తెలంగాణలో గ్రంథాలయోద్యమం ఎందుకు మొదలైంది? (Background of the Library Movement)
Free practice MCQs with answers and explanations for తెలంగాణలో గ్రంథాలయోద్యమం ఎందుకు మొదలైంది? (Background of the Library Movement) in గ్రంథాలయోద్యమం & పత్రికలు (Library Movement & Press). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
నిజాం పాలనలో పాఠశాలల్లో అధికార భాష ఏది?
A. ఉర్దూ
B. తెలుగు
C. మరాఠీ
D. కన్నడ
Answer & explanation
Correct: A — ఉర్దూ
నిజాం పాలనలో ఉర్దూ అధికార భాష; తెలుగు భాషకు ప్రోత్సాహం లేదు. తెలుగు పుస్తకాలు, పత్రికలు దొరకడం కష్టమైంది. ఈ పరిస్థితుల్లో తెలుగు భాష, సంస్కృతిని కాపాడటానికి గ్రంథాలయ ఉద్యమం మొదలైంది.
గ్రంథాలయోద్యమం సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం; రాజకీయ ఉద్యమం కాదు. అందువల్ల నిజాం ప్రభుత్వం మొదట్లో దాన్ని పెద్దగా అడ్డుకోలేదు. తర్వాత అదే రాజకీయ చైతన్యానికి పునాదిగా మారింది.
గ్రంథాలయోద్యమ లక్ష్యాలు: తెలుగు భాషా సాహిత్యాన్ని కాపాడటం, ప్రజల్లో చదువు, చైతన్యం పెంచడం, సభలు, చర్చల ద్వారా సామాజిక సమస్యలు చర్చించడం. నిజాంను తొలగించడం, భూ పంపిణీ వంటివి ఈ ఉద్యమ లక్ష్యాలు కావు.
ఈ గ్రంథాలయాలే తర్వాత ఏ సంస్థల ఏర్పాటుకు వేదికలయ్యాయి?
A. హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్, ఆర్య సమాజ్
B. రజాకార్లు, కమ్యూనిస్టు పార్టీ
C. ఆది హిందూ మహాసభ, మన్య సంఘం
D. ఆంధ్ర జనసంఘం, ఆంధ్ర మహాసభ
Answer & explanation
Correct: D — ఆంధ్ర జనసంఘం, ఆంధ్ర మహాసభ
గ్రంథాలయాలు సభలు, చర్చలకు వేదికలై తర్వాత ఆంధ్ర జనసంఘం (1921), ఆంధ్ర మహాసభ (1930) ఏర్పాటుకు పునాది అయ్యాయి. ఈ సంస్థలన్నీ తెలుగువారి చైతన్య ప్రయాణంలో వరుస దశలు.
కోమరాజు వేంకట లక్ష్మణరావు, రావిచెట్టు రంగారావు, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, మాడపాటి హనుమంతరావు గ్రంథాలయోద్యమ నాయకులు. స్వామి రామానంద తీర్థ హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ తొలి అధ్యక్షుడు.
గ్రంథాలయోద్యమానికి నిజాం ప్రభుత్వం మొదట్లో ఎందుకు పెద్దగా అడ్డుపడలేదు?
A. అది రాజకీయ ఉద్యమం కాక సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం కాబట్టి
B. నిజాం దానికి నిధులు ఇచ్చినందున
C. అది ఉర్దూను ప్రోత్సహించినందున
D. అది విదేశీ సంస్థ కాబట్టి
Answer & explanation
Correct: A — అది రాజకీయ ఉద్యమం కాక సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం కాబట్టి
గ్రంథాలయోద్యమం రాజకీయ ఉద్యమం కాదు, సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం. కాబట్టి నిజాం ప్రభుత్వం మొదట్లో దాన్ని పెద్దగా అడ్డుకోలేదు. తర్వాత ప్రభుత్వం పత్రికలపై నిషేధాలు పెట్టి సభలకు అనుమతి నిరాకరించింది.
B. తెలుగు విద్యకు అవకాశం లేకపోవడం, ఉర్దూ ప్రాధాన్యం, ప్రజల్లో చైతన్యం లేకపోవడం
C. ఉర్దూ మాధ్యమంపై వ్యతిరేకత లేకపోవడం
D. రాజకీయ పార్టీల ఒత్తిడి
Answer & explanation
Correct: B — తెలుగు విద్యకు అవకాశం లేకపోవడం, ఉర్దూ ప్రాధాన్యం, ప్రజల్లో చైతన్యం లేకపోవడం
తెలుగు విద్యకు అవకాశం లేకపోవడం, ఉర్దూకు ప్రాధాన్యం, ప్రజల్లో చైతన్యం లేకపోవడం ఉద్యమం మొదలవడానికి కారణాలు. తెలుగు పుస్తకాలు, పత్రికలు దొరకడం కష్టమైంది కాబట్టి గ్రంథాలయాలు అవసరమయ్యాయి.
C. సభలు, చర్చల ద్వారా సామాజిక సమస్యలు చర్చించే వేదిక
D. వ్యాపార కేంద్రం
Answer & explanation
Correct: C — సభలు, చర్చల ద్వారా సామాజిక సమస్యలు చర్చించే వేదిక
గ్రంథాలయాలు చదువుతో పాటు సభలు, చర్చల ద్వారా సామాజిక సమస్యలు చర్చించే వేదికలయ్యాయి. బడిలో మన భాష నేర్పనప్పుడు ఊరి గ్రంథాలయంలో పుస్తకాలు చదివి చర్చించుకునే ప్రదేశం దొరకడం ఈ ఉద్యమ ప్రధాన లక్షణం.
తెలంగాణ గ్రంథాలయోద్యమం గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. ఇది రాజకీయ ఉద్యమం కాదు, సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం.
2. ఈ ఉద్యమం నుండే ఆంధ్ర జనసంఘం, ఆంధ్ర మహాసభ పుట్టాయి.
3. నిజాం ప్రభుత్వం మొదటినుంచే దీన్ని బలంగా అణచివేసింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఇది సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం; దీని నుండే జనసంఘం, మహాసభ పుట్టాయి. అయితే నిజాం ప్రభుత్వం మొదట్లో పెద్దగా అడ్డుకోలేదు; క్రమంగా మాత్రమే పత్రికలపై నిషేధాలు పెట్టింది. కాబట్టి 3 తప్పు.