పెద్దమనుషుల ఒప్పందం 1956 (Gentlemen's Agreement) · Practice MCQs

Correct: A — విలీనం తర్వాత తెలంగాణ ప్రయోజనాలు – ఉద్యోగాలు, నిధులు, విద్య, భూములు – కాపాడటం

తెలంగాణ ప్రజల భయాలు తొలగించడానికి విలీనం తర్వాత ఉద్యోగాలు, నిధులు, విద్య, భూముల విషయంలో తెలంగాణ ప్రయోజనాలను కాపాడటం ఒప్పందం ఉద్దేశం. దాని ఉల్లంఘనలే 1969 ఉద్యమ కారణం.

Correct: B — ముల్కీ నిబంధనల కోసం 1957 చట్టం చేయబడింది

ఒప్పందం ఆధారంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు, ఆర్టికల్ 371 ద్వారా ప్రాంతీయ మండలికి రాజ్యాంగ రూపం, ముల్కీ నిబంధనల కోసం 1957 చట్టం జరిగాయి. మిగతా ఎంపికలు తర్వాతి పరిణామాలు.

Correct: C — కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం ఆంధ్ర-తెలంగాణ విలీనానికి మొగ్గు చూపింది

SRC తెలంగాణను ప్రస్తుతానికి వేరుగా ఉంచాలని చెప్పినా, కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం రక్షణలతో విలీనానికి మొగ్గు చూపి పెద్దమనుషుల ఒప్పందం కుదిర్చింది. ఈ నిర్ణయం వల్ల SRC చెప్పిన 1961 వరకు వేచి చూడటం అమలు కాలేదు, ఇదే తర్వాత తెలంగాణ ఉద్యమాల్లో ముఖ్యమైన వాదన అయింది.

Correct: D — బూర్గుల – రంగా – చెన్నా – నర్సింగ్

తెలంగాణ వైపు “బూర్గుల – రంగా – చెన్నా – నర్సింగ్” అని వరుసగా చదవమని నోట్స్ చిట్కా ఇచ్చింది: బూర్గుల రామకృష్ణారావు, కె.వి. రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి, జె.వి. నర్సింగరావు. ఇతర ఎంపికల్లో ఆంధ్ర నాయకుల పేర్లు కలిసిపోయాయి.

Correct: B — మొదట్లో విలీనాన్ని వ్యతిరేకించినవారే; రక్షణలు పొందాక ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు

కె.వి. రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి మొదట్లో విలీనాన్ని వ్యతిరేకించారు; రక్షణలు పొందిన తర్వాత ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. వారు తెలంగాణ తరపున సంతకం చేశారు, ఆంధ్ర తరపున కాదు.

Correct: C — ఆంధ్ర ప్రాంతం

ఆంధ్ర తరపున బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, నీలం సంజీవ రెడ్డి, గౌతు లచ్చన్న, అల్లూరి సత్యనారాయణ రాజు సంతకం చేశారు. తెలంగాణ నుండి బూర్గుల, రంగారెడ్డి, చెన్నారెడ్డి, నర్సింగరావు.

Correct: D — విదేశీ వ్యవహారాలు

మండలి పరిధిలో తెలంగాణ అభివృద్ధి, ఆర్థిక ప్రణాళిక, స్థానిక సంస్థలు, విద్య, వ్యవసాయం, సాగునీరు, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయ భూముల అమ్మకాల నియంత్రణ ఉన్నాయి. విదేశీ వ్యవహారాలు కేంద్రం అధికారం, మండలి పరిధిలో లేదు.

Correct: A — ఒప్పందంలో ‘మండలి’ అని ఉంటే అమలులో తక్కువ అధికారాలున్న ‘కమిటీ’గా మారింది

ఒప్పందంలో ‘మండలి (Council)’ అని ఉంటే, అమలులో తక్కువ అధికారాలున్న ‘కమిటీ’ (1958) ఏర్పడిందని, దాని సిఫార్సులు చాలా సార్లు పట్టించుకోలేదని విమర్శ. ఈ బలహీన స్వభావం వల్లే కమిటీ సిఫార్సులను ప్రభుత్వం పట్టించుకోలేదనే ఫిర్యాదు వచ్చి, 1969 అసంతృప్తికి దోహదమైంది.

Correct: C — ఆరు సూత్రాల పథకం (1973) తర్వాత

ఆరు సూత్రాల పథకం (1973) తర్వాత ప్రాంతీయ కమిటీ రద్దయింది; ముల్కీ నిబంధనలు కూడా రద్దయి, బదులుగా స్థానిక రిజర్వేషన్లు వచ్చాయి. ఇది 32వ సవరణ (371D) ద్వారా అమలైంది.

Correct: D — ఐదు ముఖ్య శాఖల్లో కనీసం రెండు

హోం, ఆర్థిక, రెవెన్యూ, ప్రణాళిక-అభివృద్ధి, వాణిజ్య-పరిశ్రమలు – ఈ ఐదు శాఖల్లో కనీసం రెండు తెలంగాణ మంత్రులకు ఇవ్వాలని ఒప్పందం చెప్పింది. కాబట్టి తెలంగాణకు కనీసం రెండు ముఖ్య శాఖలు రావాలి, అంటే అధికారంలో నిజమైన భాగస్వామ్యం ఉండాలి.