రెండవ నిజాం అలీఖాన్ & సైన్య సహకార ఒప్పందం (Nizam Ali Khan, Subsidiary Alliance)
Free practice MCQs with answers and explanations for రెండవ నిజాం అలీఖాన్ & సైన్య సహకార ఒప్పందం (Nizam Ali Khan, Subsidiary Alliance) in అసఫ్జాహీ వంశం – నిజాంలు (Nizams of Hyderabad). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1763లో రాజధానిని ఔరంగాబాద్ నుండి హైదరాబాద్కు మార్చిన నిజాం ఎవరు?
A. రెండవ నిజాం అలీఖాన్
B. నిజాం-ఉల్-ముల్క్
C. సికందర్ జా
D. మహబూబ్ అలీఖాన్
Answer & explanation
Correct: A — రెండవ నిజాం అలీఖాన్
రెండవ నిజాం అలీఖాన్ 1763లో రాజధానిని ఔరంగాబాద్ నుండి హైదరాబాద్కు మార్చాడు. నిజాం-ఉల్-ముల్క్ తొలి రాజధానిగా ఔరంగాబాద్ను ఉంచాడు. సికందర్ జా, మహబూబ్ అలీఖాన్ ఆ తరువాతి నిజాంలు.
సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని (Subsidiary Alliance) ప్రవేశపెట్టిన గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?
A. డల్హౌసీ
B. వెల్లస్లీ
C. కారన్వాలిస్
D. విలియం బెంటింక్
Answer & explanation
Correct: B — వెల్లస్లీ
సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని గవర్నర్ జనరల్ వెల్లస్లీ ప్రవేశపెట్టాడు; 1798లో దీన్ని మొదట అంగీకరించిన భారత రాజు నిజాం అలీఖాన్. డల్హౌసీ కాలంలో 1853 బెరార్ ఒప్పందం జరిగింది.
1800 ఒప్పందంలో నిజాం కంపెనీకి ఇచ్చిన ప్రాంతాలను ఏమంటారు?
A. ఉత్తర సర్కార్లు
B. బెరార్
C. దత్త మండలాలు (Ceded Districts)
D. రాయచూర్ దోఆబ్
Answer & explanation
Correct: C — దత్త మండలాలు (Ceded Districts)
సైన్య ఖర్చుల కోసం బళ్లారి, కడప, కర్నూలు, అనంతపురం ప్రాంతాలను నిజాం కంపెనీకి ఇచ్చాడు; వీటినే దత్త మండలాలు అంటారు (ఇప్పటి రాయలసీమ). ఉత్తర సర్కార్లు 1766 ఒప్పందంలో, బెరార్ 1853లో ఇచ్చినవి.
1766 ఒప్పందం ప్రకారం కంపెనీకి ఏ ప్రాంతాలపై హక్కు లభించింది?
A. బెరార్
B. రాయచూర్ దోఆబ్
C. దత్త మండలాలు
D. ఉత్తర సర్కార్లు (Northern Circars)
Answer & explanation
Correct: D — ఉత్తర సర్కార్లు (Northern Circars)
1766 ఒప్పందం ప్రకారం కంపెనీ ఉత్తర సర్కార్లపై హక్కు పొందింది; బదులుగా నిజాంకు సైనిక సహాయం ఇస్తామంది. బెరార్ 1853లో, దత్త మండలాలు 1800లో ఇచ్చినవి; రాయచూర్ దోఆబ్ 1860లో తిరిగి ఇవ్వబడింది.
సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని మొదట అంగీకరించిన భారత రాజు, ఏ సంవత్సరంలో?
A. నిజాం అలీఖాన్, 1798
B. సికందర్ జా, 1803
C. నిజాం-ఉల్-ముల్క్, 1724
D. నాసిరుద్దౌలా, 1853
Answer & explanation
Correct: A — నిజాం అలీఖాన్, 1798
1798లో వెల్లస్లీ ప్రవేశపెట్టిన సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని మొదట అంగీకరించిన భారత రాజు నిజాం అలీఖాన్. 1724 వంశ స్థాపన; 1853 బెరార్ ఒప్పందం (నాసిరుద్దౌలా); 1803 సికందర్ జా పాలన ఆరంభం.
B. నిజాం ఫ్రెంచ్ వంటి యూరోపియన్లను తన సేవలో ఉంచుకోకూడదు
C. నిజాం సైన్యం ఉండకూడదని రద్దు
D. నిజాం కంపెనీకి గవర్నర్ అవ్వాలి
Answer & explanation
Correct: B — నిజాం ఫ్రెంచ్ వంటి యూరోపియన్లను తన సేవలో ఉంచుకోకూడదు
ఒప్పందం ప్రకారం కంపెనీ సైన్యం నిజాం రాజ్యంలో ఉంటుంది, దాని ఖర్చు నిజాం భరించాలి; నిజాం ఫ్రెంచ్ వంటి ఇతర యూరోపియన్లను తన సేవలో ఉంచుకోకూడదు. కాబట్టి ఖర్చు కంపెనీ భరించడం అనేది తప్పు.
నిజాం అలీఖాన్ కాలం గురించి కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) 1763లో రాజధాని హైదరాబాద్కు మార్పు. 2) 1766లో ఉత్తర సర్కార్లపై కంపెనీకి హక్కు. 3) సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని 1853లో అంగీకరించాడు. సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: సైన్య సహకార ఒప్పందాన్ని 1798లో మొదట అంగీకరించాడు; 1853 బెరార్ ఒప్పందం నాసిరుద్దౌలా కాలానిది. కాబట్టి సమాధానం 1, 2 మాత్రమే. 1853 బెరార్ ఒప్పందం నాసిరుద్దౌలా కాలానిది, అందువల్ల 1798 సైన్య సహకార ఒప్పందంతో కలపకూడదు.
సైన్య సహకార ఒప్పందం గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. కంపెనీ సైన్యం నిజాం రాజ్యంలో ఉంటుంది
B. నిజాం ఫ్రెంచ్ వారిని తన సేవలో ఉంచుకోకూడదు
C. కంపెనీ సైన్యం ఖర్చును కంపెనీయే భరిస్తుంది
D. దీన్ని ప్రవేశపెట్టింది వెల్లస్లీ
Answer & explanation
Correct: C — కంపెనీ సైన్యం ఖర్చును కంపెనీయే భరిస్తుంది
ఈ ఒప్పందం ప్రకారం కంపెనీ సైన్యం నిజాం రాజ్యంలో ఉంటుంది, కానీ దాని ఖర్చును నిజాం భరించాలి. అందువల్ల "కంపెనీయే భరిస్తుంది" అనేది తప్పు. మిగిలిన వాక్యాలు సరైనవి.
1800 ఒప్పందంలో నిజాం కంపెనీకి ఇచ్చిన "దత్త మండలాలు"లో లేని ప్రాంతం ఏది?
A. బళ్లారి
B. కడప
C. అనంతపురం
D. వరంగల్
Answer & explanation
Correct: D — వరంగల్
దత్త మండలాల్లో బళ్లారి, కడప, కర్నూలు, అనంతపురం ఉన్నాయి (ఇప్పటి రాయలసీమ ప్రాంతం). వరంగల్ తెలంగాణ ప్రాంతం, ఇది దత్త మండలాల్లో లేదు. వరంగల్ నిజాం రాజ్యంలో తెలంగాణ భాగమే; దత్త మండలాలు రాయలసీమ ప్రాంతం.
ఈ సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: A) సైన్య సహకార ఒప్పందం B) ఉత్తర సర్కార్ల ఒప్పందం C) దత్త మండలాలను కంపెనీకి ఇవ్వడం
A. B, A, C
B. A, B, C
C. B, C, A
D. C, A, B
Answer & explanation
Correct: A — B, A, C
ఉత్తర సర్కార్ల ఒప్పందం 1766లో, సైన్య సహకార ఒప్పందం 1798లో, దత్త మండలాల అప్పగింత 1800లో జరిగాయి. కాబట్టి క్రమం B, A, C. ఈ మూడు ఒప్పందాలూ హైదరాబాద్ క్రమంగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ప్రభావంలోకి వెళ్లిన దశలను చూపుతాయి.