పారిశ్రామిక విప్లవం (Industrial Revolution) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పారిశ్రామిక విప్లవం (Industrial Revolution) (విప్లవాల యుగం (Age of Revolutions)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
చౌకగా ఉక్కు తయారుచేసే పద్ధతిని (1856) కనుగొన్నవారు ఎవరు?
A. హెన్రీ బెస్సెమర్
B. హంఫ్రీ డేవీ
C. జేమ్స్ వాట్
D. శామ్యూల్ మోర్స్
Answer & explanation
Correct: A — హెన్రీ బెస్సెమర్
హెన్రీ బెస్సెమర్ 1856లో చౌకగా ఉక్కు తయారుచేసే పద్ధతి కనుగొన్నాడు. డేవీ భద్రతా దీపం, వాట్ ఆవిరి యంత్రం, మోర్స్ టెలిగ్రాఫ్ ఆవిష్కర్తలు. ఈ ఆవిష్కరణ వల్ల ఉక్కు ఇనుము కంటే చౌకగా, ఎక్కువగా లభించి రైలు పట్టాలు, యంత్రాలు, భవనాలకు వాడకం పెరిగింది. ఉక్కు ఆధారంగానే రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవం విస్తరించింది.
1829లో ప్రసిద్ధి చెందిన 'రాకెట్' రైలు ఇంజన్ను తయారుచేసినవారు ఎవరు?
A. జేమ్స్ వాట్
B. జార్జ్ స్టీఫెన్సన్
C. రాబర్ట్ ఫుల్టన్
D. జాన్ మెక్ఆడమ్
Answer & explanation
Correct: B — జార్జ్ స్టీఫెన్సన్
జార్జ్ స్టీఫెన్సన్ ఆవిరి లోకోమోటివ్ను మెరుగుపరిచాడు; ఆయన 'రాకెట్' (1829) ప్రసిద్ధి చెందింది. వాట్ ఆవిరి యంత్రం, ఫుల్టన్ ఆవిరి నౌక, మెక్ఆడమ్ రోడ్ల పద్ధతి ఇతరుల ఆవిష్కరణలు.
స్టాక్టన్–డార్లింగ్టన్ రైల్వే (1825) ప్రపంచంలో మొదటి ప్రజా ఆవిరి రైల్వే. లివర్పూల్–మాంచెస్టర్ (1830) మొదటి పూర్తి స్థాయి ప్రయాణికుల రైల్వేగా ప్రసిద్ధి; బొంబాయి–థానె భారత్లో మొదటి రైలు మార్గం. లండన్–పారిస్ రైల్వే నోట్స్లో లేదు.
1807లో వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైన ఆవిరి నౌకను నడిపినవారు ఎవరు?
A. రాబర్ట్ ఫుల్టన్
B. జార్జ్ స్టీఫెన్సన్
C. శామ్యూల్ మోర్స్
D. గ్రాహం బెల్
Answer & explanation
Correct: A — రాబర్ట్ ఫుల్టన్
అమెరికన్ రాబర్ట్ ఫుల్టన్ 1807లో వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైన ఆవిరి నౌకను నడిపాడు. స్టీఫెన్సన్ రైలు ఇంజన్, మోర్స్ టెలిగ్రాఫ్, గ్రాహం బెల్ టెలిఫోన్ (1876) ఆవిష్కర్తలు.
భారత్లో మొదటి రైలు ఏ సంవత్సరంలో, ఏ రెండు ప్రదేశాల మధ్య నడిచింది?
A. 1825, కలకత్తా–ఢిల్లీ
B. 1853, బొంబాయి–థానె
C. 1853, మద్రాసు–బెంగళూరు
D. 1857, బొంబాయి–పూణె
Answer & explanation
Correct: B — 1853, బొంబాయి–థానె
భారత్లో మొదటి రైలు 1853లో బొంబాయి–థానె మధ్య నడిచింది. 1825 స్టాక్టన్–డార్లింగ్టన్ (ఇంగ్లాండ్) రైల్వే సంవత్సరం. బ్రిటన్ కాలనీల నుండి ముడి సరుకు తరలించడానికి రైల్వేలు ఉపయోగపడ్డాయి.
యంత్రాలు తమ ఉద్యోగాలు తీసేస్తున్నాయని భావించి కార్మికులు యంత్రాలను ధ్వంసం చేసిన ఉద్యమం ఏది?
A. చార్టిస్ట్ ఉద్యమం
B. ఎన్క్లోజర్ ఉద్యమం
C. లడ్డైట్ ఉద్యమం
D. సహాయ నిరాకరణోద్యమం
Answer & explanation
Correct: C — లడ్డైట్ ఉద్యమం
లడ్డైట్ ఉద్యమం (1811–12)లో కార్మికులు యంత్రాలను ధ్వంసం చేశారు. ఎన్క్లోజర్ ఉద్యమం అంటే భూముల చుట్టూ కంచెలు వేయడం; సహాయ నిరాకరణోద్యమం భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి చెందినది. చార్టిస్ట్ ఉద్యమం నోట్స్లో ప్రస్తావించిన అంశం కాదు.
కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టో (1848)ను కార్ల్ మార్క్స్, ఫ్రెడరిక్ ఎంగెల్స్ రాశారు; ఇందులో కార్మిక హక్కులు, వర్గపోరాట భావన ఉన్నాయి. ఆడమ్ స్మిత్ 'వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్' రాశాడు, ఓవెన్ కార్మిక సంక్షేమ సామ్యవాది. రూసో, వోల్టేర్ ఫ్రెంచ్ తత్వవేత్తలు.
'వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్' (1776) ఆడమ్ స్మిత్ రచన; దీనిలో స్వేచ్ఛా మార్కెట్ (లైసెజ్ ఫెయిర్) ఆలోచన ఉంది. కార్ల్ మార్క్స్ కమ్యూనిస్ట్ మేనిఫెస్టో రాశాడు, రాబర్ట్ ఓవెన్ సామ్యవాది, జాన్ లాక్ రాజకీయ తత్వవేత్త.
భారతదేశ సంపద తరలింపు (Drain of Wealth) సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
B. బాల గంగాధర తిలక్
C. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
D. మహాత్మా గాంధీ
Answer & explanation
Correct: C — దాదాభాయ్ నౌరోజీ
సంపద తరలింపు సిద్ధాంతాన్ని దాదాభాయ్ నౌరోజీ ప్రతిపాదించాడు. గోఖలే, తిలక్, గాంధీ ఇతర జాతీయ నాయకులు, ఈ సిద్ధాంత రూపకర్తలు కాదు. ఈ సిద్ధాంతం బ్రిటిష్ పాలనలో భారత సంపద ఇంగ్లాండ్కు తరలినట్లు చూపింది.
భారత్లో మొదటి ఆధునిక పత్తి మిల్లు ఏ సంవత్సరంలో, ఎక్కడ స్థాపించారు?
A. 1854, కలకత్తా
B. 1855, రిష్రా
C. 1830, మద్రాసు
D. 1854, బొంబాయి
Answer & explanation
Correct: D — 1854, బొంబాయి
భారత్లో మొదటి ఆధునిక పత్తి మిల్లు 1854లో బొంబాయిలో (కావస్జీ నానాభాయ్ దావర్) స్థాపించారు. రిష్రా (బెంగాల్)లో 1855లో మొదటి జనపనార మిల్లు ఏర్పడింది, కాబట్టి అది పత్తి మిల్లు కాదు.