ముల్కీ నిబంధనలు అంటే ఏమిటి? (Mulki Rules)

Correct: A — స్థానికుడు (Local)

‘ముల్కీ’ అంటే స్థానికుడు. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు స్థానికులకే దక్కేలా నిజాం కాలంలో చేసిన నియమాలనే ముల్కీ నిబంధనలు అంటారు. అవి తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఉద్యోగాల సమస్యకు కేంద్రంగా నిలిచాయి.

Correct: B — 1919

ముల్కీ నిబంధనలు 1919లో నిజాం (మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్) జారీ చేసిన ఫర్మాన్ ద్వారా అమల్లోకి వచ్చాయి. 1938 హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ ఏర్పాటు సంవత్సరం, 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమ సంవత్సరం కాబట్టి వాటితో కలపకూడదు.

Correct: C — 15 ఏళ్లు

హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో పుట్టినవారు లేదా కనీసం 15 ఏళ్లు అక్కడే నివసించి, తమ పాత ప్రాంతానికి తిరిగి వెళ్లే ఉద్దేశం లేనివారు ముల్కీలు. 4 విద్యా సంవత్సరాల చదువు అనేది 1975 ఉత్తర్వుల్లో ‘స్థానికుడి’ నిర్వచనం, ముల్కీ అర్హత కాదు.

Correct: A — ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల (నివాస అర్హత) చట్టం, 1957

పార్లమెంటు 1957లో ‘ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల (నివాస అర్హత) చట్టం’ (Public Employment (Requirement as to Residence) Act) చేసింది; దాని సెక్షన్ 3 ద్వారా తెలంగాణలో నివాస అర్హత కొంతకాలం కొనసాగింది. ముల్కీ నిబంధనల చట్టం డిసెంబర్ 1972లో వచ్చింది.

Correct: B — తెలంగాణ ఉద్యోగాల్లో ముల్కీ నిబంధనలు కొనసాగాలని

ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడ్డాక కూడా తెలంగాణ ఉద్యోగాల్లో ముల్కీ నిబంధనలు కొనసాగుతాయని హామీ ఇచ్చారు. వాటి ఉల్లంఘనే తర్వాత 1969 ఉద్యమానికి కారణమైంది. ఈ హామీ ఉల్లంఘనగా భావించడం వల్లే 1969 ఉద్యమం వచ్చింది; 1957 చట్టం సెక్షన్ 3 ద్వారా నివాస అర్హత కొంతకాలం కొనసాగింది.

Correct: C — స్థానికేతరులు తప్పుడు ముల్కీ ధ్రువపత్రాలతో ఉద్యోగాలు పొందారని

స్థానికేతరులు తప్పుడు ముల్కీ ధ్రువపత్రాలతో ఉద్యోగాలు పొందారనే ఆరోపణలు 1969 ఉద్యమానికి దారితీశాయి. అంటే ఉద్యమం ముల్కీ నిబంధనల అమలులో లోపాల పైనే. కాబట్టి ఉద్యమం ముల్కీ నిబంధనలకు వ్యతిరేకం కాదు; నిబంధనల అమలును, ఉల్లంఘనలను సరిదిద్దాలని కోరింది. 1972లో ఆంధ్ర ప్రాంతం మాత్రం వాటి రద్దును కోరింది.

Correct: A — 1, 2 మరియు 3

ముల్కీ నిబంధనలు 1919 ఫర్మాన్‌తో మొదలయ్యాయి (1); పుట్టినవారు లేదా కనీసం 15 ఏళ్లు నివసించినవారు ముల్కీలు (2); 1957 ‘నివాస అర్హత’ చట్టాన్ని పార్లమెంటు చేసింది (3). మూడూ సరైనవే.

Correct: B — ఆర్టికల్ 371E హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం

ఆర్టికల్ 371E కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయ ఏర్పాటుకు సంబంధించినది; ముల్కీ నిబంధనలతో నేరుగా సంబంధం లేదు. 1919 ఫర్మాన్, 1957 చట్టం, 1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందం హామీ ముల్కీ నిబంధనల చరిత్రలో భాగాలే.