ప్రకృతి – వికృతులు (Prakruti-Vikruti) · Practice MCQs

Correct: A — రాజు – రాతిరి

రాజుకు వికృతి రేడు; రాతిరి రాత్రికి వికృతి. కాబట్టి రాజు–రాతిరి తప్పు జత. రత్నము–రతనము, రూపము–రూపు, రాత్రి–రాతిరి సరైనవి. రాత్రి, రతనము, రూపు వంటి 'ర' అక్షరంతో మొదలయ్యే పదాల వికృతులను కలపకుండా చూడాలి; రాజు, రాత్రి రెండింటి వికృతులు వేరు (రేడు, రాతిరి).

Correct: B — భక్తి – బత్తి, భిక్ష – బిచ్చము, భాష – బాస

భక్తి–బత్తి, భిక్ష–బిచ్చము, భాష–బాస ముగ్గురూ భ → బ మార్పును చూపుతాయి. ఇతర ఐచ్ఛికాల్లో శ్రీ–సిరి (శ → స), యాత్ర–జాతర (య → జ), శిఖ–సిగ (శ → స), విద్య–విద్దె వంటి వేరే మార్పులు కలిపారు.

Correct: C — 2, 3 మాత్రమే

ధ్వని మార్పు నియమాలు సాధారణ లక్షణాలే, అన్ని జతలూ ఒకే నియమం అనుసరించవు, కాబట్టి 1 తప్పు. భ → బ ఒక సాధారణ లక్షణం, పరీక్షల్లో జతలను నేరుగా గుర్తుంచుకోవడమే సురక్షితం అనే 2, 3 సరైనవి.

Correct: D — కఠిన ధ్వనులు సరళం కావడం

రాత్రి → రాతిరి, రత్నము → రతనము మార్పుల్లో త్ర, త్న వంటి కఠిన సంయుక్త ధ్వనులు అక్షరాల మధ్య అచ్చు చేరి సరళమయ్యాయి. భ → బ, శ → స, య → జ మార్పులు ఈ జతల్లో లేవు.

Correct: A — అక్షరము – అక్కరము

అక్షరము → అక్కరము లో క్ష అనే సంయుక్తాక్షరం క్క గా మారింది; ఇదే నోట్స్‌లో ఇచ్చిన ప్రధాన ఉదాహరణ. భాష → బాస లో భ → బ మార్పు, శ్రీ → సిరి లో శ → స మార్పు ఉన్నాయి. సముద్రము → సంద్రము లో ముద్ర అనే భాగం సరళమై ంద్ర అయింది, ఇది క్ష → క్క మార్పు కాదు.

Correct: B — 1, 2, 3

స్వామి → సామి, లక్ష్మి → లచ్చి, వైద్యుడు → వెజ్జు మూడూ నోట్స్‌లో ఇచ్చిన సరైన ప్రకృతి–వికృతి జతలు. కాబట్టి మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే. ఏ ఒక్క జతనైనా తప్పు అనుకుంటే ఇతర ఐచ్ఛికాల్లో చిక్కుకుంటాం.

Correct: C — శ్రేష్ఠి

సెట్టి శ్రేష్ఠి యొక్క వికృతి (వ్యాపారి అనే అర్థం). శ్రీకి వికృతి సిరి, శిఖకు సిగ, సింహముకు సింగము. సెట్టి అనగానే వ్యాపారి (శ్రేష్ఠి) గుర్తుకు రావాలి. సెట్టి అని వినగానే వ్యాపారి గుర్తు రావాలి; అదే శ్రేష్ఠి. శ్ర సంయుక్తం సెగా, ష్ఠి ట్టిగా మారింది, ఇది ఆసక్తికరమైన ధ్వని మార్పు.

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

విద్దె–విద్య, వన్నె–వర్ణము సరైన ప్రకృతి–వికృతి జతలు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. బిచ్చము భిక్షకు వికృతి; భాషకు వికృతి బాస. కాబట్టి 3 తప్పు. బిచ్చము అనే వికృతి భిక్షకు సంబంధించినది, భాషకు కాదు (భాషకు బాస). ఒక్క జతను తప్పుగా కలపడం పరీక్షలో సాధారణ ఉపాయం.

Correct: A — "సిరి" శ్రీకి ప్రకృతి

సిరి శ్రీకి వికృతి, ప్రకృతి కాదు; శ్రీ ప్రకృతి. అందువల్ల "సిరి శ్రీకి ప్రకృతి" అనే వాక్యం తప్పు. మిగిలిన మూడు వాక్యాలు నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి. ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో వికృతిని ప్రకృతిగా చెప్పి తారుమారు చేస్తారు: సిరి వికృతి, శ్రీ ప్రకృతి. సంస్కృత ధ్వనులు గలది ప్రకృతి అనే సూత్రాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — భ → బ, శ → స, య → జ

నోట్స్ చిట్కా ప్రకారం భ → బ, శ → స, య → జ మార్పులు ఉపయోగించి జతను ఊహించవచ్చు (భక్తి → బత్తి, శ్రీ → సిరి, యాత్ర → జాతర). ఇతర ఐచ్ఛికాల్లో ఉన్న మార్పులు నోట్స్‌లో లేవు.