గ్రంథాలయోద్యమం & పత్రికలు (Library Movement & Press) · Practice MCQs

Correct: A — ఉర్దూ

నిజాం పాలనలో ఉర్దూ అధికార భాష; తెలుగు భాషకు ప్రోత్సాహం లేదు. తెలుగు పుస్తకాలు, పత్రికలు దొరకడం కష్టమైంది. ఈ పరిస్థితుల్లో తెలుగు భాష, సంస్కృతిని కాపాడటానికి గ్రంథాలయ ఉద్యమం మొదలైంది.

Correct: B — సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం

గ్రంథాలయోద్యమం సాంస్కృతిక, సామాజిక ఉద్యమం; రాజకీయ ఉద్యమం కాదు. అందువల్ల నిజాం ప్రభుత్వం మొదట్లో దాన్ని పెద్దగా అడ్డుకోలేదు. తర్వాత అదే రాజకీయ చైతన్యానికి పునాదిగా మారింది.

Correct: C — తెలుగు భాషా సాహిత్యాన్ని కాపాడటం

గ్రంథాలయోద్యమ లక్ష్యాలు: తెలుగు భాషా సాహిత్యాన్ని కాపాడటం, ప్రజల్లో చదువు, చైతన్యం పెంచడం, సభలు, చర్చల ద్వారా సామాజిక సమస్యలు చర్చించడం. నిజాంను తొలగించడం, భూ పంపిణీ వంటివి ఈ ఉద్యమ లక్ష్యాలు కావు.

Correct: D — ఆంధ్ర జనసంఘం, ఆంధ్ర మహాసభ

గ్రంథాలయాలు సభలు, చర్చలకు వేదికలై తర్వాత ఆంధ్ర జనసంఘం (1921), ఆంధ్ర మహాసభ (1930) ఏర్పాటుకు పునాది అయ్యాయి. ఈ సంస్థలన్నీ తెలుగువారి చైతన్య ప్రయాణంలో వరుస దశలు.

Correct: A — స్వామి రామానంద తీర్థ

కోమరాజు వేంకట లక్ష్మణరావు, రావిచెట్టు రంగారావు, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, మాడపాటి హనుమంతరావు గ్రంథాలయోద్యమ నాయకులు. స్వామి రామానంద తీర్థ హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ తొలి అధ్యక్షుడు.

Correct: B — శ్రీ కృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయం

తెలంగాణలో గ్రంథాలయోద్యమానికి ఆరంభం శ్రీ కృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయం (హైదరాబాద్, 1901). రాజరాజ నరేంద్ర ఆంధ్ర భాషా నిలయం హనుమకొండలో 1904లో వచ్చింది; విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి 1906లో ఏర్పడిన ప్రచురణ సంస్థ.

Correct: C — 1901

శ్రీ కృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయం 1901లో హైదరాబాద్‌లో స్థాపితమైంది. 1904 హనుమకొండ గ్రంథాలయం, 1906 విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి, 1921 ఆంధ్ర జనసంఘం ఏర్పడిన సంవత్సరాలు.

Correct: D — కోమరాజు వేంకట లక్ష్మణరావు

కోమరాజు వేంకట లక్ష్మణరావు ఈ ఉద్యమ తొలి ప్రేరకుడు; రావిచెట్టు రంగారావు, మునగాల రాజా నాయని వేంకటరంగారావు తదితరులు స్థాపకుల్లో ఉన్నారు. సురవరం పత్రికా రంగానికి, బూర్గుల రాజకీయ రంగానికి చెందినవారు.

Correct: A — కోటి

ఈ సంస్థ హైదరాబాద్ నగరంలోని కోటి ప్రాంతంలో ఉంది; ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. తెలంగాణలోని తెలుగువారికి సాహిత్య సదస్సులు, ఉపన్యాసాలు, చర్చలకు వేదిక అయింది. చార్మినార్, గోల్కొండ, సికింద్రాబాద్ వంటి ప్రాంతాలు చరిత్రలో వేరే కట్టడాలకు ప్రసిద్ధి; ఈ గ్రంథాలయానికి కాదు.

Correct: B — తెలుగు భాషను ఆదరించిన చక్రవర్తిగా

విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు తెలుగు భాషను ఆదరించాడు కాబట్టి 'ఆంధ్ర భోజుడు' అని పిలిచారు. ఆయన పేరును గ్రంథాలయానికి ఎంచుకోవడానికి కారణం ఇదే.