610 జీవో & గిర్‌గ్లానీ కమిషన్ (GO 610) · Practice MCQs

Correct: A — 1990లు, 2000లు

జీవో 610 అమలు లోపాల అసంతృప్తి 1990లలో, 2000లలో మళ్లీ ఉద్యమానికి కారణమైంది; 2001లో గిర్‌గ్లానీ కమిషన్ ఏర్పడింది. 1969 అంతకుముందు తొలిదశ. దీనివల్ల తెలంగాణ ఉద్యోగ సంఘాలు ‘నియామకాలు’ అనే అంశాన్ని 2001 తర్వాత మలిదశ ఉద్యమ నినాదంలో కీలకంగా చేర్చాయి.

Correct: B — రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు, జీవో 610 అమలు ఎంతవరకు జరిగిందో పరిశీలించడం

కమిషన్ విచారణ అంశాలు: 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు, జీవో 610 అమలు ఎంతవరకు జరిగిందో పరిశీలించడం, ఏ శాఖల్లో ఏ రూపాల్లో ఉల్లంఘనలు జరిగాయో గుర్తించడం, సరిదిద్దే చర్యలు సూచించడం. మిగులు నిధుల లెక్కింపు 1969 కుమార్ లలిత్ కమిటీ పని.

Correct: D — తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (TRS) ఏర్పడి మలిదశ ఉద్యమం ప్రారంభమైంది

2001లో TRS ఏర్పడి మలిదశ ఉద్యమం మొదలైంది; అదే సమయంలో గిర్‌గ్లానీ కమిషన్ నియమితమైంది. అందువల్ల ఉద్యోగాల అంశం మళ్లీ ప్రధాన చర్చగా మారింది. ఈ సందర్భం వల్ల కమిషన్ నివేదిక మలిదశ ఉద్యమంలో ‘నియామకాలు’ వాదనకు ఆధారంగా నిలిచింది.

Correct: A — వివిధ శాఖల రికార్డులు పరిశీలించి, ఉద్యోగ సంఘాల నుండి వినతులు, ఆధారాలు స్వీకరించింది

కమిషన్ వివిధ శాఖల రికార్డులు పరిశీలించింది, ఉద్యోగ సంఘాల నుండి వినతులు, ఆధారాలు స్వీకరించింది. దానికి తీర్పు చెప్పే న్యాయ అధికారం లేదు; నివేదిక సమర్పించి సిఫార్సులు చేయడమే దాని పని.

Correct: B — భవిష్యత్తులో ఉల్లంఘనలు జరగకుండా పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ ఉండాలి

కమిషన్ ఉల్లంఘనలను సరిదిద్దాలని, స్థానికేతరులను సొంత జోన్లకు పంపాలని, భవిష్యత్తులో ఉల్లంఘనలు జరగకుండా పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ ఉండాలని సిఫార్సు చేసింది. ప్రత్యేక రాష్ట్రం సిఫార్సు చేయడం దాని విధి కాదు.

Correct: C — ప్రభుత్వం కొన్ని చర్యలు ప్రకటించినా పూర్తిగా అమలు కాలేదని భావించారు

నివేదికపై ప్రభుత్వం కొన్ని చర్యలు ప్రకటించినా, పూర్తిగా అమలు కాలేదని తెలంగాణ ఉద్యోగ సంఘాలు భావించాయి. కాబట్టి ఈ అసంతృప్తి మలిదశ ఉద్యమంలో కొనసాగింది. అందువల్ల నివేదిక వచ్చినా ఉద్యోగ సంఘాల ఆందోళన కొనసాగి మలిదశ ఉద్యమంలో విలీనమైంది; నివేదిక ఆరోపణలను ధ్రువీకరించింది కానీ అమలు పూర్తి కాలేదనేది వారి భావన.

Correct: A — జీవో 610 పూర్తిగా అమలు కాలేదని

నివేదిక రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు ఉల్లంఘనకు గురయ్యాయని, జీవో 610 పూర్తిగా అమలు కాలేదని పేర్కొంది. జీవో 610 చట్టవిరుద్ధమని, రద్దు చేయాలని చెప్పలేదు. ఇదే నివేదిక ఉల్లంఘనలను సరిదిద్దాలని, స్థానికేతరులను సొంత జోన్లకు పంపాలని సిఫార్సు చేసింది కాబట్టి జీవో 610 ఉద్దేశాన్ని సమర్థించినట్లే.

Correct: B — రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల పేరా 14(F) ప్రకారం హైదరాబాద్ నగర పోలీసు నియామకాలు జోనల్ నిబంధనలకు వెలుపల ఉంటాయా అనే అంశం

హైదరాబాద్ ఫ్రీ జోన్ వివాదం రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల పేరా 14(F) ప్రకారం హైదరాబాద్ నగర పోలీసు నియామకాలు జోనల్ నిబంధనలకు బయట ఉంటాయా అనే అంశానికి సంబంధించింది; 2009లో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వచ్చింది. ఇది తెలంగాణలో తీవ్ర నిరసనకు దారితీసింది.

Correct: C — 95%

2018 కొత్త రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల్లో 7 జోన్లు, 2 మల్టీ జోన్లు, 95% స్థానిక రిజర్వేషన్ ఉన్నాయి. పాత (1975) ఉత్తర్వుల్లో రెండు తెలంగాణ జోన్లు (5, 6) మాత్రమే ఉండేవి.

Correct: D — జీవో 610, గిర్‌గ్లానీ నివేదిక

‘నియామకాలు’ (ఉద్యోగాలు) అంశానికి జీవో 610, గిర్‌గ్లానీ నివేదిక ప్రధాన ఆధారాలుగా నిలిచాయి. ఫజల్ అలీ కమిషన్ 1955లో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణపై నివేదిక ఇచ్చింది.