భ నుండి స వరకు ప్రకృతి–వికృతులు (Prakruti-Vikruti: Bh to S)

Correct: D — బత్తి

భక్తి ప్రకృతి కాగా బత్తి వికృతి; ఇక్కడ భ కారం బ కారంగా మారడం, క్తి అనే సంయుక్తం త్తి గా మారడం గమనించవచ్చు. భ → బ మార్పు అనేక వికృతుల్లో ఉంది (భిక్ష → బిచ్చము).

Correct: A — రాతిరి

రాత్రి ప్రకృతి కాగా రాతిరి వికృతి; త్ర అనే కఠిన ధ్వని సరళంగా తిరి గా మారింది. రేయి రాత్రికి పర్యాయపదం మాత్రమే, వికృతి కాదు. రాత్రిలోని త్ర కఠిన ధ్వనికి మధ్యలో ఇ చేరి సరళంగా రాతిరి అయింది. రతనము రత్నముకు, రూపు రూపముకు వికృతులు, రాత్రికి కాదు.

Correct: B — సంద్రము

సముద్రము ప్రకృతి కాగా సంద్రము వికృతి. సింగము సింహముకు, సామి స్వామికి వికృతులు. సముద్రము అనే పదంలో కఠిన ధ్వనులు తగ్గి సులభంగా పలికే రూపం ఏర్పడింది. సముద్రము, సంద్రము రెండూ సాగరాన్నే సూచిస్తాయి; పలకడంలో 'ముద్ర' భాగం 'ంద్ర' గా సరళమైంది. సింగము సింహముకు, సామి స్వామికి వికృతులు.

Correct: C — రేడు

రాజు ప్రకృతి కాగా రేడు వికృతి. రాతిరి రాత్రికి, సిరి శ్రీకి, సెట్టి శ్రేష్ఠికి వికృతులు. ఐచ్ఛికాల్లో ఉన్న మిగిలిన వికృతులు వేరే పదాలకు చెందినవి. రాజు అనే పదానికి తెలుగు వికృతి రేడు; అమరావతి రేడు వంటి మాటల్లో కనిపిస్తుంది. సెట్టి శ్రేష్ఠికి, సిగ శిఖకు వికృతులు.

Correct: A — బిచ్చము

భిక్ష (ప్రకృతి) → బిచ్చము (వికృతి); భ కారం బ గా, క్ష అనే సంయుక్తం చ్చ గా మారింది. "బిచ్చం వేయండి" అనే వాక్యంలో ఇది రోజువారీ వాడుకలో ఉంది. భిక్ష అనే పదంలో భ → బ, క్ష → చ్చ మార్పులు రెండూ జరిగాయి; బిచ్చగాడు అనే పదం ఈ వికృతి నుండే వచ్చింది.

Correct: B — సెట్టి

శ్రేష్ఠి (ప్రకృతి) → సెట్టి (వికృతి); సెట్టి అంటే వ్యాపారి. సిరి శ్రీకి, సిగ శిఖకు, రేడు రాజుకు వికృతులు. శ్రీ, శ్రేష్ఠి రెండూ శ్ర తో మొదలైనా వాటి వికృతులు వేరు.

Correct: C — విద్య

విద్దె అనేది విద్యకు వికృతి కాబట్టి దాని ప్రకృతి విద్య. వైద్యుడికి వికృతి వెజ్జు; వర్ణముకు వన్నె. కాబట్టి విద్దెకు సరైన ప్రకృతి విద్యే. ఇక్కడ వికృతి ఇచ్చి ప్రకృతి అడిగారు; విద్దె నుండి విద్య సులభంగా తెలుస్తుంది. వైద్యుడికి వెజ్జు, వర్ణముకు వన్నె అనే వేరే వికృతులు ఉన్నాయి.

Correct: D — జాతర

యాత్ర (ప్రకృతి) → జాతర (వికృతి); య కారం జ గా మారింది. జక్కుడు యక్షుడికి వికృతి, యాత్రకు కాదు. య → జ మార్పుకు ఇవి రెండూ ఉదాహరణలు, కాబట్టి జతలను కలపకూడదు.

Correct: A — వన్నె

వర్ణము (ప్రకృతి) → వన్నె (వికృతి). వెజ్జు వైద్యుడికి, విద్దె విద్యకు, సుద్ద శుద్ధముకు వికృతులు. "వన్నెలు చిందే" వంటి మాటల్లో వన్నె రంగు, శోభ అనే అర్థంలో ఉంటుంది.

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

సింహము–సింగము, స్తంభము–కంబము సరైన జతలు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. స్వామికి వికృతి సామి; సిరి శ్రీకి వికృతి. కాబట్టి 3 తప్పు. స్తంభము → కంబము ధ్వని మార్పు పెద్దదైనా సరైనదే; స్వామికి సామి అనే వికృతి ఉంది. సిరి శ్రీకి మాత్రమే చెందుతుంది.