తెలంగాణ జానపద కళలు & నృత్యాలు (Folk Arts) · Practice MCQs

Correct: A — పురుషులు (ఇప్పుడు మహిళలు కూడా చేస్తున్నారు)

పేరిణి సంప్రదాయంగా పురుషులు చేసే నృత్యం; ఇప్పుడు మహిళలు కూడా చేస్తున్నారు. చిట్కా: 'పేరిణి – పురుషుడు – పోరాటం' అని మూడు 'ప'లతో గుర్తుంచుకోండి. పురుషులు యుద్ధానికి వెళ్లే ముందు శివుడిని స్తుతిస్తూ చేసే నృత్యం కావడమే సంప్రదాయంలో పురుషులకు పరిమితం కావడానికి కారణం.

Correct: B — శివుని తాండవం; వీరరస ప్రధానం

పేరిణి శివుని తాండవ నృత్యం ఇతివృత్తంగా గల వీరరస ప్రధాన నృత్యం; అందుకే యుద్ధానికి వెళ్లే సైనికులు చేసేవారు. పేరిణి అంటే యుద్ధంలో వచ్చే ఉత్సాహం/శక్తి అని వ్యాఖ్యానిస్తారు.

Correct: C — గణపతి దేవుడు

జాయప సేనాని కాకతీయ గణపతి దేవుడి గజసాహిణి (గజ సైన్యాధిపతి). గణపతి దేవుడు కళలను ఎంతగానో ఆదరించాడు; అందుకే అదే కాలంలో నృత్త రత్నావళి రచన జరిగింది. గణపతి దేవుడి కుమార్తె రుద్రమదేవి ఆయన తర్వాత పాలించింది; నృత్త రత్నావళి గణపతి దేవుడి కాలంలోనే రచింపబడింది.

Correct: D — కిన్నెర

పేరిణిలో మృదంగం, డోలు, తాళాలు, ఢమరుకం వంటి వాయిద్యాలు వాడతారు. కిన్నెర అరుదైన తీగ వాయిద్యం; పేరిణి వాయిద్యాల జాబితాలో లేదు. పేరిణిలో మృదంగం, డోలు, తాళాలు, ఢమరుకం వంటి లయ వాయిద్యాలు వాడతారు; తీగ వాయిద్యమైన కిన్నెర ఆ జాబితాలో లేదు.

Correct: A — ఒగ్గు కథ మల్లన్న కథలను చెబుతూ ఆ జాతరతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది

ఒగ్గు కథ మల్లన్న (మల్లికార్జున స్వామి), బీరప్ప, ఎల్లమ్మ కథలు చెబుతుంది; కొమురవెల్లి మల్లన్న జాతరతో దగ్గరి సంబంధం ఉంది. ఆ జాతరలో పట్నాలు వేయడం, ఒగ్గు కథలు ప్రత్యేకత.

Correct: B — గుమ్మెట (డక్కీ)

బుర్రకథలో ప్రధాన కథకుడు తంబూరా (బుర్ర) మీటుతూ కథ చెబుతాడు; ఇద్దరు వంతలు గుమ్మెట (డక్కీ) వాయిస్తూ వంత పాడతారు. ఒగ్గు డోలు ఒగ్గు కథ వాయిద్యం. బుర్రకథలో ప్రధాన కథకుడు తంబూరాతో, వంతలు గుమ్మెటతో పాల్గొనడం వల్ల మూడు గొంతుల వంత పాట ఏర్పడుతుంది.

Correct: C — చిందు భాగవతం – మాదిగ కళాకారులు

చిందు భాగవతం మాదిగ కళాకారుల నాటక రూపం; ఒగ్గు కథ ఒగ్గు కులం (కురుమ/గొల్ల సంబంధం) వారిది. బుర్రకథకు ప్రత్యేక కులం పేర్కొనలేదు. ప్రదర్శకుల కుల/సమాజ సంబంధాన్ని కళారూపంతో జతపరచడం పరీక్షల్లో తరచూ వచ్చే ప్రశ్న రూపం.

Correct: D — గుస్సాడి

జంగం కథ, కాటమరాజు కథ, పండరి భజన, సారంగధర కథ ఇతర కథా రూపాలు. గుస్సాడి రాజ్ గోండుల నృత్యం, కథా కళారూపం కాదు. గుస్సాడి గోండుల సామూహిక నృత్యం కావడంతో కథా కళారూపాల జాబితాలో రాదు.

Correct: A — నెమలి ఈకల కిరీటం, జంతు చర్మం/కొమ్ములు

గుస్సాడి కళాకారులు నెమలి ఈకల కిరీటం, జంతు చర్మం/కొమ్ములతో అలంకరించుకుంటారు. వెండి నగలు, అద్దాల వస్త్రాలు లంబాడీ మహిళల వేషధారణ. నెమలి ఈకల కిరీటం గుస్సాడి ప్రత్యేక చిహ్నం; దీని వల్ల ఈ నృత్యాన్ని దూరం నుంచే గుర్తించవచ్చు.

Correct: B — శ్రావణ మాసం

లంబాడీల తీజ్ పండుగ శ్రావణ మాసంలో జరుగుతుంది; పెళ్లికాని యువతులు గోధుమ మొలకలు పెంచి పూజిస్తారు. ఆషాఢంలో బోనాలు, పుష్యంలో నాగోబా, మాఘంలో మేడారం జరుగుతాయి.