సామ్రాజ్యవాదం & వలసవాదం (Imperialism) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for సామ్రాజ్యవాదం & వలసవాదం (Imperialism) (జాతీయవాదం & సామ్రాజ్యవాదం (Nationalism & Imperialism)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
శక్తివంతమైన దేశం బలహీన దేశాలపై రాజకీయ, ఆర్థిక, సైనిక పట్టు సాధించడాన్ని ఏమంటారు?
A. జాతీయవాదం (Nationalism)
B. సంప్రదాయవాదం (Conservatism)
C. ఉదారవాదం (Liberalism)
D. సామ్రాజ్యవాదం (Imperialism)
Answer & explanation
Correct: D — సామ్రాజ్యవాదం (Imperialism)
ఒక దేశం ఇతర దేశాలపై ఆధిపత్యం సాధించడాన్ని సామ్రాజ్యవాదం అంటారు; ప్రత్యక్ష పాలన లేకపోయినా ఆర్థిక, రాజకీయ నియంత్రణ ఉండవచ్చు. జాతీయవాదం ప్రజలు తమ సొంత దేశం ఏర్పరచుకోవాలనే భావన, సంప్రదాయవాదం వియన్నా కాంగ్రెస్ సిద్ధాంతం.
సాధించిన భూభాగాల్లో కాలనీలు ఏర్పరచి, అక్కడి వనరులను, ప్రజలను ఉపయోగించుకోవడాన్ని ఏమంటారు?
A. సంప్రదాయవాదం
B. వలసవాదం (Colonialism)
C. మానవతావాదం
D. వాణిజ్యవాదం (Mercantilism)
Answer & explanation
Correct: B — వలసవాదం (Colonialism)
కాలనీల ఏర్పాటు, అక్కడి వనరులు, ప్రజల వినియోగాన్ని వలసవాదం అంటారు; సామ్రాజ్యవాదం విస్తృత భావన. మానవతావాదం పునరుజ్జీవన భావన, వాణిజ్యవాదం బంగారం–వెండి కూడబెట్టే ఆర్థిక విధానం, సంప్రదాయవాదం వియన్నా కాంగ్రెస్ సిద్ధాంతం.
స్థానిక పాలకుడు ఉన్నా, రక్షణ, విదేశాంగ వ్యవహారాలు విదేశీ శక్తి చేతిలో ఉండే నియంత్రణ రూపం ఏది?
A. రక్షిత రాజ్యం (Protectorate)
B. కాలనీ (Colony)
C. ఆదేశ రాజ్యం (Mandate)
D. ప్రభావ ప్రాంతం (Sphere of Influence)
Answer & explanation
Correct: A — రక్షిత రాజ్యం (Protectorate)
రక్షిత రాజ్యంలో స్థానిక పాలకుడు ఉంటాడు కానీ రక్షణ, విదేశాంగ వ్యవహారాలు విదేశీ శక్తి చేతిలో ఉంటాయి. కాలనీలో ప్రత్యక్ష పాలన ఉంటుంది; ప్రభావ ప్రాంతంలో ప్రత్యేక వాణిజ్య హక్కులు ఉంటాయి; ఆదేశ రాజ్యం మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత నానాజాతి సమితి కింద ఇచ్చిన పాలన.
'కొత్త సామ్రాజ్యవాదం (New Imperialism)' కాలం సుమారుగా ఏది?
A. 1450–1550
B. 1600–1700
C. 1870–1914
D. 1945–1990
Answer & explanation
Correct: C — 1870–1914
కొత్త సామ్రాజ్యవాదం సుమారు 1870–1914 మధ్య, పారిశ్రామిక విప్లవం తర్వాత ముడి సరుకులు, మార్కెట్లు, పెట్టుబడుల కోసం జరిగింది. 15–18 శతాబ్దాలు పాత వలసవాదం కాలం; 1945 తర్వాత వలస విముక్తి (Decolonisation) జరిగింది.
కొత్త సామ్రాజ్యవాదానికి ప్రధానమైన కారణాలు ఏ రకానికి చెందినవి?
A. ఆర్థిక కారణాలు (ముడి సరుకులు, మార్కెట్లు, పెట్టుబడులు)
B. కేవలం మతపరమైన కారణాలు
C. కేవలం భౌగోళిక కారణాలు
D. కేవలం వ్యవసాయ కారణాలు
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్థిక కారణాలు (ముడి సరుకులు, మార్కెట్లు, పెట్టుబడులు)
కొత్త సామ్రాజ్యవాదానికి ప్రధాన కారణాలు ఆర్థికమైనవి: ఫ్యాక్టరీలకు ముడి సరుకులు, తయారైన వస్తువులకు మార్కెట్లు, మూలధన పెట్టుబడి అవకాశాలు. రాజకీయ, సైనిక, సాంస్కృతిక కారణాలూ ఉన్నాయి, కానీ కేవలం మతపరమైన లేదా భౌగోళిక కారణాలు మాత్రమే కాదు.
'శ్వేతజాతి భారం' (1899) రుడ్యార్డ్ కిప్లింగ్ కవిత; వెనుకబడిన ప్రజలను 'నాగరికం' చేయడం తమ బాధ్యత అని ఐరోపా వాదనకు ఇది ప్రతీక. రోడ్స్ 'కేప్ నుండి కైరో' కలను కన్నవాడు; హాబ్సన్, లెనిన్ సామ్రాజ్యవాదాన్ని విమర్శించిన రచయితలు.
'బలమైనవాడే బతుకుతాడు' అనే భావనను జాతులకు వర్తింపజేసి సామ్రాజ్యవాదాన్ని సమర్థించిన వాదన ఏది?
A. సంప్రదాయవాదం
B. ఓపెన్ డోర్ విధానం
C. సామాజిక డార్వినిజం (Social Darwinism)
D. కాంటన్ వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: C — సామాజిక డార్వినిజం (Social Darwinism)
సామాజిక డార్వినిజం 'బలమైనవాడే బతుకుతాడు' అనే భావనను జాతులకు వర్తింపజేసి ఐరోపా ఆధిపత్యాన్ని సమర్థించింది. ఓపెన్ డోర్ విధానం చైనా వాణిజ్యానికి సంబంధించినది, కాంటన్ వ్యవస్థ చైనా విదేశీ వాణిజ్యాన్ని కాంటన్కు పరిమితం చేసింది.
ఆఫ్రికా విభజనకు నియమాలు రూపొందించిన బెర్లిన్ సదస్సు ఏ సంవత్సరాల్లో జరిగింది?
A. 1815
B. 1869
C. 1914
D. 1884–85
Answer & explanation
Correct: D — 1884–85
బెర్లిన్ సదస్సు 1884–85లో జరిగింది; ఇందులో ఆఫ్రికా ప్రజలను ఆహ్వానించకుండా ఐరోపా శక్తులు ఆఫ్రికా విభజనకు నియమాలు రూపొందించాయి. 1815 వియన్నా కాంగ్రెస్, 1869 సూయజ్ కాలువ ప్రారంభం, 1914 మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం మొదలైన సంవత్సరాలు.
బెర్లిన్ సదస్సు (1884–85) ఎవరి ఆధ్వర్యంలో జరిగింది?
A. సెసిల్ రోడ్స్
B. రెండవ లియోపోల్డ్
C. డిజ్రేలీ
D. జర్మన్ ఛాన్స్లర్ బిస్మార్క్
Answer & explanation
Correct: D — జర్మన్ ఛాన్స్లర్ బిస్మార్క్
బెర్లిన్ సదస్సు జర్మన్ ఛాన్స్లర్ బిస్మార్క్ ఆధ్వర్యంలో జరిగింది. రోడ్స్ బ్రిటన్ సామ్రాజ్యవాది, లియోపోల్డ్ II బెల్జియం రాజు (కాంగో యజమాని), డిజ్రేలీ సూయజ్ వాటాలు కొన్న బ్రిటన్ ప్రధాని.
కాంగో ఫ్రీ స్టేట్ బెల్జియం రాజు రెండవ లియోపోల్డ్ వ్యక్తిగత కాలనీగా మారింది; అక్కడి ప్రజలపై క్రూరమైన దోపిడీ జరిగింది. ఇతర ఎంపికలలోని పాలకులకు కాంగోతో సంబంధం లేదు; విక్టర్ ఇమ్మానుయెల్ II ఇటలీ ఏకీకరణ రాజు.