చాళుక్యులు & రాష్ట్రకూటులు (Chalukyas & Rashtrakutas) · Practice MCQs

Correct: C — సోమదేవసూరి

యశస్తిలక చంపూను సోమదేవసూరి మూడో అరికేసరి కాలంలో (సుమారు క్రీ.శ. 959) రాశాడు. పంపకవి కన్నడ కవి, విజ్ఞానేశ్వరుడు మితాక్షర రచయిత, రవికీర్తి ఐహోలు శాసన రచయిత. సోమదేవసూరి వేములవాడ చాళుక్యుల ఆదరణ పొందిన జైన పండితుడు.

Correct: D — జినవల్లభుడు

కురిక్యాల శాసన రచయిత జినవల్లభుడు; అతడు పంపకవి సోదరుడు. పంపకవి విక్రమార్జున విజయం రాసిన కవి, సోమదేవసూరి యశస్తిలక చంపూ రచయిత, రవికీర్తి ఐహోలు శాసన రచయిత. కాబట్టి కురిక్యాల శాసనానికి జినవల్లభుడే సరైన సమాధానం.

Correct: A — కందం

కురిక్యాల శాసనంలో తెలుగు కందపద్యాలు ఉన్నాయి, అందుకే దీన్ని తొలి తెలుగు పద్య శాసనంగా భావిస్తారు. కందం తెలుగులో అతి ప్రాచీన, ప్రసిద్ధ ఛందస్సు. ఉత్పలమాల, చంపకమాల, శార్దూలం ప్రసిద్ధ వృత్తాలే అయినా ఈ శాసనంలోవి కావు.

Correct: B — సోదరుడు

పంపకవి, జినవల్లభుడు ఇద్దరూ సోదరులు; ఇద్దరూ వేములవాడ చాళుక్యుల ఆదరణ పొందిన కవులు. తండ్రి, గురువు, కుమారుడు అనే సంబంధాలు నోట్స్‌లో లేవు. కురిక్యాల శాసనం సోదరుడు జినవల్లభుడి రచన కావడం గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: C — రెండో తైలపుడు

కళ్యాణి చాళుక్య వంశాన్ని రెండో తైలపుడు క్రీ.శ. 973లో రాష్ట్రకూట రాజు కర్కుడిని ఓడించి స్థాపించాడు. మొదటి సోమేశ్వరుడు, ఆరో విక్రమాదిత్యుడు తరువాతి రాజులు. దంతిదుర్గుడు రాష్ట్రకూట వంశ స్థాపకుడు.

Correct: D — విజ్ఞానేశ్వరుడు

మితాక్షరను విజ్ఞానేశ్వరుడు కళ్యాణి చాళుక్య రాజు ఆరో విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంలో రాశాడు. బిల్హణుడు అదే ఆస్థానంలోని కవి (విక్రమాంకదేవ చరితం). పంపకవి, సోమదేవసూరి వేములవాడ చాళుక్యుల ఆస్థానానికి చెందినవారు.

Correct: A — బిల్హణుడు

విక్రమాంకదేవ చరితంను బిల్హణుడు ఆరో విక్రమాదిత్యుని ఆస్థానంలో రాశాడు. అదే ఆస్థానంలో విజ్ఞానేశ్వరుడు మితాక్షర రాశాడు. రవికీర్తి బాదామి చాళుక్యుల కాలానికి చెందిన ఐహోలు శాసన రచయిత; జినవల్లభుడు కురిక్యాల శాసన రచయిత.

Correct: B — బసవకల్యాణ్ (కర్ణాటక)

కళ్యాణి నేటి బసవకల్యాణ్, ఇది కర్ణాటకలో ఉంది. మాల్ఖేడ్ రాష్ట్రకూటుల రాజధాని మాన్యఖేటం; బాదామి బాదామి చాళుక్యుల రాజధాని; ఐహోలు శాసన ప్రదేశం. కళ్యాణి చాళుక్యుల రాజ్యం తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని కూడా తమ అధీనంలోకి తీసుకుంది.

Correct: C — అలంపురం

జోగులాంబ దేవి శక్తిపీఠం అలంపురంలో ఉంది; ఇక్కడే బాదామి చాళుక్యుల కాలపు నవబ్రహ్మ ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి. వేములవాడ రాజరాజేశ్వర స్వామి శైవ క్షేత్రం, కురిక్యాల శాసన స్థలం, మాన్యఖేటం రాష్ట్రకూట రాజధాని.

Correct: D — బౌద్ధం

ఈ కాలంలో శైవం, వైష్ణవం, జైనం ప్రధాన మతాలుగా వికసించగా, బౌద్ధం క్రమంగా క్షీణించింది. జైనానికి వేములవాడ ప్రాంతంలో బసదులు, జైన కవులు ఉండేవారు. శైవ, వైష్ణవాలు ఆలయ నిర్మాణంతో బలపడ్డాయి.