ఆమ్రేడిత సంధి, త్రిక సంధి (Amredita and Trika Sandhi)

Correct: C — ఆమ్రేడిత సంధి

ఒకే పదాన్ని రెండుసార్లు చెప్పడాన్ని ద్విరుక్తం అంటారు; అలాంటప్పుడు వచ్చే సంధి ఆమ్రేడిత సంధి (ఏమి + ఏమి = ఏమేమి, అబ్బా + అబ్బా = అబ్బబ్బా). త్రిక సంధి ఆ, ఈ, ఏ లకు సంబంధించింది; యడాగమంలో 'య్' చేరుతుంది; ఉత్వ సంధిలో పూర్వపదం 'ఉ' తో ముగుస్తుంది.

Correct: D — ఆ, ఈ, ఏ

ఆ, ఈ, ఏ అనే సర్వనామ శబ్దాలను త్రికములు అంటారు (ఆ చోట, ఈ చోట, ఏ చోట అని చూపేవి మూడు). అ, ఇ, ఉ హ్రస్వాచ్చులు; క, చ, ట పరుషాలు; య, ర, ల అంతస్థాలు. త్రిక సంధి అనేది ఈ ఆ, ఈ, ఏ ల తరువాత హల్లు వచ్చినప్పుడు ఏర్పడే సంధి.

Correct: A — త్రిక సంధి

'ఆ' అనే త్రికం తరువాత హల్లు 'చ' వచ్చింది; త్రికం హ్రస్వమై 'అ' అయింది, 'చ' ద్విత్వమై 'చ్చ' అయింది; ఫలితం 'అచ్చోట'. ఇదే త్రిక సంధి. ఆమ్రేడితంలో ఒకే పదం రెండుసార్లు రావాలి; యడాగమంలో 'య్' చేరాలి; గసడదవాదేశంలో పరుషం సరళంగా మారాలి; ఇవేవీ ఇక్కడ జరగలేదు.

Correct: B — ఆమ్రేడిత సంధి

ఇక్కడ 'ఏది' అనే ఒకే పదం రెండుసార్లు వచ్చింది (ద్విరుక్తం); ఇలా ద్విరుక్త పదాల మధ్య ఏర్పడే సంధి ఆమ్రేడిత సంధి. 'అచ్చునకు ఆమ్రేడితం పరమైతే సంధి వైకల్పికము' అనేది సూత్రం. త్రిక సంధి ఆ, ఈ, ఏ లకు వర్తిస్తుంది కానీ ఇక్కడ హల్లు ద్విత్వం కాలేదు; అత్వం, యడాగమం కూడా కావు.

Correct: C — హ్రస్వమై 'ఇ' అయింది

త్రిక సంధిలో త్రికం (ఆ, ఈ, ఏ) హ్రస్వమవుతుంది, తరువాతి హల్లు ద్విత్వమవుతుంది: ఈ → ఇ, చ → చ్చ; ఫలితం 'ఇచ్చోట'. లోపించదు (అప్పుడు 'చ్చోట' అయ్యేది), 'య్' గా మారడం యణాదేశానికి చెందినది, దీర్ఘం పెరగడం ఏ సంధిలోనూ లేదు. హ్రస్వం + ద్విత్వం అనేది గుర్తు.

Correct: D — ద్విరుక్తంలో రెండవ పదం

ఒక పదాన్ని రెండుసార్లు చెప్పినప్పుడు (ద్విరుక్తం) రెండవ పదాన్ని ఆమ్రేడితం అంటారు; ఉదాహరణకు 'ఏమి + ఏమి' లో రెండవ 'ఏమి'. ఆ, ఈ, ఏ లు త్రికాలు, 'య్' ఆగమం యడాగమ సంధిలో వస్తుంది. మొదటి పదాన్ని ఆమ్రేడితం అనరు, ఆమ్రేడితం అనగా పునరుక్తంగా వచ్చినది.

Correct: D — 'ఆ' హ్రస్వమై 'అ' అయింది, 'ప' ద్విత్వమై 'ప్ప' అయింది

త్రిక సంధి సూత్రం: త్రికం (ఆ, ఈ, ఏ) తరువాతి అసంయుక్త హల్లుకు ద్విత్వం వస్తుంది, త్రికానికి హ్రస్వం వస్తుంది. అందుకే ఆ → అ, ప → ప్ప. ఇది 'అచ్చోట', 'ఇచ్చోట', 'ఎచ్చోట'లతో సమానం. పరుషం సరళం కావడం గసడదవాదేశం, 'య్' చేరడం యడాగమం, కాబట్టి అవి ఈ పదానికి కావు.