ప్రకృతి – వికృతులు (Prakruti-Vikruti) · Practice MCQs

Correct: C — దివ్వె

దీపము ప్రకృతి కాగా దివ్వె వికృతి. "ఇంట్లో దివ్వె వెలిగించాను" అనే వాక్యంలో ఇది వాడుక భాషలో కనిపిస్తుంది. బొమ్మ ప్రతిమకు, పొత్తము పుస్తకముకు వికృతులు. దీపము అనే పదం దివ్వెగా మారి తెలుగు ధ్వనికి అనువైంది; దీపావళిని పల్లెల్లో దివ్వెల పండుగ అనడం కూడా ఇందుకు సూచన.

Correct: D — నిదుర

నిద్ర ప్రకృతి కాగా నిదుర వికృతి; సంయుక్తాక్షరం (ద్ర) విడిపోయి సులభంగా (దుర) పలకబడింది. ఇలా కఠిన ధ్వనులు సరళం కావడం వికృతుల లక్షణం. నిద్ర అనే సంయుక్త ధ్వని (ద్ర) మధ్యలో అచ్చు చేరి నిదురగా మారింది; ఈ మార్పుతో పలకడం సులభమైంది. పిట్ట, బొమ్మ, దివ్వె వేరే పదాల వికృతులు.

Correct: A — పిట్ట

పక్షి ప్రకృతి కాగా పిట్ట వికృతి. "చెట్టు మీద పిట్ట కూర్చుంది" అనే వాక్యంలో ఇది కనిపిస్తుంది. పక్షం అంటే రెక్క లేదా పదిహేను రోజుల కాలం, ఇది వేరే పదం. పక్షి, పిట్ట రెండూ చిన్న పక్షిని సూచిస్తాయి; పిట్ట కొంచెం కూత ఘనం అనే సామెతలో ఈ వికృతి కనిపిస్తుంది.

Correct: B — బొమ్మ

ప్రతిమ ప్రకృతి కాగా బొమ్మ వికృతి. దివ్వె దీపముకు, పిట్ట పక్షికి, నిదుర నిద్రకు వికృతులు. కాబట్టి ప్రతిమ–బొమ్మ ఒక ప్రత్యేక జత. ప్రతిమ అంటే విగ్రహం లేదా రూపం; అదే అర్థంతో బొమ్మ అనే తెలుగు రూపం వచ్చింది. ఈ జత రూపంలో చాలా దూరం మారినా అర్థం ఒక్కటే.

Correct: C — పొత్తము

పుస్తకము (ప్రకృతి) → పొత్తము (వికృతి). పాత కావ్యాల్లో పొత్తము అనే పదం పుస్తకం అనే అర్థంలో వాడారు. పబ్బము పర్వముకు వికృతి, పుస్తకముకు కాదు. పుస్తకము అనే సంస్కృత పదం పొత్తముగా మారింది; ఈ రెండూ ఒకే అర్థం (పుస్తకం) ఇస్తాయి. పబ్బము, బొమ్మ, దివ్వె వేరే పదాల వికృతులు.

Correct: D — బత్తి

భక్తి ప్రకృతి కాగా బత్తి వికృతి; ఇక్కడ భ కారం బ కారంగా మారడం, క్తి అనే సంయుక్తం త్తి గా మారడం గమనించవచ్చు. భ → బ మార్పు అనేక వికృతుల్లో ఉంది (భిక్ష → బిచ్చము).

Correct: A — రాతిరి

రాత్రి ప్రకృతి కాగా రాతిరి వికృతి; త్ర అనే కఠిన ధ్వని సరళంగా తిరి గా మారింది. రేయి రాత్రికి పర్యాయపదం మాత్రమే, వికృతి కాదు. రాత్రిలోని త్ర కఠిన ధ్వనికి మధ్యలో ఇ చేరి సరళంగా రాతిరి అయింది. రతనము రత్నముకు, రూపు రూపముకు వికృతులు, రాత్రికి కాదు.

Correct: B — సంద్రము

సముద్రము ప్రకృతి కాగా సంద్రము వికృతి. సింగము సింహముకు, సామి స్వామికి వికృతులు. సముద్రము అనే పదంలో కఠిన ధ్వనులు తగ్గి సులభంగా పలికే రూపం ఏర్పడింది. సముద్రము, సంద్రము రెండూ సాగరాన్నే సూచిస్తాయి; పలకడంలో 'ముద్ర' భాగం 'ంద్ర' గా సరళమైంది. సింగము సింహముకు, సామి స్వామికి వికృతులు.

Correct: C — రేడు

రాజు ప్రకృతి కాగా రేడు వికృతి. రాతిరి రాత్రికి, సిరి శ్రీకి, సెట్టి శ్రేష్ఠికి వికృతులు. ఐచ్ఛికాల్లో ఉన్న మిగిలిన వికృతులు వేరే పదాలకు చెందినవి. రాజు అనే పదానికి తెలుగు వికృతి రేడు; అమరావతి రేడు వంటి మాటల్లో కనిపిస్తుంది. సెట్టి శ్రేష్ఠికి, సిగ శిఖకు వికృతులు.

Correct: B — సంస్కృత ధ్వనులతో గంభీరంగా ఉంటే ప్రకృతి; సులభంగా పలికే తెలుగు రూపమైతే వికృతి

భక్తి, విద్య వంటి సంస్కృత ధ్వనులు గంభీరంగా ఉండే పదాలు ప్రకృతి; బత్తి, విద్దె వంటి సులభంగా పలికే తెలుగు రూపాలు వికృతి. పొడవు లేదా ఇచ్చిన క్రమం ఆధారంగా ప్రకృతి–వికృతిని నిర్ణయించలేము.