Free practice MCQs with answers and explanations for గణాలు – సూర్య, ఇంద్ర, త్రిక గణాలు (Ganalu) in ఛందస్సు (Chandassu). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
త్రిక గణాలు ఎన్ని?
A. రెండు
B. ఎనిమిది (య, మ, త, ర, జ, భ, న, స)
C. ఆరు
D. పది
Answer & explanation
Correct: B — ఎనిమిది (య, మ, త, ర, జ, భ, న, స)
త్రిక (అక్షర) గణాలు ఎనిమిది: య, మ, త, ర, జ, భ, న, స; సూత్రం "యమాతారాజభానసలగం". ఇవి మూడు అక్షరాల సమూహాలు, వృత్తాల్లో వాడతారు. సూర్య గణాలు రెండు, ఇంద్ర గణాలు ఆరు; కాబట్టి రెండు, ఆరు అనేవి ఇతర గణ రకాల సంఖ్యలు.
భ గణం = గురువు + రెండు లఘువులు (U I I); ఉదాహరణ "రాజులు" = రా (గురువు) జు (లఘువు) లు (లఘువు). య గణం I U U, మ గణం U U U, న గణం I I I. ఒక గురువు తరువాత రెండు లఘువులు వస్తే అది భ గణం అని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు.
న గణం మూడు లఘువులు (I I I). మ గణం మూడు గురువులు (U U U), ర గణం గురువు, లఘువు, గురువు (U I U), జ గణం లఘువు, గురువు, లఘువు (I U I). ఈ నాలుగు త్రిక గణాలను విడివిడిగా గుర్తుంచుకోవాలి.
సూర్య గణాలు రెండు: న (I I I) మరియు హ లేదా గల (U I). ఇంద్ర గణాలు ఆరు (నల, నగ, సల, భ, ర, త), త్రిక గణాలు ఎనిమిది. సూర్య, ఇంద్ర గణాలను ఆటవెలది, తేటగీతి, సీసం, ద్విపద వంటి ఉపజాతుల్లో వాడతారు.
య గణం = లఘువు, గురువు, గురువు (I U U). త గణం U U I, ర గణం U I U, స గణం I I U. "యమాతారాజభానసలగం" సూత్రంలో ప్రతి అక్షరం తరువాతి రెండు అక్షరాలతో కలిసి ఆ గణ రూపాన్ని సూచిస్తుంది.
త గణం = గురువు, గురువు, లఘువు (U U I). య గణం I U U, భ గణం U I I, మ గణం U U U. ఇంద్ర గణాల్లో కూడా త గణం ఉంది (నల, నగ, సల, భ, ర, త). అందువల్ల త గణం వృత్తాల్లోనూ (శార్దూలంలో త, త), ఉపజాతుల్లోనూ కనిపిస్తుంది.
రా (గురువు) జు (లఘువు) లు (లఘువు) = U I I, ఇది భ గణం. న గణం I I I, య గణం I U U, జ గణం I U I. అందువల్ల రాజులు భ గణానికి నోట్స్ ఇచ్చిన ఉదాహరణ; మొదటి అక్షరం దీర్ఘం, తరువాతి రెండూ హ్రస్వం కావడమే గుర్తు.
సూర్య గణాలు రెండు: న (I I I), హ లేదా గల (U I). నల, నగ, సల, భ, ర, త ఇంద్ర గణాలు. సూర్య, ఇంద్ర గణాలను ఆటవెలది, తేటగీతి, సీసం, ద్విపద వంటి ఉపజాతుల్లో వాడతారు.
ఇంద్ర గణాలు ఆరు: నల (I I I I), నగ (I I I U), సల (I I U I), భ (U I I), ర (U I U), త (U U I). సూర్య గణాలు న, హ మాత్రమే; త్రిక గణాలు ఎనిమిది (య, మ, త, ర, జ, భ, న, స). కాబట్టి ఇతర జాబితాలు వేర్వేరు గణ సమూహాలవి.
జతపరచండి.
(a) య (b) మ (c) త (d) ర
(1) I U U (2) U U U (3) U U I (4) U I U
A. a-2, b-1, c-3, d-4
B. a-1, b-2, c-3, d-4
C. a-1, b-2, c-4, d-3
D. a-1, b-3, c-2, d-4
Answer & explanation
Correct: B — a-1, b-2, c-3, d-4
య గణం I U U, మ గణం U U U, త గణం U U I, ర గణం U I U. త, ర గణాల రూపాలను (U U I, U I U) తారుమారు చేయడం పరీక్షల్లో తరచూ ఇచ్చే ఉచ్చు. సూత్రం "యమాతారాజభానసలగం"లో ప్రతి అక్షరం తరువాతి రెండు అక్షరాలతో కలిసి గణ రూపాన్ని ఇస్తుంది.