దేవతలు, వ్యక్తులు – నానార్థాలు (Nanardhalu: Gods and Persons)

Correct: D — ఏనుగు

హరి అంటే విష్ణువు, ఇంద్రుడు, సింహం, గుర్రం, కోతి, సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. ఏనుగును "కరి" అంటారు, "హరి" అనరు. అందుకే ఐచ్ఛికాల్లో ఏనుగు మాత్రమే హరికి నానార్థం కాదు.

Correct: A — సరస్వతి, వాక్కు (మాట)

వాణి అంటే సరస్వతీ దేవి, అలాగే వాక్కు అంటే మాట. లక్ష్మి, సంపద అనేవి "శ్రీ" పదానికి అర్థాలు; నక్షత్రం, కనుపాప "తార"కు; బ్రాహ్మణుడు, పక్షి "ద్విజుడు"కు. కాబట్టి ఒక్కో పదానికి దాని అర్థాలనే జతచేయాలి.

Correct: B — నక్షత్రం

తార అంటే నక్షత్రం, కనుపాప, వాలి భార్య, బృహస్పతి భార్య అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. సముద్రం, ఏనుగు, ధనం అనే అర్థాలు తారకు లేవు. "ఆకాశంలో తారలు మెరుస్తున్నాయి" అనే వాక్యంలో నక్షత్రం అనే అర్థం వస్తుంది.

Correct: C — స్నేహితుడు, సూర్యుడు

మిత్రుడు అంటే స్నేహితుడు, అలాగే సూర్యుడు అని కూడా అర్థం. శత్రువు అనే అర్థం మిత్రుడికి విరుద్ధం కాబట్టి అది తప్పు. రాజు, మంత్రి, పండితుడు అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు.

Correct: D — సూర్యుడు, జిల్లేడు చెట్టు, రాగి

అర్కుడు అంటే సూర్యుడు, అర్కం అంటే జిల్లేడు చెట్టు, రాగి కూడా. చంద్రుడు సోముడికి, తామర కమలానికి అర్థాలు; అగ్ని, నీరు, ఆకాశం, వాయువు అనేవి ఈ పదానికి సంబంధించినవి కావు. సూర్యుడు అనే ప్రధాన అర్థం తెలిస్తే ఎంచడం సులభం.

Correct: A — కావ్య రచయిత, శుక్రాచార్యుడు, పండితుడు

కవి అంటే కావ్యాలు రచించేవాడు, శుక్రాచార్యుడు, పండితుడు అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. రాజు, సేనాపతి, వైద్యుడు, రైతు, నర్తకుడు, గాయకుడు అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు. శుక్రాచార్యుడు రాక్షసుల గురువు, కవిగా పిలువబడతాడు.

Correct: B — పక్షి

భూతం అంటే జీవి, పిశాచం, పంచభూతాలు, గడిచిన కాలం, నిజం. పక్షి అనే అర్థం భూతానికి లేదు (పక్షి అనే అర్థం ద్విజుడు పదానికి ఉంది). భూతకాలం అంటే గడిచిన కాలం అని అనుకుంటే ఈ అర్థం గుర్తుంటుంది.

Correct: C — లక్ష్మి, సంపద, శోభ, సరస్వతి

శ్రీ అంటే లక్ష్మి, సంపద, శోభ, సరస్వతి; గౌరవ సూచకంగా కూడా వాడతారు. సూర్యుడు, చంద్రుడు ఈ పదానికి అర్థాలు కావు; చేయి, తొండం కరానికి, ఆకు, లేఖ పత్రానికి చెందినవి.

Correct: D — విష్ణువు (కృష్ణుడు)

గోవులను కాచినవాడు శ్రీకృష్ణుడు, అంటే విష్ణువు; కాబట్టి ఇక్కడ హరి అంటే విష్ణువు. "అడవిలో హరి గర్జించెను" అనే వాక్యంలో హరి అంటే సింహం అవుతుంది. సందర్భాన్ని బట్టి అర్థం తీసుకోవాలనే సూత్రం ఇదే.

Correct: A — సింహం

గర్జించడం సింహం లక్షణం, కాబట్టి ఇక్కడ హరి అంటే సింహం. హరికి విష్ణువు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు అనే అర్థాలు కూడా ఉన్నా, అడవి, గర్జన అనే సందర్భ సూచనలు సింహాన్నే సూచిస్తాయి.