కందం, ఆటవెలది, తేటగీతి, సీసం, ద్విపద (Jatulu and Upajatulu)
Free practice MCQs with answers and explanations for కందం, ఆటవెలది, తేటగీతి, సీసం, ద్విపద (Jatulu and Upajatulu) in ఛందస్సు (Chandassu). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ద్విపదలో ఎన్ని పాదాలు ఉంటాయి?
A. నాలుగు
B. ఆరు
C. రెండు
D. ఎనిమిది
Answer & explanation
Correct: C — రెండు
ద్విపదలో రెండు పాదాలు ఉంటాయి; ప్రతి పాదంలో మూడు ఇంద్ర గణాలు, ఒక సూర్య గణం, ప్రాస నియమం ఉంటాయి. మిగిలిన పద్య రకాలన్నీ సాధారణంగా నాలుగు పాదాలవి. రంగనాథ రామాయణం, జానపద సాహిత్యం ద్విపదలో ఉన్నాయి.
వేమన శతకం ఆటవెలది పద్యాల్లో ఉంది; ఆటవెలదికి నాలుగు పాదాలు, యతి, ప్రాస నియమాలు ఉంటాయి. కందం సుమతీ శతకంలో వాడారు. సీసం పాదాలు పొడవైనవి, తరువాత ఎత్తుగీతి వస్తుంది; ద్విపద రెండు పాదాల పద్యం.
కందం మాత్రా ఛందస్సు; నాలుగు పాదాలు, నాలుగు మాత్రల గణాలు; బేసి గణాల్లో జ గణం (లఘువు గురువు లఘువు) రాకూడదు, ఆరవ గణం జ లేదా నల అయి ఉండాలి. పాదాల చివర గురువు ఉంటుంది. భ, న, త గణాలు బేసి స్థానంలో వచ్చే అవకాశం ఉన్నాయి.
A. ప్రతి పాదంలో నాలుగు ఇంద్ర గణాలు, రెండు సూర్య గణాలు
B. ప్రతి పాదంలో ఐదు సూర్య గణాలు
C. ప్రతి పాదంలో ఒక సూర్య, రెండు ఇంద్ర, రెండు సూర్య గణాలు
D. ప్రతి పాదంలో మూడు ఇంద్ర గణాలు, ఒక సూర్య గణం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రతి పాదంలో మూడు ఇంద్ర గణాలు, ఒక సూర్య గణం
ద్విపదకు రెండు పాదాలు; ప్రతి పాదంలో మూడు ఇంద్ర గణాలు, ఒక సూర్య గణం, ప్రాస నియమం ఉంటాయి. నాలుగు ఇంద్ర + రెండు సూర్య గణాలు సీసం పాదానివి; ఐదు సూర్య గణాలు ఆటవెలది 2, 4 పాదాలవి; ఒక సూర్య, రెండు ఇంద్ర, రెండు సూర్య గణాలు తేటగీతివి.
ఆటవెలది, తేటగీతి గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఆటవెలదిలో 1, 3 పాదాలు మూడు సూర్య + రెండు ఇంద్ర గణాలు.
2. ఆటవెలదిలో 2, 4 పాదాలు ఐదు సూర్య గణాలు.
3. తేటగీతి పాదంలో రెండు సూర్య గణాలు, మూడు ఇంద్ర గణాలు ఉంటాయి.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. తేటగీతి పాదంలో ఒక సూర్య గణం, రెండు ఇంద్ర గణాలు, రెండు సూర్య గణాలు ఉంటాయి; కాబట్టి 3 తప్పు. వేమన శతకం ఆటవెలదిలో ఉంది. ఆటవెలది 1, 3 పాదాల్లో సూర్య గణాలు ఎక్కువ, ఇంద్ర గణాలు రెండే ఉండటం గమనించాలి.
జతపరచండి.
(a) కందం (b) ఆటవెలది (c) తేటగీతి (d) సీసం
(1) బేసి గణాల్లో జ గణం రాదు (2) 1, 3 పాదాలు మూడు సూర్య + రెండు ఇంద్ర గణాలు (3) ఒక సూర్య, రెండు ఇంద్ర, రెండు సూర్య గణాలు (4) నాలుగు ఇంద్ర + రెండు సూర్య గణాలు
A. a-2, b-1, c-3, d-4
B. a-1, b-2, c-3, d-4
C. a-1, b-2, c-4, d-3
D. a-1, b-3, c-2, d-4
Answer & explanation
Correct: B — a-1, b-2, c-3, d-4
కందంలో బేసి గణాల్లో జ గణం రాకూడదు; ఆటవెలదిలో 1, 3 పాదాలు 3 సూర్య + 2 ఇంద్ర గణాలు; తేటగీతి పాదంలో 1 సూర్య, 2 ఇంద్ర, 2 సూర్య గణాలు; సీసం పాదంలో 4 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు. ఇతర కలయికల్లో ఈ నిర్మాణాలు తారుమారయ్యాయి.
సీసం పద్యం గురించి కింది వాటిలో సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. ప్రతి పాదంలో నాలుగు ఇంద్ర గణాలు, రెండు సూర్య గణాలు ఉంటాయి
B. దీని తరువాత ఎత్తుగీతి (తేటగీతి లేదా ఆటవెలది) వస్తుంది
C. సీసంలో ప్రాస నియమం తప్పనిసరిగా ఉంటుంది
D. ఇది ఉపజాతులలో ఒకటి
Answer & explanation
Correct: C — సీసంలో ప్రాస నియమం తప్పనిసరిగా ఉంటుంది
సీసంలో ప్రాస నియమం ఉండదు; ఎత్తుగీతికి మాత్రమే ఉంటుంది. సీసం పాదంలో 4 ఇంద్ర + 2 సూర్య గణాలు ఉంటాయి, తరువాత తేటగీతి లేదా ఆటవెలది ఎత్తుగీతిగా వస్తుంది, ఇది ఉపజాతి. కాబట్టి ప్రాస తప్పనిసరి అనడం తప్పు.