Free practice MCQs with answers and explanations for జీవ క్రియలు (Life Processes) (10వ తరగతి సైన్స్ – జీవశాస్త్రం (Class 10 Biology)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
జీవి విశ్రాంతిగా లేదా నిద్రలో ఉన్నప్పుడు కూడా ఆగకుండా జరిగే, శరీర నిర్మాణాన్ని నిలబెట్టే నిర్వహణ ప్రక్రియలన్నింటినీ కలిపి ఏమంటారు?
A. జీవక్రియలు (Life processes)
B. ప్రతిస్పందనలు (Responses)
C. ఉత్పరివర్తనాలు (Mutations)
D. వారసత్వ క్రియలు (Hereditary processes)
Answer & explanation
Correct: A — జీవక్రియలు (Life processes)
జీవి ఏ పని చేయకపోయినా, నిద్రపోతున్నా శరీరంలోని క్రమబద్ధ నిర్మాణం దెబ్బతినకుండా మరమ్మతు, నిర్వహణ జరుగుతూనే ఉండాలి. ఈ నిర్వహణ ప్రక్రియలన్నీ కలిపి జీవక్రియలు; పోషణ, శ్వాసక్రియ, రవాణా, విసర్జన వాటిలో ముఖ్యమైనవి.
శరీరం బయటి నుండి శక్తి మూలమైన ఆహారాన్ని లోపలికి తీసుకునే ప్రక్రియను ఏమంటారు?
A. విసర్జన (Excretion)
B. పోషణ (Nutrition)
C. శ్వాసక్రియ (Respiration)
D. రవాణా (Transportation)
Answer & explanation
Correct: B — పోషణ (Nutrition)
జీవక్రియల నిర్వహణకు కావలసిన శక్తి శరీరం వెలుపల నుండే వస్తుంది. ఆ శక్తి మూలమైన ఆహారాన్ని లోపలికి చేర్చే ప్రక్రియ పోషణ. విసర్జన వ్యర్థాలను తొలగించడం, శ్వాసక్రియ ఆక్సిజన్ వాడి ఆహారాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడం, రవాణా పదార్థాలను శరీరమంతా చేర్చడం.
ఆకుపచ్చ మొక్కలు CO₂, నీటి నుండి కిరణజన్య సంయోగక్రియ ద్వారా ఆహారం తయారుచేసుకునే స్వయంపోషకాలు. ఈస్ట్ శిలీంధ్రం, జలగ పరాన్నజీవి, అమీబా ఆహారాన్ని తీసుకుని జీర్ణం చేసే జీవి; ఇవన్నీ పరపోషకాలే.
మొక్కల్లో వెంటనే వాడని కార్బోహైడ్రేట్లు ఏ రూపంలో నిల్వ చేయబడతాయి?
A. గ్లైకోజెన్
B. ప్రొటీన్
C. లాక్టిక్ ఆమ్లం
D. పిండిపదార్థం (స్టార్చ్)
Answer & explanation
Correct: D — పిండిపదార్థం (స్టార్చ్)
ఆకుపచ్చ మొక్కలు వెంటనే వాడని కార్బోహైడ్రేట్లను స్టార్చ్గా నిల్వ చేసి అవసరమైనప్పుడు వాడతాయి. గ్లైకోజెన్ రూపంలో నిల్వ మనలాంటి జంతువుల్లో జరుగుతుంది; లాక్టిక్ ఆమ్లం కండరాల్లో ఆక్సిజన్ కొరతతో ఏర్పడే ఉత్పత్తి.
పత్రరంధ్రాలు (స్టొమాటా) తెరుచుకోవడం, మూసుకోవడాన్ని నియంత్రించే కణాలు ఏవి?
A. ద్వారకణాలు (Guard cells)
B. సహకణాలు (Companion cells)
C. ఎర్ర రక్త కణాలు
D. రక్తఫలకికలు
Answer & explanation
Correct: A — ద్వారకణాలు (Guard cells)
రంధ్రానికి ఇరువైపులా ఉండే ద్వారకణాలు నీరు చేరి ఉబ్బినపుడు రంధ్రాన్ని తెరుస్తాయి, కుంచించుకుపోతే మూసివేస్తాయి. సహకణాలు ఫ్లోయంలో ఉంటాయి; ఎర్ర రక్త కణాలు, రక్తఫలకికలు రక్తంలోని భాగాలు.
B. కణ ఉపరితలంపై ఉండే తాత్కాలిక వేళ్ళలాంటి పొడిగింపులు
C. నిర్దిష్ట నోరు, ఆహార నాళం
D. మొప్పలు
Answer & explanation
Correct: B — కణ ఉపరితలంపై ఉండే తాత్కాలిక వేళ్ళలాంటి పొడిగింపులు
అమీబా కణ ఉపరితలం నుండి తాత్కాలిక వేళ్ళలాంటి పొడిగింపులను చాచి ఆహార కణంపై కలిపి ఆహార రిక్తికను ఏర్పరుస్తుంది. శైలికలు పారామీషియంలో ఉంటాయి; అమీబాకు నిర్దిష్ట నోరు లేదు.
చిన్నప్రేగు లోపలి పొరలోని విల్లై శోషణ వైశాల్యాన్ని పెంచి జీర్ణమైన ఆహారాన్ని రక్తంలోకి చేరుస్తాయి. జఠరం ప్రొటీన్ల జీర్ణక్రియ మొదలుపెడుతుంది, ఆహారవాహిక ఆహారాన్ని కేవలం రవాణా చేస్తుంది, నోరు స్టార్చ్ జీర్ణక్రియ ప్రారంభిస్తుంది.
గ్లూకోజ్ విచ్ఛిన్నంలో మొదట ఏర్పడే మూడు కార్బన్ల అణువు ఏది?
A. పైరువేట్
B. లాక్టిక్ ఆమ్లం
C. ఇథనాల్
D. స్టార్చ్
Answer & explanation
Correct: A — పైరువేట్
ఆరు కార్బన్ల గ్లూకోజ్ అణువు కణద్రవ్యంలో మూడు కార్బన్ల పైరువేట్గా విడిపోవడం అన్ని శ్వాసక్రియ రకాల్లో మొదటి దశ. లాక్టిక్ ఆమ్లం, ఇథనాల్ ఈ పైరువేట్ నుండే తరువాతి దశల్లో ఏర్పడతాయి.
శ్వాసక్రియలో విడుదలైన శక్తి ATP తయారీకి వాడబడుతుంది; ATP విడిపోయినపుడు వచ్చే శక్తి కండరాల సంకోచం, ప్రొటీన్ సంశ్లేషణ వంటి పనులను నడిపిస్తుంది. DNA జన్యు పదార్థం, హీమోగ్లోబిన్ ఆక్సిజన్ రవాణా చేస్తుంది, పెప్సిన్ ప్రొటీన్ జీర్ణ ఎంజైమ్.