Back to note

ప్రకృతి – వికృతి అంటే ఏమిటి? (Prakruti-Vikruti Meaning)

Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రకృతి – వికృతి అంటే ఏమిటి? (Prakruti-Vikruti Meaning) in ప్రకృతి – వికృతులు (Prakruti-Vikruti). Tap an option to check instantly.

Q1Easy

సంస్కృత మూల పదాన్ని నేరుగా వాడితే దానిని ఏమంటారు?

  1. A. ప్రకృతి (తత్సమం)
  2. B. వికృతి (తద్భవం)
  3. C. నానార్థం
  4. D. పర్యాయపదం
Answer & explanation

Correct: A — ప్రకృతి (తత్సమం)

మూల పదాన్ని (సంస్కృత లేదా ప్రాకృత రూపం) మార్పు లేకుండా వాడితే అది ప్రకృతి, దీనిని తత్సమం అని కూడా అంటారు. పలకడంలో మారి తెలుగు రూపం పొందితే అది వికృతి (తద్భవం). నానార్థం, పర్యాయపదం అర్థానికి సంబంధించిన అంశాలు, రూపానికి కాదు.

Revise related study notes
Q2Easy

పలకడంలో మార్పు చెంది తెలుగు రూపం పొందిన పదాన్ని ఏమంటారు?

  1. A. ప్రకృతి (తత్సమం)
  2. B. వికృతి (తద్భవం)
  3. C. సమాసం
  4. D. సంధి
Answer & explanation

Correct: B — వికృతి (తద్భవం)

ప్రకృతి పదం పలికే తీరులో మారి సులభమైన తెలుగు రూపం వచ్చినప్పుడు దానిని వికృతి లేదా తద్భవం అంటారు (అగ్ని → అగ్గి). ప్రకృతి మూల రూపం. సమాసం, సంధి వ్యాకరణ ప్రక్రియలు కాబట్టి ఇక్కడ సంబంధం లేదు.

Revise related study notes
Q3Easy

"అగ్ని" పదానికి వికృతి ఏది?

  1. A. అనలం
  2. B. ఆకసము
  3. C. అగ్గి
  4. D. అక్కరము
Answer & explanation

Correct: C — అగ్గి

అగ్ని ప్రకృతి కాగా అగ్గి వికృతి; సంయుక్తాక్షరం (గ్ని) ద్విత్వంగా (గ్గి) మారింది. అనలం అగ్నికి పర్యాయపదం, వికృతి కాదు. "అగ్గిపెట్టె" అనే పదంలో ఈ వికృతి నేటికీ కనిపిస్తుంది.

Revise related study notes
Q4Easy

"శ్రీ" పదానికి వికృతి ఏది?

  1. A. సింగము
  2. B. సెట్టి
  3. C. సిగ
  4. D. సిరి
Answer & explanation

Correct: D — సిరి

శ్రీ ప్రకృతి; దాని వికృతి సిరి. "సిరిసంపదలు" అనే మాటలో ఇది ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉంది. శ్రీ → సిరి మార్పులో శ కారం స కారంగా మారింది. ఇక్కడ శ్రీ అనే సంయుక్త రూపం మధ్యలో అచ్చు చేరి సిరిగా సరళమైంది; సింగము, సెట్టి, సిగ వేర్వేరు పదాల వికృతులు, శ్రీకి కాదు.

Revise related study notes
Q5Easy

"విద్య" పదానికి వికృతి ఏది?

  1. A. విద్దె
  2. B. వన్నె
  3. C. వెజ్జు
  4. D. సుద్ద
Answer & explanation

Correct: A — విద్దె

విద్య ప్రకృతి కాగా విద్దె వికృతి; ద్య అనే సంయుక్తాక్షరం ద్ద గా మారింది. వెజ్జు అనేది వైద్యుడికి వికృతి, విద్యకు కాదు. కాబట్టి విద్దె మాత్రమే సరైనది. విద్య, విద్దె రెండూ ఒకే అర్థం (చదువు) ఇస్తాయి; రూపం మాత్రమే మారింది. అందుకే ఇది ప్రకృతి–వికృతి జత అవుతుంది.

Revise related study notes
Q6Moderate

ప్రకృతి, వికృతి పదాలను ఎలా గుర్తించాలి?

  1. A. పొడవైనది వికృతి
  2. B. సంస్కృత ధ్వనులతో గంభీరంగా ఉంటే ప్రకృతి; సులభంగా పలికే తెలుగు రూపమైతే వికృతి
  3. C. చివరి అక్షరం ఆధారంగా
  4. D. ఎప్పుడూ మొదటి పదం ప్రకృతి
Answer & explanation

Correct: B — సంస్కృత ధ్వనులతో గంభీరంగా ఉంటే ప్రకృతి; సులభంగా పలికే తెలుగు రూపమైతే వికృతి

భక్తి, విద్య వంటి సంస్కృత ధ్వనులు గంభీరంగా ఉండే పదాలు ప్రకృతి; బత్తి, విద్దె వంటి సులభంగా పలికే తెలుగు రూపాలు వికృతి. పొడవు లేదా ఇచ్చిన క్రమం ఆధారంగా ప్రకృతి–వికృతిని నిర్ణయించలేము.

Revise related study notes
Q7Moderate

ప్రకృతి, వికృతి పదాల గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?

  1. A. రెండింటి అర్థాలు పూర్తిగా వేరు
  2. B. వికృతి పదానికి విరుద్ధార్థం ఉంటుంది
  3. C. రెండూ ఒకే అర్థం ఇస్తాయి; రూపం మాత్రమే మారింది
  4. D. ప్రకృతి పదం తెలుగు పదం
Answer & explanation

Correct: C — రెండూ ఒకే అర్థం ఇస్తాయి; రూపం మాత్రమే మారింది

ఆశ్చర్యం – అచ్చెరువు వంటి జతల్లో రెండు పదాలూ ఒకే అర్థాన్ని ఇస్తాయి, రూపం మాత్రమే మారుతుంది. వికృతికి విరుద్ధార్థం ఉండదు. ప్రకృతి సంస్కృత మూల రూపం, తెలుగు రూపం కాదు.

Revise related study notes
Q8Moderate

"అచ్చెరువు" పదానికి ప్రకృతి ఏది?

  1. A. అద్భుతము
  2. B. అబ్బురము
  3. C. ఆజ్ఞ
  4. D. ఆశ్చర్యము
Answer & explanation

Correct: D — ఆశ్చర్యము

అచ్చెరువు అనేది ఆశ్చర్యముకు వికృతి కాబట్టి దాని ప్రకృతి ఆశ్చర్యము. అబ్బురముకు ప్రకృతి అద్భుతము, ఆనకు ప్రకృతి ఆజ్ఞ. అద్భుతము, ఆశ్చర్యము దగ్గరి అర్థాలే అయినా వేర్వేరు జతలు.

Revise related study notes
Q9Hard

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1) ప్రకృతి పదాన్ని తత్సమం అని కూడా అంటారు. 2) వికృతి పదాన్ని తద్భవం అని కూడా అంటారు. 3) వికృతి మూల రూపం. సరైనవి ఏవి?

  1. A. 1, 3 మాత్రమే
  2. B. 2, 3 మాత్రమే
  3. C. 1, 2 మాత్రమే
  4. D. 1, 2, 3
Answer & explanation

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

ప్రకృతిని తత్సమం, వికృతిని తద్భవం అంటారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. మూల రూపం ప్రకృతి, వికృతి కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు. ఈ పదాల అర్థం: తత్సమం = దానితో సమానం, తద్భవం = దాని నుండి పుట్టినది.

Revise related study notes
Q10Hard

ప్రకృతి–వికృతి జత కానిది ఏది?

  1. A. అగ్ని – అగ్గి
  2. B. శ్రీ – సిరి
  3. C. విద్య – విద్దె
  4. D. చంద్రుడు – జాబిల్లి
Answer & explanation

Correct: D — చంద్రుడు – జాబిల్లి

అగ్ని–అగ్గి, శ్రీ–సిరి, విద్య–విద్దె ఒకే పదం పలకడంలో మారిన ప్రకృతి–వికృతి జతలు. చంద్రుడు–జాబిల్లి వేరు పదాలు కాబట్టి అవి పర్యాయపదాలు; చంద్రుడికి వికృతి చందురుడు. అందుకే ఇది ప్రకృతి–వికృతి జత కాదు.

Revise related study notes
0/0correct · 0/10 done
Question 1 of 100 answered
Q1Easy

సంస్కృత మూల పదాన్ని నేరుగా వాడితే దానిని ఏమంటారు?

Or practice the full chapter · revise this note