1990లలో తెలంగాణ చైతన్యం (1990s Awakening) · Practice MCQs

Correct: A — 1991

1991లో భారత్ సరళీకరణ, ప్రైవేటీకరణ, ప్రపంచీకరణ (LPG) విధానాలను ప్రారంభించింది. ఈ మార్పులతో పెరిగిన ప్రాంతీయ అసమానతలు తెలంగాణ ఉద్యమ మలి దశకు నేపథ్యమయ్యాయి. 1969 మొదటి దశ ఉద్యమ సంవత్సరం, 1985 జీవో 610 సంవత్సరం, 2001 TRS ఏర్పాటు.

Correct: B — నీళ్లు, నిధులు, నియామకాలు

తెలంగాణ ఉద్యమంలో ప్రాంతీయ అసమానతలను ‘నీళ్లు (సాగునీటి వాటా), నిధులు (బడ్జెట్ కేటాయింపులు), నియామకాలు (ఉద్యోగాలు)’ అనే మూడు పదాల్లో చెబుతారు. ‘జై ఆంధ్ర’ 1972-73 ఆంధ్ర ప్రాంత ఉద్యమ నినాదం; ‘గరీబీ హటావో’ జాతీయ రాజకీయ నినాదం.

Correct: C — జీవో 610

జీవో 610 (1985) ఇతర ప్రాంతాల వారిని తెలంగాణ ఉద్యోగాల నుండి వెనక్కి పంపాలన్న ఉత్తర్వు; అది సరిగా అమలు కాలేదనే అసంతృప్తి 1990లలో బలపడింది. జీవో 36 అనేది 1969లో నాన్-ముల్కీల బదిలీ కోసం జారీ అయినది.

Correct: D — మహబూబ్‌నగర్

పాలమూరు అంటే మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా; అక్కడి కూలీలు ముంబై, ఇతర రాష్ట్రాలకు వలస వెళ్లడం ‘పాలమూరు వలసలు’గా ప్రసిద్ధి. ఈ వలసలు తెలంగాణ వెనుకబాటుకు ప్రతీకగా ఉద్యమంలో చూపబడ్డాయి.

Correct: A — పత్తి

1990ల చివర్లో తెలంగాణ జిల్లాల్లో (ముఖ్యంగా వరంగల్ వంటి ప్రాంతాల్లో) పత్తి రైతుల ఆత్మహత్యలు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి. కాలువ నీరు తక్కువ ఉండటం వల్ల రైతులు బోర్లు, అప్పులపై ఆధారపడ్డారు.

Correct: B — గల్ఫ్ దేశాలు

కరీంనగర్, నిజామాబాద్ వంటి జిల్లాల నుండి గల్ఫ్ దేశాలకు వలసలు పెరిగాయి. పాలమూరు వలసలు ముంబై వైపు జరిగాయి కాబట్టి రెండింటినీ కలపకూడదు. ఈ వలసలు వ్యవసాయ సంక్షోభం, ఉపాధి లేమి వల్ల పెరిగి, ఉద్యమకారులు చూపే ప్రాంతీయ వెనుకబాటు వాదనలో భాగమయ్యాయి.

Correct: C — తెలంగాణ జనసభ

తెలంగాణ జనసభ 1990ల చివర్లో ఏర్పడిన ప్రజా సంఘం; గ్రామీణ పేదలు, కూలీలు, దళిత-బహుజన వర్గాల సమస్యలను తెలంగాణ డిమాండ్‌తో జోడించింది. మిగతా మూడు రాజకీయ పార్టీలు, ప్రజా సంఘాలు కావు.

Correct: D — తెలంగాణ ఐక్య వేదిక

తెలంగాణ ఐక్య వేదిక (Telangana Aikya Vedika) వివిధ తెలంగాణ సంఘాలను ఒకే వేదికపైకి తేవడానికి ఏర్పడింది. తెలంగాణ మహాసభ సభలు, ర్యాలీల ద్వారా ప్రచారం చేసిన మరో సంస్థ; ఆంధ్ర మహాసభ, నిజాం సబ్జెక్ట్స్ లీగ్ తరువాతివి/పూర్వ కాలానివి కావు.

Correct: A — రాజకీయ పార్టీలు కావు, ప్రజా/పౌర సంఘాలు

1990లలో తెలంగాణ జనసభ, ఐక్య వేదిక, మహాసభ వంటివి రాజకీయ పార్టీలు కావు; ప్రజా సంఘాలు (Civil Society Organisations). మలి దశలో రాజకీయ పార్టీ (TRS) రావడానికి ముందే ఇవి ఉద్యమాన్ని సజీవంగా ఉంచాయి.

Correct: B — భువనగిరి

మార్చి 1997లో భువనగిరి (నల్గొండ జిల్లా)లో ‘దగాపడ్డ తెలంగాణ’ పేరుతో సభ జరిగింది. అక్కడ ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రమే పరిష్కారమని ప్రకటించారు, దాన్ని భువనగిరి డిక్లరేషన్ అంటారు. కాకినాడ BJP తీర్మానం చేసిన ప్రదేశం.