Free practice MCQs with answers and explanations for నానార్థాలు (Multiple Meanings) (తెలుగు పదజాలం (Telugu Vocabulary)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఒకే పదానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ అర్థాలు ఉంటే వాటిని ఏమంటారు?
A. నానార్థాలు
B. పర్యాయపదాలు
C. వ్యుత్పత్తులు
D. ప్రకృతి–వికృతులు
Answer & explanation
Correct: A — నానార్థాలు
ఒక పదానికి అనేక అర్థాలు ఉండటాన్ని నానార్థాలు అంటారు; "నానా" అంటే అనేకం. పర్యాయపదాలు అంటే అనేక పదాలకు ఒకే అర్థం ఉండటం, అంటే దీనికి వ్యతిరేకం. వ్యుత్పత్తులు పదం పుట్టుక అర్థాన్ని, ప్రకృతి–వికృతులు సంస్కృత–తెలుగు రూపాలను తెలుపుతాయి.
"నానార్థాలు" అనే మాటలో "నానా" అంటే అనేకం (బహుళ), "అర్థాలు" అంటే మాటల భావాలు. కాబట్టి నానార్థం అంటే అనేక అర్థాలు గల పదం. ఒకటి అనే అర్థం పర్యాయపదాల భావానికి దగ్గరగా ఉంటుంది కాబట్టి దానిని ఎంచకూడదు.
అనేక పదాలు కలిసి ఒకే అర్థాన్ని ఇస్తే అవి పర్యాయపదాలు (ఉదా: సూర్యుడు = రవి, భానుడు, దివాకరుడు). నానార్థాలు దీనికి వ్యతిరేకంగా ఒకే పదానికి అనేక అర్థాలు ఉండటం. సంధులు, సమాసాలు వ్యాకరణ అంశాలు కాబట్టి సంబంధం లేదు.
హరి అంటే విష్ణువు, ఇంద్రుడు, సింహం, గుర్రం, కోతి, సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. ఏనుగును "కరి" అంటారు, "హరి" అనరు. అందుకే ఐచ్ఛికాల్లో ఏనుగు మాత్రమే హరికి నానార్థం కాదు.
వాణి అంటే సరస్వతీ దేవి, అలాగే వాక్కు అంటే మాట. లక్ష్మి, సంపద అనేవి "శ్రీ" పదానికి అర్థాలు; నక్షత్రం, కనుపాప "తార"కు; బ్రాహ్మణుడు, పక్షి "ద్విజుడు"కు. కాబట్టి ఒక్కో పదానికి దాని అర్థాలనే జతచేయాలి.
తార అంటే నక్షత్రం, కనుపాప, వాలి భార్య, బృహస్పతి భార్య అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. సముద్రం, ఏనుగు, ధనం అనే అర్థాలు తారకు లేవు. "ఆకాశంలో తారలు మెరుస్తున్నాయి" అనే వాక్యంలో నక్షత్రం అనే అర్థం వస్తుంది.
మిత్రుడు అంటే స్నేహితుడు, అలాగే సూర్యుడు అని కూడా అర్థం. శత్రువు అనే అర్థం మిత్రుడికి విరుద్ధం కాబట్టి అది తప్పు. రాజు, మంత్రి, పండితుడు అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు.
కరి అంటే ఏనుగు; ఏనుగుకు తొండం (కరం) ఉన్నందున ఆ పేరు వచ్చింది. సింహానికి హరి, జింకకు హరిణం, పాముకు సర్పం వంటి పదాలు ఉన్నాయి. కాబట్టి కరిని ఏనుగుతోనే జతచేయాలి.
పత్రము అంటే ఆకు, ఉత్తరం (లేఖ), కాగితం అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. రెక్క పక్షము అనే పదానికి, కాంతి ప్రభకు, ఆకాశం, వస్త్రం అంబరానికి అర్థాలు. పత్రం అనే పదం ఆకు నుండి లేఖకు విస్తరించిందని గుర్తుంచుకోవచ్చు.
అంబరం అంటే ఆకాశం, వస్త్రం అనే రెండు అర్థాలు. పాము, ఏనుగు నాగముకు; నలుపు, యముడు కాలానికి; ప్రేమ, ఎరుపు రాగానికి అర్థాలు. అందువల్ల ఈ మూడు పదాల అర్థాలను కలపకూడదు. ఆకాశం, వస్త్రం అనే రెండు అర్థాలనూ ఒకే పదంతో జతచేయడం పరీక్షలో తరచూ అడిగే అంశం.