తెలంగాణ జానపద కళలు & నృత్యాలు (Folk Arts) · Practice MCQs

Correct: A — యోధుల నృత్యం

పేరిణి తెలంగాణ ప్రాచీన నృత్యరూపం; దీన్ని 'యోధుల నృత్యం' అంటారు. కాకతీయుల కాలంలో సైనికులు యుద్ధానికి వెళ్లే ముందు శివుడిని స్తుతిస్తూ ఈ నృత్యం చేసేవారని చెబుతారు. ఇది వీరరస ప్రధానమైన నృత్యం, పంట లేదా జాతర నృత్యం కాదు.

Correct: B — కాకతీయులు

కాకతీయుల కాలంలో సైనికులు యుద్ధానికి వెళ్లే ముందు శివుడిని స్తుతిస్తూ పేరిణి నృత్యం చేసేవారని చెబుతారు. గణపతి దేవుడు కళలను ఎంతగానో ఆదరించాడు. శాతవాహనులు, కుతుబ్ షాహీలు, అసఫ్ జాహీలు వేరే కాలాలకు చెందినవారు.

Correct: C — నృత్త రత్నావళి

జాయప సేనాని రచించిన 'నృత్త రత్నావళి' గ్రంథం పేరిణి నృత్య విధానాలకు ఆధారం. జాయప కాకతీయ గణపతి దేవుడి గజసాహిణి (గజ సైన్యాధిపతి). నాట్యశాస్త్రం భరతుడిది, ఇది పేరిణికి నేరుగా ఆధారంగా నోట్స్‌లో లేదు.

Correct: D — జాయప సేనాని

జాయప సేనాని గణపతి దేవుడి గజసాహిణి; ఆయన రచించిన నృత్త రత్నావళి పేరిణికి ఆధారం. నటరాజ రామకృష్ణ ఈ కళను పునరుద్ధరించినవారు; సోమనాథుడు, పోతన కవులు. జాయప కాకతీయ గణపతి దేవుడి కాలం (13వ శతాబ్దం) వాడు; ఆయన గ్రంథం కాకతీయుల నృత్య సంప్రదాయ పరిజ్ఞానానికి ఆధారం.

Correct: A — నటరాజ రామకృష్ణ

నటరాజ రామకృష్ణ పేరిణిని 20వ శతాబ్దంలో పునరుద్ధరించారు. జాయప సేనాని గ్రంథకర్త; గుస్సాడి కనకరాజు గుస్సాడికి, దర్శనం మొగులయ్య కిన్నెర వాయిద్యానికి పద్మశ్రీ పొందిన కళాకారులు.

Correct: B — రామప్ప ఆలయం

వరంగల్ సమీపంలోని రామప్ప ఆలయ స్తంభాలపై, గోడలపై పేరిణి భంగిమల శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఇవి కాకతీయుల కాలంలో ఈ నృత్యం ఉండేదనడానికి సాక్ష్యం. ఆ శిల్పాలు ఆలయ స్తంభాలపై, గోడలపై చెక్కినవి; యునెస్కో గుర్తింపు పొందిన రామప్ప ఆలయం కాకతీయ కళకు గొప్ప నిదర్శనం.

Correct: C — ఒగ్గు డోలు

ఒగ్గు కథను ఒగ్గు డోలు (పెద్ద డోలు) వాయిస్తూ పాడతారు. తంబూరా, గుమ్మెట బుర్రకథ వాయిద్యాలు; కిన్నెర అరుదైన తీగ వాయిద్యం. ఒగ్గు డోలు పెద్ద డోలు కావడం వల్ల కథ గాంభీర్యంగా సాగుతుంది; ఈ పేరు ఒగ్గు కులం (కురుమ/గొల్ల సంబంధ పూజారులు) నుండి వచ్చింది.

Correct: D — మల్లన్న (మల్లికార్జున స్వామి)

ఒగ్గు కథ ఇతివృత్తాలు మల్లన్న (మల్లికార్జున స్వామి), బీరప్ప, ఎల్లమ్మ వంటి దేవతల కథలు. ఇది కొమురవెల్లి మల్లన్న జాతరతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. మల్లన్న కథలు కొమురవెల్లి జాతరతో ముడిపడి ఉంటాయి; జాతరలో పట్నాలు వేయడం, ఒగ్గు కథలు చెప్పడం ప్రధాన ఆచారాలు.

Correct: A — ముగ్గురు

బుర్రకథలో ముగ్గురు కళాకారులు: ఒక ప్రధాన కథకుడు, ఇద్దరు వంతలు. ప్రధాన కథకుడు తంబూరా (బుర్ర) మీటుతూ కథ చెబుతాడు; వంతలు గుమ్మెట (డక్కీ) వాయిస్తూ వంత పాడతారు.

Correct: B — తెలంగాణ సాయుధ పోరాట కాలంలో

తెలంగాణ సాయుధ పోరాట కాలంలో ప్రజలను చైతన్యం చేయడానికి బుర్రకథను ఉపయోగించారు. నిరక్షరాస్యులకు చరిత్ర, పురాణాలు, సందేశాలను చేరవేసింది ఇలాంటి కళారూపాలే. జంగం కథ, బుర్రకథ వంటి కళారూపాల ద్వారా ఊర్లలో నిరక్షరాస్యులకూ సందేశం చేరేది; అందుకే ఉద్యమకారులు వీటిని ఉపయోగించారు.