Free practice MCQs with answers and explanations for జీవ క్రియలు (Life Processes) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
చేపలు నీటిలో కరిగిన ఆక్సిజన్ను గ్రహించే అవయవం ఏది?
A. ఊపిరితిత్తులు
B. పత్రరంధ్రాలు
C. మొప్పలు (Gills)
D. నాసికా రంధ్రాలు
Answer & explanation
Correct: C — మొప్పలు (Gills)
చేపలు నోటి ద్వారా నీటిని తీసుకుని మొప్పల మీదుగా పంపుతాయి; అక్కడ రక్తం నీటిలో కరిగిన ఆక్సిజన్ను గ్రహిస్తుంది. ఊపిరితిత్తులు భూచరాల అవయవం, పత్రరంధ్రాలు మొక్కల్లో ఉంటాయి.
ఊపిరితిత్తుల్లో వాయు వినిమయం జరిగే బెలూన్ లాంటి నిర్మాణాలను ఏమంటారు?
A. నెఫ్రాన్లు
B. విల్లై
C. జఠరికలు
D. గాలి గదులు (అల్వియోలై)
Answer & explanation
Correct: D — గాలి గదులు (అల్వియోలై)
శ్వాసనాళం చిన్న గొట్టాలుగా చీలి చివరకు గాలి గదులలో ముగుస్తుంది; వాటి గోడల్లోని రక్తనాళాల జాలం ద్వారా ఆక్సిజన్, CO₂ మార్పిడి జరుగుతుంది. నెఫ్రాన్లు మూత్రపిండ ప్రమాణాలు, విల్లై చిన్నప్రేగులో శోషణ నిర్మాణాలు.
మానవ గుండెలో రెండు కర్ణికలు, రెండు జఠరికలు కలిసి నాలుగు గదులు ఉంటాయి; కుడి, ఎడమ భాగాలు వేరుగా ఉండి రక్తం కలవకుండా చూస్తాయి. రెండు గదుల గుండె చేపల్లో, మూడు గదుల గుండె ఉభయచరాలు, అనేక సరీసృపాల్లో ఉంటుంది.
మానవ రక్తంలో ఆక్సిజన్ను రవాణా చేసే శ్వాస వర్ణకం ఏది?
A. ప్లాస్మా
B. హీమోగ్లోబిన్
C. శోషరసం
D. పైత్యరసం
Answer & explanation
Correct: B — హీమోగ్లోబిన్
హీమోగ్లోబిన్ ఎర్ర రక్త కణాలలో ఉండి, ఆక్సిజన్కు అత్యధిక ఆకర్షణ చూపిస్తూ దాన్ని ఊపిరితిత్తుల నుండి కణజాలాలకు రవాణా చేస్తుంది. ప్లాస్మా ఆహారం, CO₂, వ్యర్థాలను కరిగించి రవాణా చేస్తుంది; శోషరసం, పైత్యరసం వేరే విధులు నిర్వహిస్తాయి.
గుండె నుండి వివిధ అవయవాలకు రక్తాన్ని తీసుకెళ్ళే నాళాలను ఏమంటారు?
A. సిరలు
B. కేశనాళికలు
C. ధమనులు
D. శోషరస నాళాలు
Answer & explanation
Correct: C — ధమనులు
రక్తం గుండె నుండి అధిక పీడనంతో బయటకు వస్తుంది, అందుకే ధమనులకు మందపాటి, సాగే గోడలు ఉంటాయి. సిరలు రక్తాన్ని గుండెకు తెస్తాయి; కేశనాళికలు పదార్థ మార్పిడి నాళాలు.
గాయమైనపుడు రక్తం గడ్డకట్టడానికి సహాయపడే రక్త కణాలు ఏవి?
A. ఎర్ర రక్త కణాలు
B. ప్లాస్మా కణాలు
C. సహకణాలు
D. రక్తఫలకికలు (Platelets)
Answer & explanation
Correct: D — రక్తఫలకికలు (Platelets)
ఫలకికలు శరీరమంతా ప్రసరిస్తూ, నాళంలో లీకేజీ ఉన్న చోట రక్తం గడ్డకట్టేలా చేసి రక్తనష్టాన్ని ఆపుతాయి. ఎర్ర రక్త కణాలు ఆక్సిజన్ రవాణా చేస్తాయి; సహకణాలు ఫ్లోయంలో ఉంటాయి.
నేల నుండి గ్రహించిన నీరు, ఖనిజాలను మొక్కలో పైకి రవాణా చేసే కణజాలం ఏది?
A. జైలం
B. ఫ్లోయం
C. బాహ్యచర్మం
D. ద్వారకణాలు
Answer & explanation
Correct: A — జైలం
జైలంలోని నాళాలు, నాళికలు కలిసి వేర్ల నుండి ఆకుల వరకు నిరంతర నీటి మార్గం ఏర్పరుస్తాయి. ఫ్లోయం ఆహార రవాణా చేస్తుంది; బాహ్యచర్మం రక్షణ పొర, ద్వారకణాలు రంధ్రాలను నియంత్రిస్తాయి.
ఆకుల్లో తయారైన కరిగే ఆహార పదార్థాలు మొక్క ఇతర భాగాలకు రవాణా కావడాన్ని ఏమంటారు?
A. బాష్పోత్సేకం (Transpiration)
B. స్థానాంతరణం (Translocation)
C. వ్యాపనం (Diffusion)
D. కిణ్వనం (Fermentation)
Answer & explanation
Correct: B — స్థానాంతరణం (Translocation)
కిరణజన్య సంయోగక్రియ ఉత్పత్తులు ఫ్లోయం ద్వారా ఇతర భాగాలకు చేరడాన్ని స్థానాంతరణం అంటారు. బాష్పోత్సేకం ఆకుల నుండి నీరు ఆవిరి కావడం, కిణ్వనం ఈస్ట్లో వాయురహిత శ్వాసక్రియ.
మూత్రపిండంలో రక్తాన్ని వడపోసే ప్రాథమిక ప్రమాణం ఏది?
A. న్యూరాన్
B. విల్లస్
C. నెఫ్రాన్
D. అల్వియోలస్
Answer & explanation
Correct: C — నెఫ్రాన్
ప్రతి మూత్రపిండంలో వేలాది నెఫ్రాన్లు ఉండి రక్తం నుండి నత్రజని వ్యర్థాలను వడపోస్తాయి. న్యూరాన్ నాడీ కణం, విల్లస్ చిన్నప్రేగులో శోషణ నిర్మాణం, అల్వియోలస్ ఊపిరితిత్తుల గాలి గది.
కింది వాటిలో మొక్కలు వ్యర్థాలను తొలగించే పద్ధతి కానిది ఏది?
A. రాలిపోయే ఆకుల్లో నిల్వ చేయడం
B. జిగురులు, రెసిన్ల రూపంలో పాత జైలంలో నిల్వ చేయడం
C. చుట్టూ ఉన్న నేలలోకి వదలడం
D. మూత్రపిండాల ద్వారా మూత్రంగా విసర్జించడం
Answer & explanation
Correct: D — మూత్రపిండాల ద్వారా మూత్రంగా విసర్జించడం
మొక్కలకు మూత్రపిండాల వంటి ప్రత్యేక విసర్జక అవయవాలు ఉండవు. అవి వ్యర్థాలను రిక్తికల్లో నిల్వ చేస్తాయి, రాలిపోయే ఆకులు, జిగురు, రెసిన్లలో దాచుతాయి లేదా నేలలోకి వదులుతాయి.