ప్రబంధ యుగం అంటే ఏమిటి? – లక్షణాలు (Prabandha Yugam)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రబంధ యుగం అంటే ఏమిటి? – లక్షణాలు (Prabandha Yugam) in ప్రబంధ యుగం & అష్టదిగ్గజాలు (Prabandha Age). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
తెలుగు సాహిత్యంలో "ప్రబంధ యుగం" అని ఎవరి కాలాన్ని పిలుస్తారు?
A. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం
B. నన్నయ కాలం
C. తిక్కన కాలం
D. కాకతీయుల కాలం
Answer & explanation
Correct: A — శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం
శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలాన్ని (16వ శతాబ్దం) ప్రబంధ యుగం అంటారు; ఈ యుగంలో కథను వర్ణనలతో అందంగా చెప్పే ప్రబంధ కావ్యాలు ఎక్కువగా వచ్చాయి, అందుకే దీన్ని స్వర్ణయుగంగా పిలుస్తారు. నన్నయ కాలం 11వ శతాబ్దం, తిక్కన కాలం 13వ శతాబ్దం కాబట్టి అవి కవిత్రయ యుగానికి చెందినవి.
అల్లసాని పెద్దన రచించిన మనుచరిత్ర (స్వారోచిష మనుసంభవం) తొలి ప్రబంధం. ఆముక్తమాల్యద రాయల రచన, వసుచరిత్ర రామరాజభూషణుడిది, పాండురంగ మహాత్మ్యం తెనాలి రామకృష్ణునిది. ఇవన్నీ ప్రముఖ ప్రబంధాలే అయినా తొలి ప్రబంధం మాత్రం మనుచరిత్ర.
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు సుమారు 1509 నుండి 1529 వరకు పాలించాడు, అంటే ప్రబంధ యుగం 16వ శతాబ్దంలో ఉంది. 11వ శతాబ్దం నన్నయ కాలం, 13వ శతాబ్దం తిక్కన కాలం; 19వ శతాబ్దం ఆధునిక యుగానికి దగ్గరగా ఉంటుంది కాబట్టి అది ప్రబంధ యుగం కాదు.
రాయల ఆస్థానంలో అష్టదిగ్గజ కవులు భువన విజయం అనే సభలో కొలువుదీరేవారు. వాగనుశాసనుడు నన్నయ బిరుదు; కవి సార్వభౌముడు శ్రీనాథుని బిరుదు, అవి సభ పేర్లు కావు. కాకతీయ మండపం మరో చారిత్రక కట్టడం. ఈ సభ పేరు ప్రబంధ యుగ ప్రశ్నల్లో అడుగుతారు.
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన కాలం సుమారుగా ఏది?
A. 1509 నుండి 1529 వరకు
B. 1022 నుండి 1061 వరకు
C. 1336 నుండి 1356 వరకు
D. 1600 నుండి 1620 వరకు
Answer & explanation
Correct: A — 1509 నుండి 1529 వరకు
నోట్స్ ప్రకారం రాయలు సుమారు 1509 నుండి 1529 వరకు విజయనగర తుళువ వంశ చక్రవర్తిగా పాలించాడు. 1022–1061 తూర్పు చాళుక్య రాజు రాజరాజ నరేంద్రుని కాలం, అంటే నన్నయ యుగం. మిగిలిన కాలాలు రాయల యుగానికి సంబంధం లేనివి. ఈ తేదీలు ప్రబంధ యుగ ప్రశ్నల్లో కీలకం.
B. కథను ఆధారంగా చేసుకుని అందమైన వర్ణనలతో, శృంగార రసంతో పద్య శైలిలో రాసిన కావ్యం
C. రెండు పాదాల పద్య రచన మాత్రమే
D. పాటలతో కూడిన నాటక ప్రక్రియ
Answer & explanation
Correct: B — కథను ఆధారంగా చేసుకుని అందమైన వర్ణనలతో, శృంగార రసంతో పద్య శైలిలో రాసిన కావ్యం
ప్రబంధం కథ ఆధారంగా, వర్ణనలు, శృంగార రసం, పద్య శైలితో రాసే కావ్యం. మకుటంతో వంద పద్యాలు ఉండేది శతకం, రెండు పాదాల పద్యం ద్విపద, పాటల నాటకం యక్షగానం. కాబట్టి ప్రబంధం ఈ రూపాలన్నిటికన్నా భిన్నమైనది.
C. ప్రకృతి, ఋతువులు, చంద్రోదయం వంటి వర్ణనలు, శృంగార రసానికి ప్రాధాన్యం
D. భక్తి బోధ కోసం వైరాగ్యం మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — ప్రకృతి, ఋతువులు, చంద్రోదయం వంటి వర్ణనలు, శృంగార రసానికి ప్రాధాన్యం
ప్రబంధాలలో కథ కంటే వర్ణనలకు (అష్టాదశ వర్ణనలు), శృంగార రసానికి, నాయికా నాయకుల చిత్రణకు, పద చమత్కారానికి ప్రాధాన్యం ఎక్కువ. వర్ణనలు లేని కథ, మకుటం (శతకం), వైరాగ్యం మాత్రమే ఉండటం ప్రబంధ లక్షణాలు కావు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ప్రబంధ యుగం శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం (1509–1529).
2. తొలి ప్రబంధం మనుచరిత్ర.
3. తొలి ప్రబంధం ఆముక్తమాల్యద.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
ప్రబంధ యుగం రాయల కాలం (16వ శతాబ్దం, 1509–1529), తొలి ప్రబంధం అల్లసాని పెద్దన మనుచరిత్ర; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ఆముక్తమాల్యద రాయల రచన, ముఖ్య ప్రబంధమైనా తొలి ప్రబంధం కాదు. అందువల్ల 3 తప్పు.
కింది కవులను కాలక్రమంలో (పాత నుండి కొత్తకు) అమర్చినదాన్ని గుర్తించండి.
A. నన్నయ, శ్రీనాథుడు, తిక్కన, అల్లసాని పెద్దన
B. నన్నయ, తిక్కన, శ్రీనాథుడు, అల్లసాని పెద్దన
C. తిక్కన, నన్నయ, అల్లసాని పెద్దన, శ్రీనాథుడు
D. నన్నయ, తిక్కన, అల్లసాని పెద్దన, శ్రీనాథుడు
Answer & explanation
Correct: B — నన్నయ, తిక్కన, శ్రీనాథుడు, అల్లసాని పెద్దన
నన్నయ 11వ శతాబ్దం, తిక్కన 13వ, శ్రీనాథుడు 15వ, అల్లసాని పెద్దన 16వ శతాబ్దం (ప్రబంధ యుగం). ఇదే సరైన క్రమం. ఇతర ఎంపికల్లో శ్రీనాథుడిని తిక్కన కంటే ముందు ఉంచడం లేదా పెద్దనను శ్రీనాథుని ముందు ఉంచడం వంటి తప్పులు ఉన్నాయి.