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
కిరణజన్య సంయోగక్రియలో జరిగే దశల్లో భాగం కానిది ఏది?
A. క్లోరోఫిల్ కాంతిశక్తిని గ్రహించడం
B. కాంతిశక్తి రసాయనశక్తిగా మారి నీటి అణువులు విడిపోవడం
C. గ్లూకోజ్ మూడు కార్బన్ల పైరువేట్గా విచ్ఛిన్నం కావడం
D. కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ క్షయకరణం చెంది కార్బోహైడ్రేట్లుగా మారడం
Answer & explanation
Correct: C — గ్లూకోజ్ మూడు కార్బన్ల పైరువేట్గా విచ్ఛిన్నం కావడం
గ్లూకోజ్ను పైరువేట్గా విడగొట్టడం శ్వాసక్రియ మొదటి దశ, ఇది కణద్రవ్యంలో జరుగుతుంది. మిగిలిన మూడు కాంతి గ్రహణం, నీటి విచ్ఛిన్నం, CO₂ క్షయకరణం కిరణజన్య సంయోగక్రియ దశలు.
బెల్ జార్ లోపల పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ ఉంచిన మొక్క ఆకులో ఎండలో ఉంచినా స్టార్చ్ ఎందుకు ఉండదు?
A. KOH సూర్యకాంతిని అడ్డుకోవడం వల్ల
B. KOH ఆక్సిజన్ను పీల్చుకోవడం వల్ల
C. KOH నీటి ఆవిరిని గ్రహించడం వల్ల
D. KOH కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ను పీల్చుకోవడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: D — KOH కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ను పీల్చుకోవడం వల్ల
KOH CO₂ ను శోషిస్తుంది; కిరణజన్య సంయోగక్రియకు కావలసిన CO₂ జార్లో లేకపోవడంతో స్టార్చ్ తయారుకాదు. KOH లేని జార్లోని మొక్కకు CO₂ ఉండి స్టార్చ్ ఏర్పడుతుంది. రెండు జార్లనూ ఎండలోనే ఉంచారు కాబట్టి కాంతి కారణం కాదు.
మొక్కలు నైట్రోజన్ను ప్రధానంగా ఏ రూపంలో గ్రహిస్తాయి?
A. నేల నుండి నైట్రేట్లు, నైట్రైట్లు రూపంలో
B. గాలిలోని స్వచ్ఛమైన నైట్రోజన్ వాయువు రూపంలో నేరుగా
C. కార్బన్ డై ఆక్సైడ్తో కలిపి ఆకుల రంధ్రాల ద్వారా
D. నీటిలో కరగని ప్రొటీన్ల రూపంలో
Answer & explanation
Correct: A — నేల నుండి నైట్రేట్లు, నైట్రైట్లు రూపంలో
నైట్రోజన్ ప్రొటీన్ల తయారీకి అవసరం; మొక్కలు దాన్ని వేర్ల ద్వారా అకర్బన నైట్రేట్లు, నైట్రైట్లుగా, లేదా బ్యాక్టీరియా తయారు చేసిన కర్బన సమ్మేళనాలుగా గ్రహిస్తాయి. సాధారణ మొక్కలు గాలిలోని N₂ ను నేరుగా వాడలేవు.
పుట్టగొడుగు ఆహారాన్ని శరీరం బయట జీర్ణం చేసి శోషించే శిలీంధ్రం; ఇది ఇతర జీవిని చంపకుండా పోషణ పొందే పరాన్నజీవి కాదు. కస్కుటా, జలగ, బద్దె పురుగు ఇతర జీవుల నుండి పోషణ తీసుకునే పరాన్నజీవులు.
పారామీషియంలో ఆహారం నిర్దిష్ట ప్రదేశానికి ఎలా చేరుతుంది?
A. కపటపాదాల వల్ల
B. పెరిస్టాల్టిక్ కదలికల వల్ల
C. ఉపరితలాన్ని కప్పి ఉన్న శైలికల కదలికల వల్ల
D. ద్వారకణాల వల్ల
Answer & explanation
Correct: C — ఉపరితలాన్ని కప్పి ఉన్న శైలికల కదలికల వల్ల
పారామీషియంకు నిర్దిష్ట ఆకారం ఉండి ఆహారం ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశంలోనే తీసుకుంటుంది; ఉపరితలమంతా ఉన్న శైలికల కదలిక ఆహారాన్ని అక్కడికి చేరుస్తుంది. కపటపాదాలు అమీబాలో, పెరిస్టాల్సిస్ ఆహార నాళంలో ఉంటాయి.
A. ఆమ్ల ఆహారాన్ని క్షారయుతం చేసి కొవ్వును చిన్న బిందువులుగా విడగొట్టడం
B. ప్రొటీన్లను అమైనో ఆమ్లాలుగా మార్చడం
C. స్టార్చ్ను చక్కెరగా విడగొట్టడం
D. ఆహారంలోని నీటిని శోషించడం
Answer & explanation
Correct: A — ఆమ్ల ఆహారాన్ని క్షారయుతం చేసి కొవ్వును చిన్న బిందువులుగా విడగొట్టడం
జఠరం నుండి వచ్చే ఆహారం ఆమ్లయుతం; క్లోమ ఎంజైమ్లు పనిచేయడానికి కాలేయం చేసే పైత్యరసం దాన్ని క్షారయుతం చేస్తుంది. పైత్య లవణాలు కొవ్వు పెద్ద బిందువులను చిన్నవిగా చేసి లైపేజ్ చర్యను సులభతరం చేస్తాయి.
జీర్ణక్రియ అంతిమ ఉత్పత్తులకు సంబంధించిన సరైన జత ఏది?
A. ప్రొటీన్లు – గ్లూకోజ్
B. కొవ్వులు – ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు, గ్లిసరాల్
C. సంక్లిష్ట కార్బోహైడ్రేట్లు – అమైనో ఆమ్లాలు
D. కొవ్వులు – గ్లూకోజ్
Answer & explanation
Correct: B — కొవ్వులు – ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు, గ్లిసరాల్
చిన్నప్రేగు ఆంత్ర రసం ఎంజైమ్లు ప్రొటీన్లను అమైనో ఆమ్లాలుగా, సంక్లిష్ట కార్బోహైడ్రేట్లను గ్లూకోజ్గా, కొవ్వులను ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు, గ్లిసరాల్గా మారుస్తాయి. ఇతర జతలు ఈ క్రమాన్ని తప్పుగా కలిపేశాయి.