పార్ట్-B రాష్ట్రంగా హైదరాబాద్ – రాజ్ప్రముఖ్ నిజాం (Part-B State & Rajpramukh)
Free practice MCQs with answers and explanations for పార్ట్-B రాష్ట్రంగా హైదరాబాద్ – రాజ్ప్రముఖ్ నిజాం (Part-B State & Rajpramukh) in హైదరాబాద్ రాష్ట్రం 1948-56 (Hyderabad State). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1950 రాజ్యాంగం ప్రకారం హైదరాబాద్ ఏ వర్గానికి చెందిన రాష్ట్రం?
A. పార్ట్-A రాష్ట్రం
B. పార్ట్-C రాష్ట్రం
C. పార్ట్-D రాష్ట్రం
D. పార్ట్-B రాష్ట్రం
Answer & explanation
Correct: D — పార్ట్-B రాష్ట్రం
పూర్వ సంస్థానాలతో ఏర్పడిన రాష్ట్రాలను పార్ట్-B రాష్ట్రాలు అన్నారు; హైదరాబాద్, మైసూర్, ట్రావెన్కోర్-కొచ్చిన్ వాటిలో ఉన్నాయి. పార్ట్-A అంటే బ్రిటిష్ ఇండియా పూర్వ ప్రావిన్సులు (మద్రాసు, బొంబాయి వంటివి). అందువల్ల సంస్థానమైన హైదరాబాద్ పార్ట్-B లోకి వస్తుంది.
పార్ట్-B రాష్ట్రాల రాజ్యాంగ అధిపతిని ఏమని పిలిచేవారు?
A. గవర్నర్
B. రాజ్ప్రముఖ్
C. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్
D. దివాన్
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్ప్రముఖ్
పార్ట్-B రాష్ట్రాల అధిపతి రాజ్ప్రముఖ్. పార్ట్-A రాష్ట్రాలకు గవర్నర్ అధిపతి. దివాన్ అనేది నిజాం కాలంలో ప్రధానమంత్రి హోదా. రాజ్ప్రముఖ్ గవర్నర్ లాంటి రాజ్యాంగ అధిపతి మాత్రమే; అసలు అధికారం మంత్రివర్గానిదే.
హైదరాబాద్ రాష్ట్ర రాజ్ప్రముఖ్గా వ్యవహరించినవారు ఎవరు?
A. మీర్ లాయక్ అలీ
B. ఎల్ ఎద్రూస్
C. మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
D. కె.ఎం. మున్షీ
Answer & explanation
Correct: C — మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
చివరి నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ 26 జనవరి 1950 నుండి 31 అక్టోబర్ 1956 వరకు రాజ్ప్రముఖ్గా ఉన్నారు. లాయక్ అలీ నిజాం ప్రధానమంత్రి, ఎల్ ఎద్రూస్ నిజాం సైన్యాధిపతి, మున్షీ హైదరాబాద్లో భారత ఏజెంట్ జనరల్ – వీరెవరూ రాజ్ప్రముఖ్ కాదు.
7వ రాజ్యాంగ సవరణ (1956) హైదరాబాద్ వంటి రాష్ట్రాల విషయంలో ఏ మార్పు తెచ్చింది?
A. పార్ట్-B రాష్ట్రాలను పార్ట్-A లోకి మార్చి రాజ్ప్రముఖ్ను కొనసాగించింది
B. జాగీర్దారీ వ్యవస్థను రద్దు చేసింది
C. హైదరాబాద్కు ప్రత్యేక రాష్ట్ర హోదా ఇచ్చింది
D. A, B, C, D వర్గీకరణను, రాజ్ప్రముఖ్ పదవిని రద్దు చేసింది
Answer & explanation
Correct: D — A, B, C, D వర్గీకరణను, రాజ్ప్రముఖ్ పదవిని రద్దు చేసింది
7వ రాజ్యాంగ సవరణ (1956) రాష్ట్రాల A, B, C, D వర్గీకరణను, రాజ్ప్రముఖ్ పదవిని రద్దు చేసింది. జాగీర్దారీ రద్దు 1949లో రెగ్యులేషన్ ద్వారా జరిగింది. నిజాం రాజ్ప్రముఖ్ పదవి 31 అక్టోబర్ 1956తో ముగిసింది.
నిజాం రాజ్ప్రముఖ్గా ఉన్న కాలంలో హైదరాబాద్లో వాస్తవ పాలనా అధికారం ఎవరిది?
A. రాజ్ప్రముఖ్ వ్యక్తిగతంగా
B. మంత్రివర్గానిది
C. మిలిటరీ గవర్నర్ది
D. రజాకార్లది
Answer & explanation
Correct: B — మంత్రివర్గానిది
రాజ్ప్రముఖ్ గవర్నర్ లాంటి రాజ్యాంగ అధిపతి మాత్రమే; అసలు అధికారం మంత్రివర్గానిదే. నిజాం పేరుకు అధిపతి అయినా రోజువారీ పాలన మంత్రివర్గం చేసింది. మిలిటరీ గవర్నర్ పదవి 1949తో ముగిసింది, రజాకార్లు పోలీస్ చర్యతో అణచివేయబడ్డారు.
హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో తెలంగాణ (తెలుగు), మరాఠ్వాడా (మరాఠీ), కర్ణాటక ప్రాంత జిల్లాలు (కన్నడ) – మూడు భాషల ప్రాంతాలు ఉండేవి. తమిళ ప్రాంతం మద్రాసు రాష్ట్ర పరిధిలో ఉండేది. ఈ మూడు భాషా ప్రాంతాల కలయికే 1956 విభజనకు నేపథ్యం.
రాష్ట్రాల వర్గీకరణను జతపరచండి. 1) పార్ట్-A 2) పార్ట్-B — a) పూర్వ సంస్థానాల రాష్ట్రాలు, అధిపతి రాజ్ప్రముఖ్ b) బ్రిటిష్ ఇండియా పూర్వ ప్రావిన్సులు, అధిపతి గవర్నర్
A. 1-a, 2-b
B. 1-a, 2-a
C. 1-b, 2-a
D. 1-b, 2-b
Answer & explanation
Correct: C — 1-b, 2-a
పార్ట్-A రాష్ట్రాలు బ్రిటిష్ ఇండియా పూర్వ ప్రావిన్సులు (మద్రాసు, బొంబాయి), అధిపతి గవర్నర్ – అంటే 1-b. పార్ట్-B రాష్ట్రాలు పూర్వ సంస్థానాలు (హైదరాబాద్, మైసూర్, ట్రావెన్కోర్-కొచ్చిన్), అధిపతి రాజ్ప్రముఖ్ – అంటే 2-a. కాబట్టి సరైన జత 1-b, 2-a.
రాజ్ప్రముఖ్ గురించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది కాదు?
A. పార్ట్-B రాష్ట్రాల అధిపతి రాజ్ప్రముఖ్
B. ఈ పదవి 7వ రాజ్యాంగ సవరణ (1956) ద్వారా రద్దయింది
C. రాజ్ప్రముఖ్ గవర్నర్ లాంటి రాజ్యాంగ అధిపతి
D. నిజాం 1950 నుండి 1956 వరకు ఎన్నికైన రాజ్ప్రముఖ్గా వ్యవహరించారు
Answer & explanation
Correct: D — నిజాం 1950 నుండి 1956 వరకు ఎన్నికైన రాజ్ప్రముఖ్గా వ్యవహరించారు
నిజాం ఎన్నికైన రాజ్ప్రముఖ్ కాదు; ఆయన 26 జనవరి 1950 నుండి 31 అక్టోబర్ 1956 వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నారు, అధికారం మంత్రివర్గానిదే. మిగిలిన మూడు వాక్యాలు నోట్స్ ప్రకారం సరైనవే. ప్రశ్న ‘సరైనది కానిది’ అడుగుతున్నందున ఎన్నికైన అని చెప్పిన ఎంపిక సమాధానం.
ఈ అంశాలను తేదీల ప్రకారం వరుసలో పెట్టండి. A) నిజాం రాజ్ప్రముఖ్గా ప్రారంభం B) పోలీస్ చర్యలో నిజాం లొంగుబాటు (17 సెప్టెంబర్ 1948) C) నిజాం రాజ్ప్రముఖ్ పదవి ముగింపు D) బూర్గుల ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు (6 మార్చి 1952)
A. A – B – C – D
B. B – A – D – C
C. B – D – A – C
D. B – A – C – D
Answer & explanation
Correct: B — B – A – D – C
నిజాం లొంగుబాటు 17 సెప్టెంబర్ 1948 (B); రాజ్ప్రముఖ్గా ప్రారంభం 26 జనవరి 1950 (A); బూర్గుల బాధ్యతలు 6 మార్చి 1952 (D); రాజ్ప్రముఖ్ పదవి ముగింపు 31 అక్టోబర్ 1956 (C). కాబట్టి క్రమం B–A–D–C.