సుమతీ శతకం – బద్దెన (Sumati Satakam)

Correct: D — బద్దెన

సుమతీ శతకాన్ని బద్దెన (భద్రభూపాలుడు) రచించాడు; ఆయన సుమారు 13వ శతాబ్దానికి చెందినవాడని చెబుతారు. వేమన శతకం వేమనది, నరసింహ శతకం శేషప్పది, దాశరథీ శతకం కంచర్ల గోపన్నది. శతకం పేరు–కవి జతను కచ్చితంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: A — సుమతీ

సుమతీ శతకంలోని ప్రతి పద్యం చివర "సుమతీ" అనే మకుటం వస్తుంది. వినుర వేమ వేమన శతకంలోనిది, నరసింహా నరసింహ శతకంలోనిది, సర్వేశా సర్వేశ్వర శతకంలోనిది. మకుటంలోని పేరే శతకానికి గుర్తు కాబట్టి ఈ జతలను కలపకూడదు.

Correct: B — కంద పద్యాలు

సుమతీ శతకం కంద పద్యాల్లో ఉంటుంది. ఆటవెలది వేమన శతకం ఛందస్సు; ద్విపద రెండు పాదాల పద్యం, శతకాల్లో వాడే సాధారణ ఛందస్సు కాదు; తేటగీతి ఈ శతకానికి సంబంధించినది కాదు. బద్దెన కందం, వేమన ఆటవెలది అని గుర్తుంచుకోండి.

Correct: C — భద్రభూపాలుడు

సుమతీ శతక కర్త బద్దెనను భద్రభూపాలుడు అని కూడా పిలుస్తారు. బమ్మెర పోతన భాగవత కవి, తిక్కన సోమయాజి కవిత్రయంలోని కవి, యథావాక్కుల అన్నమయ్య సర్వేశ్వర శతక కర్త; కాబట్టి అవి బద్దెనకు పర్యాయ నామాలు కావు.

Correct: D — నీతిశాస్త్ర ముక్తావళి

బద్దెన సుమతీ శతకంతో పాటు నీతిశాస్త్ర ముక్తావళి అనే గ్రంథం కూడా రాశాడు. కవిజనాశ్రయం మల్లియ రేచన ఛందస్సు గ్రంథం, ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి నన్నయ వ్యాకరణ గ్రంథం, రామదాసు కీర్తనలు గోపన్న రచన. అందువల్ల అవి బద్దెనవి కావు.

Correct: A — సుమతీ శతకం

"అక్కరకు రాని చుట్టము / మ్రొక్కిన వరమీని వేల్పు ..." పద్యం చివర "గదరా సుమతీ" అని ఉంటుంది కాబట్టి సుమతీ శతకానిది. వేమన పద్యాలు "విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ"తో ముగుస్తాయి, దాశరథీ శతకం "కరుణాపయోనిధీ"తో, శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం "శ్రీకాళహస్తీశ్వరా"తో ముగుస్తాయి.

Correct: B — మంచి బుద్ధి గలవాడా (పాఠకుని సంబోధన)

"సుమతీ" అంటే "మంచి బుద్ధి గలవాడా!" అని పాఠకుడిని సంబోధించడం. శివుడిని, సముద్రాన్ని లేదా రాజును సూచించే పదం కాదు. దాశరథీ శతకంలో దేవుడు (రాముడు) సంబోధన, వేమన శతకంలో వేమన; ఇక్కడ మాత్రం పాఠకుని సంబోధన.

Correct: A — a-2, b-1, c-3, d-4

వేమన – విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ, సుమతీ – సుమతీ, దాశరథీ – దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ, నరసింహ – నరసింహా దయాపయోనిధీ. రెండు పయోనిధి మకుటాలను (దాశరథీ, నరసింహ) తారుమారు చేసిన ఎంపిక తప్పు; శతకం పేరు, దైవం పేరును చూసి జత చేయాలి.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. సుమతీ శతకం కంద పద్యాల్లో ఉంది; ఆటవెలది వేమన శతకానిది. కాబట్టి 3 తప్పు. బద్దెన సుమారు 13వ శతాబ్దానికి చెందినవాడని చెబుతారు; బద్దెన కందం, వేమన ఆటవెలది అని గుర్తుంచుకుంటే ఈ ఉచ్చు తప్పించుకోవచ్చు.

Correct: D — కందం – సుమతీ – నీతి శతకం

సుమతీ శతకం కంద పద్యాల్లో ఉంది, మకుటం "సుమతీ", ఇది నీతి శతకం. ఆటవెలది వేమన శతకం ఛందస్సు; "విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ" వేమన మకుటం; భక్తి శతకాలు దాశరథీ, నరసింహ వంటివి. కాబట్టి మూడు అంశాలూ సరిపోయే కలయిక మొదటిదే.