ఆర్య సమాజ్ & హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ (Arya Samaj & State Congress) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆర్య సమాజ్ & హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ (Arya Samaj & State Congress) (తెలంగాణలో సామాజిక-సాంస్కృతిక చైతన్యం (Socio-Cultural Awakening)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
నిజాం రాజ్యంలో ఆర్య సమాజ్కు ప్రజల్లో మద్దతు లభించడానికి కారణం ఏమిటి?
A. నిజాం పాలనలో మతపరమైన ఆంక్షలు ఉండటం
B. ఆర్య సమాజ్ నిజాంకు చెందిన సంస్థ కావడం
C. ఆర్య సమాజ్ ఉర్దూను ప్రోత్సహించడం
D. ఆర్య సమాజ్ వ్యాపారాన్ని ప్రోత్సహించడం
Answer & explanation
Correct: A — నిజాం పాలనలో మతపరమైన ఆంక్షలు ఉండటం
నిజాం పాలనలో మతపరమైన ఆంక్షలు ఉండటంతో ఆర్య సమాజ్కు ప్రజల్లో మద్దతు లభించింది. ఇది హిందీ, సంస్కృతం ప్రచారం చేసిన సంస్థ; నిజాంకు చెందినది కాదు. నిజాం రాజ్యంలో మందిరాలు కట్టడానికి, యజ్ఞాలు చేయడానికి కూడా అనుమతి అవసరమయ్యేది కాబట్టి ప్రజలు ఆర్య సమాజ్ వైపు మొగ్గారు.
నిజాం ప్రభుత్వం ఆర్య సమాజ్పై విధించిన ఆంక్షల్లో లేనిది ఏది?
A. మందిరాల నిర్మాణానికి అనుమతి ఇవ్వకపోవడం
B. పాఠశాలల్లో ఉర్దూ బోధన నిషేధం
C. యజ్ఞాలు, ఊరేగింపులకు అనుమతి ఇవ్వకపోవడం
D. మతపరమైన ఆంక్షలు విధించడం
Answer & explanation
Correct: B — పాఠశాలల్లో ఉర్దూ బోధన నిషేధం
నోట్స్ ప్రకారం మందిరాల నిర్మాణం, యజ్ఞాలు, ఊరేగింపులకు అనుమతి నిరాకరణ, మతపరమైన ఆంక్షలు ప్రధాన ఆంక్షలు. పాఠశాలల్లో ఉర్దూ బోధనను నిషేధించడం అనే అంశం ఆర్య సమాజ్ ఆంక్షల్లో లేదు; నిజాం పాలనలో ఉర్దూ అధికార భాష.
ఆర్య సమాజ్ సంస్కరణ ఆలోచనల్లో హిందీ, సంస్కృతం ప్రచారం ఉంది. ఉర్దూ, పర్షియన్ నిజాం కాలపు అధికార భాషలు; ఆంగ్ల/ఫ్రెంచ్ ప్రచారం ఆర్య సమాజ్ లక్ష్యం కాదు. నిజాం కాలంలో ఉర్దూ అధికార భాష కావడంతో హిందీ, సంస్కృతం ప్రచారం ఆర్య సమాజ్ ప్రత్యేక కృషిగా నిలిచింది.
Correct: D — నిజాం ప్రభుత్వం కొన్ని ఆంక్షలను సడలించింది
ఈ సత్యాగ్రహం వల్ల నిజాం ప్రభుత్వం కొన్ని ఆంక్షలను సడలించింది. హైదరాబాద్ విలీనం 1948లో జరిగింది; ఇతర ఫలితాలు నోట్స్లో లేవు, తప్పు. ఇది సత్యాగ్రహానికి లభించిన పాక్షిక విజయం; ఆంక్షలు పూర్తిగా తొలగలేదు, కొన్ని సడలాయి.
ఆర్య సమాజ్ సత్యాగ్రహం ప్రాముఖ్యత గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. నిజాం పాలనపై జరిగిన తొలి పెద్ద సామూహిక నిరసనల్లో ఒకటి
B. నిజాం పాలనపై తొలి సాయుధ పోరాటం
C. ఇది కేవలం స్థానిక కార్యకర్తల చిన్న నిరసన
D. ఇది హైదరాబాద్ విలీనానికి నేరుగా దారి తీసింది
Answer & explanation
Correct: A — నిజాం పాలనపై జరిగిన తొలి పెద్ద సామూహిక నిరసనల్లో ఒకటి
ఆర్య సమాజ్ సత్యాగ్రహం నిజాం పాలనపై జరిగిన తొలి పెద్ద సామూహిక నిరసనల్లో ఒకటి. ఇది అహింసాయుత నిరసన (సత్యాగ్రహం), సాయుధ పోరాటం కాదు; వేలాది కార్యకర్తలు జైలుకు వెళ్లారు కాబట్టి చిన్న నిరసన కూడా కాదు.
ఆర్య సమాజ్ సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్న కార్యకర్తలు ఎక్కడినుండి వచ్చారు?
A. నిజాం రాజ్యం లోపలి గ్రామాల నుండి మాత్రమే
B. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాల నుండి
C. కేవలం హైదరాబాద్ నగరం నుండి
D. విదేశాల నుండి
Answer & explanation
Correct: B — దేశవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాల నుండి
అప్పటి ఆంక్షలకు వ్యతిరేకంగా దేశవ్యాప్తంగా కార్యకర్తలు హైదరాబాద్ వచ్చి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. ఢిల్లీ కేంద్రంగా ఉన్న సార్వదేశిక ఆర్య ప్రతినిధి సభ నాయకత్వం వహించడం ఇందుకు కారణం.
హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ నిషేధం గురించి సరైన కాలక్రమం ఏది?
A. 1938లో నిషేధం; 1939లో తొలగింపు
B. 1946లో నిషేధం; 1948లో తొలగింపు
C. 1938 సెప్టెంబర్లో నిషేధం; 1946లో తొలగింపు
D. 1930లో నిషేధం; 1938లో తొలగింపు
Answer & explanation
Correct: C — 1938 సెప్టెంబర్లో నిషేధం; 1946లో తొలగింపు
స్టేట్ కాంగ్రెస్ను 1938 సెప్టెంబర్లో నిజాం ప్రభుత్వం నిషేధించింది. ఆ నిషేధం అనేక ఏళ్లు కొనసాగి 1946లో తొలగింది. నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా 1938 అక్టోబర్లో సత్యాగ్రహం మొదలైంది.
స్టేట్ కాంగ్రెస్ నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా సత్యాగ్రహం ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
A. 1938 జనవరి
B. 1939 మార్చి
C. 1946 జూన్
D. 1938 అక్టోబర్
Answer & explanation
Correct: D — 1938 అక్టోబర్
నిషేధం 1938 సెప్టెంబర్లో విధించగా, దానికి వ్యతిరేకంగా 1938 అక్టోబర్లో సత్యాగ్రహం ప్రారంభమైంది. వేలాది మంది జైలుకు వెళ్లారు. 1946లో నిషేధం తొలగింది. నిషేధం సెప్టెంబర్లో వచ్చి, నెల తిరక్కముందే అక్టోబర్లో సత్యాగ్రహం మొదలైందని క్రమాన్ని గుర్తుంచుకోండి.
Correct: A — అహింస, సత్యాగ్రహ మార్గాల్లో (గాంధీ ప్రభావం)
స్టేట్ కాంగ్రెస్ గాంధీ ప్రభావంతో అహింస, సత్యాగ్రహ మార్గాల్లో నడిచింది. సంఘం పెట్టుకోకూడదని నిషేధిస్తే ఆ నిషేధాన్ని ఉల్లంఘించి శాంతియుతంగా జైలుకు వెళ్లడం ఈ శైలి.
స్టేట్ కాంగ్రెస్ ముఖ్య నాయకుల జాబితాలో నోట్స్లో లేని వ్యక్తి ఎవరు?
A. స్వామి రామానంద తీర్థ
B. కోమరాజు వేంకట లక్ష్మణరావు
C. గోవిందరావు నానల్
D. బూర్గుల రామకృష్ణారావు
Answer & explanation
Correct: B — కోమరాజు వేంకట లక్ష్మణరావు
స్టేట్ కాంగ్రెస్ ముఖ్య నాయకులు స్వామి రామానంద తీర్థ, గోవిందరావు నానల్, బూర్గుల రామకృష్ణారావు వంటివారు. కోమరాజు వేంకట లక్ష్మణరావు గ్రంథాలయోద్యమ మార్గదర్శి; ఆయన 1923లోనే మరణించాడు.