ప్రకృతి – వికృతులు (Prakruti-Vikruti) · Practice MCQs

Correct: A — ప్రకృతి (తత్సమం)

మూల పదాన్ని (సంస్కృత లేదా ప్రాకృత రూపం) మార్పు లేకుండా వాడితే అది ప్రకృతి, దీనిని తత్సమం అని కూడా అంటారు. పలకడంలో మారి తెలుగు రూపం పొందితే అది వికృతి (తద్భవం). నానార్థం, పర్యాయపదం అర్థానికి సంబంధించిన అంశాలు, రూపానికి కాదు.

Correct: B — వికృతి (తద్భవం)

ప్రకృతి పదం పలికే తీరులో మారి సులభమైన తెలుగు రూపం వచ్చినప్పుడు దానిని వికృతి లేదా తద్భవం అంటారు (అగ్ని → అగ్గి). ప్రకృతి మూల రూపం. సమాసం, సంధి వ్యాకరణ ప్రక్రియలు కాబట్టి ఇక్కడ సంబంధం లేదు.

Correct: C — అగ్గి

అగ్ని ప్రకృతి కాగా అగ్గి వికృతి; సంయుక్తాక్షరం (గ్ని) ద్విత్వంగా (గ్గి) మారింది. అనలం అగ్నికి పర్యాయపదం, వికృతి కాదు. "అగ్గిపెట్టె" అనే పదంలో ఈ వికృతి నేటికీ కనిపిస్తుంది.

Correct: D — సిరి

శ్రీ ప్రకృతి; దాని వికృతి సిరి. "సిరిసంపదలు" అనే మాటలో ఇది ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉంది. శ్రీ → సిరి మార్పులో శ కారం స కారంగా మారింది. ఇక్కడ శ్రీ అనే సంయుక్త రూపం మధ్యలో అచ్చు చేరి సిరిగా సరళమైంది; సింగము, సెట్టి, సిగ వేర్వేరు పదాల వికృతులు, శ్రీకి కాదు.

Correct: A — విద్దె

విద్య ప్రకృతి కాగా విద్దె వికృతి; ద్య అనే సంయుక్తాక్షరం ద్ద గా మారింది. వెజ్జు అనేది వైద్యుడికి వికృతి, విద్యకు కాదు. కాబట్టి విద్దె మాత్రమే సరైనది. విద్య, విద్దె రెండూ ఒకే అర్థం (చదువు) ఇస్తాయి; రూపం మాత్రమే మారింది. అందుకే ఇది ప్రకృతి–వికృతి జత అవుతుంది.

Correct: B — అచ్చెరువు

ఆశ్చర్యము ప్రకృతి కాగా అచ్చెరువు వికృతి. అబ్బురము అద్భుతముకు వికృతి, ఆకసము ఆకాశముకు, అక్కరము అక్షరముకు వికృతులు. అందువల్ల ప్రతి ప్రకృతికి దాని స్వంత వికృతిని జత చేయాలి.

Correct: C — ఆకసము

ఆకాశము (ప్రకృతి) → ఆకసము (వికృతి). అక్కరము అక్షరముకు, కత కథకు, కన్నె కన్యకు వికృతులు. ఇవి వేర్వేరు జతలు కాబట్టి కలపకూడదు. ఆకాశము అనే పదంలో శ కారం స గా మారి ఆకసముగా వచ్చింది; ఇది పాత కావ్యాల్లో విరివిగా కనిపించే రూపం.

Correct: D — కత

కథ ప్రకృతి కాగా కత వికృతి; ఇక్కడ థ కారం త గా మారింది. కన్నె కన్యకు, కబ్బము కావ్యముకు, ఆన ఆజ్ఞకు వికృతులు. అందువల్ల కథకు కతే సరైనది. థ → త మార్పుతో కథ కతగా మారింది; పల్లెల్లో కత చెప్పడం అనే వాడుక ఇప్పటికీ ఉంది. కన్నె, కబ్బము, ఆన వేర్వేరు జతలు.

Correct: A — కన్నె

కన్య (ప్రకృతి) → కన్నె (వికృతి); న్య సంయుక్తం న్న ద్విత్వంగా మారింది. ఒజ్జ ఉపాధ్యాయుడికి, కబ్బము కావ్యముకు వికృతులు. కాబట్టి కన్యకు కన్నె సరైనది. కన్య, కన్నె రెండూ పెళ్లికాని అమ్మాయిని సూచిస్తాయి; న్య → న్న మార్పు ఇక్కడ గమనించాలి. కత, కబ్బము, ఒజ్జ వేరే పదాల వికృతులు.

Correct: B — అక్కరము

అక్షరము (ప్రకృతి) → అక్కరము (వికృతి). క్ష అనే సంయుక్తాక్షరం క్క ద్విత్వంగా మారింది. అబ్బురము అద్భుతముకు, ఆకసము ఆకాశముకు, ఆన ఆజ్ఞకు వికృతులు. క్షర అనే భాగంలో క్ష సంయుక్తం సరళమై క్క అయింది; అక్కరము అనే రూపం 'అక్కరకు రాని' వంటి మాటల్లో నేటికీ వినిపిస్తుంది.