ప్రకృతి – వికృతులు (Prakruti-Vikruti) · Practice MCQs

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

ప్రకృతిని తత్సమం, వికృతిని తద్భవం అంటారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. మూల రూపం ప్రకృతి, వికృతి కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు. ఈ పదాల అర్థం: తత్సమం = దానితో సమానం, తద్భవం = దాని నుండి పుట్టినది.

Correct: D — చంద్రుడు – జాబిల్లి

అగ్ని–అగ్గి, శ్రీ–సిరి, విద్య–విద్దె ఒకే పదం పలకడంలో మారిన ప్రకృతి–వికృతి జతలు. చంద్రుడు–జాబిల్లి వేరు పదాలు కాబట్టి అవి పర్యాయపదాలు; చంద్రుడికి వికృతి చందురుడు. అందుకే ఇది ప్రకృతి–వికృతి జత కాదు.

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

ఆకాశము–ఆకసము, అద్భుతము–అబ్బురము సరైన జతలు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. కథకు వికృతి కత; కన్నె కన్యకు వికృతి. అందువల్ల 3 తప్పు. ఈ రకం ప్రశ్నల్లో ఒక్క జతను తప్పుగా కలిపి ఇస్తారు: ఇక్కడ కథ–కన్నె అనే జతలో వికృతి వేరే పదానిది. జతలను నేరుగా గుర్తుంచుకోవడమే మార్గం.

Correct: B — ఆజ్ఞ – ఒజ్జ

ఒజ్జ ఉపాధ్యాయుడికి వికృతి; ఆజ్ఞకు వికృతి ఆన. కాబట్టి ఆజ్ఞ–ఒజ్జ తప్పు జత. మిగిలిన మూడు సరైన ప్రకృతి–వికృతి జతలు. ఆజ్ఞకు వికృతి ఆన, ఒజ్జ ఉపాధ్యాయుడికి వికృతి. ఇలాంటి 'తప్పు జత' ప్రశ్నల్లో నిజమైన వికృతిని వేరే పదంతో కలిపి ఇస్తారు, కాబట్టి ప్రతి జతనూ విడిగా పరీక్షించాలి.

Correct: C — అగ్ని – అగ్గి; అక్షరము – అక్కరము

గ్ని → గ్గి, క్ష → క్క అనేవి సంయుక్తాక్షరం ద్విత్వంగా మారిన ఉదాహరణలు. భ → బ, య → జ, శ → స మార్పులు వేరే ధ్వని నియమాలకు చెందినవి. అందువల్ల అగ్ని–అగ్గి, అక్షరము–అక్కరము ఈ లక్షణాన్ని సూచిస్తాయి.

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

పక్షి–పిట్ట, ప్రతిమ–బొమ్మ సరైన జతలు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. పుస్తకముకు వికృతి పొత్తము; పబ్బము పర్వముకు వికృతి. కాబట్టి 3 తప్పు. ఈ ప్రశ్నలో రెండు జతలు సరైనవి, ఒకటి వేరే పదం వికృతిని కలిపినది. పొత్తము పుస్తకముకు, పబ్బము పర్వముకు సంబంధించినవని గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: A — నిద్ర – నిదుర

నిద్ర–నిదుర సరైన జత. దీపముకు వికృతి దివ్వె, బొమ్మ ప్రతిమకు; పర్వముకు పబ్బము, పొత్తము పుస్తకముకు; గౌరవముకు గారవము, దివ్వె దీపముకు వికృతి. మిగిలిన ఐచ్ఛికాల్లో జతలు తప్పుగా కలిపారు.

Correct: B — పుస్తకము

పుస్తకము సంస్కృత మూల పదం కాబట్టి ప్రకృతి. పొత్తము (పుస్తకముకు), బొమ్మ (ప్రతిమకు), దివ్వె (దీపముకు) వికృతి రూపాలు. వికృతులు సరళమైన తెలుగు ధ్వనులతో ఉండటం వల్ల వాటిని గుర్తించవచ్చు.

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

సింహము–సింగము, స్తంభము–కంబము సరైన జతలు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. స్వామికి వికృతి సామి; సిరి శ్రీకి వికృతి. కాబట్టి 3 తప్పు. స్తంభము → కంబము ధ్వని మార్పు పెద్దదైనా సరైనదే; స్వామికి సామి అనే వికృతి ఉంది. సిరి శ్రీకి మాత్రమే చెందుతుంది.

Correct: D — యక్షుడు – జక్కుడు

శిఖ–సిగ, శ్రీ–సిరి, శుద్ధము–సుద్ద మూడింటిలో శ కారం స కారంగా మారింది. యక్షుడు–జక్కుడు మాత్రం య → జ మార్పు (ఇంకా క్ష → క్క ద్విత్వం) కాబట్టి ఇది వేరే రకం.