ప్రకృతి – వికృతి అంటే ఏమిటి? (Prakruti-Vikruti Meaning)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రకృతి – వికృతి అంటే ఏమిటి? (Prakruti-Vikruti Meaning) in ప్రకృతి – వికృతులు (Prakruti-Vikruti). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సంస్కృత మూల పదాన్ని నేరుగా వాడితే దానిని ఏమంటారు?
A. ప్రకృతి (తత్సమం)
B. వికృతి (తద్భవం)
C. నానార్థం
D. పర్యాయపదం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రకృతి (తత్సమం)
మూల పదాన్ని (సంస్కృత లేదా ప్రాకృత రూపం) మార్పు లేకుండా వాడితే అది ప్రకృతి, దీనిని తత్సమం అని కూడా అంటారు. పలకడంలో మారి తెలుగు రూపం పొందితే అది వికృతి (తద్భవం). నానార్థం, పర్యాయపదం అర్థానికి సంబంధించిన అంశాలు, రూపానికి కాదు.
పలకడంలో మార్పు చెంది తెలుగు రూపం పొందిన పదాన్ని ఏమంటారు?
A. ప్రకృతి (తత్సమం)
B. వికృతి (తద్భవం)
C. సమాసం
D. సంధి
Answer & explanation
Correct: B — వికృతి (తద్భవం)
ప్రకృతి పదం పలికే తీరులో మారి సులభమైన తెలుగు రూపం వచ్చినప్పుడు దానిని వికృతి లేదా తద్భవం అంటారు (అగ్ని → అగ్గి). ప్రకృతి మూల రూపం. సమాసం, సంధి వ్యాకరణ ప్రక్రియలు కాబట్టి ఇక్కడ సంబంధం లేదు.
అగ్ని ప్రకృతి కాగా అగ్గి వికృతి; సంయుక్తాక్షరం (గ్ని) ద్విత్వంగా (గ్గి) మారింది. అనలం అగ్నికి పర్యాయపదం, వికృతి కాదు. "అగ్గిపెట్టె" అనే పదంలో ఈ వికృతి నేటికీ కనిపిస్తుంది.
శ్రీ ప్రకృతి; దాని వికృతి సిరి. "సిరిసంపదలు" అనే మాటలో ఇది ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉంది. శ్రీ → సిరి మార్పులో శ కారం స కారంగా మారింది. ఇక్కడ శ్రీ అనే సంయుక్త రూపం మధ్యలో అచ్చు చేరి సిరిగా సరళమైంది; సింగము, సెట్టి, సిగ వేర్వేరు పదాల వికృతులు, శ్రీకి కాదు.
విద్య ప్రకృతి కాగా విద్దె వికృతి; ద్య అనే సంయుక్తాక్షరం ద్ద గా మారింది. వెజ్జు అనేది వైద్యుడికి వికృతి, విద్యకు కాదు. కాబట్టి విద్దె మాత్రమే సరైనది. విద్య, విద్దె రెండూ ఒకే అర్థం (చదువు) ఇస్తాయి; రూపం మాత్రమే మారింది. అందుకే ఇది ప్రకృతి–వికృతి జత అవుతుంది.
B. సంస్కృత ధ్వనులతో గంభీరంగా ఉంటే ప్రకృతి; సులభంగా పలికే తెలుగు రూపమైతే వికృతి
C. చివరి అక్షరం ఆధారంగా
D. ఎప్పుడూ మొదటి పదం ప్రకృతి
Answer & explanation
Correct: B — సంస్కృత ధ్వనులతో గంభీరంగా ఉంటే ప్రకృతి; సులభంగా పలికే తెలుగు రూపమైతే వికృతి
భక్తి, విద్య వంటి సంస్కృత ధ్వనులు గంభీరంగా ఉండే పదాలు ప్రకృతి; బత్తి, విద్దె వంటి సులభంగా పలికే తెలుగు రూపాలు వికృతి. పొడవు లేదా ఇచ్చిన క్రమం ఆధారంగా ప్రకృతి–వికృతిని నిర్ణయించలేము.
Correct: C — రెండూ ఒకే అర్థం ఇస్తాయి; రూపం మాత్రమే మారింది
ఆశ్చర్యం – అచ్చెరువు వంటి జతల్లో రెండు పదాలూ ఒకే అర్థాన్ని ఇస్తాయి, రూపం మాత్రమే మారుతుంది. వికృతికి విరుద్ధార్థం ఉండదు. ప్రకృతి సంస్కృత మూల రూపం, తెలుగు రూపం కాదు.
అచ్చెరువు అనేది ఆశ్చర్యముకు వికృతి కాబట్టి దాని ప్రకృతి ఆశ్చర్యము. అబ్బురముకు ప్రకృతి అద్భుతము, ఆనకు ప్రకృతి ఆజ్ఞ. అద్భుతము, ఆశ్చర్యము దగ్గరి అర్థాలే అయినా వేర్వేరు జతలు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1) ప్రకృతి పదాన్ని తత్సమం అని కూడా అంటారు. 2) వికృతి పదాన్ని తద్భవం అని కూడా అంటారు. 3) వికృతి మూల రూపం. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
ప్రకృతిని తత్సమం, వికృతిని తద్భవం అంటారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. మూల రూపం ప్రకృతి, వికృతి కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు. ఈ పదాల అర్థం: తత్సమం = దానితో సమానం, తద్భవం = దాని నుండి పుట్టినది.
అగ్ని–అగ్గి, శ్రీ–సిరి, విద్య–విద్దె ఒకే పదం పలకడంలో మారిన ప్రకృతి–వికృతి జతలు. చంద్రుడు–జాబిల్లి వేరు పదాలు కాబట్టి అవి పర్యాయపదాలు; చంద్రుడికి వికృతి చందురుడు. అందుకే ఇది ప్రకృతి–వికృతి జత కాదు.