క్రీడా పదాలు, ట్రోఫీలు & ఆటగాళ్ల సంఖ్య (Sports Terms & Trophies)

ప్రతి ఆటలో ఒక జట్టులో ఎంతమంది మైదానంలో ఆడతారు అనేది పోటీ పరీక్షల్లో చాలా తరచుగా అడిగే ప్రశ్న. కింది జాబితాను సంఖ్యల క్రమంలో గుర్తుపెట్టుకోండి.

• 11 మంది ఆటగాళ్లు: క్రికెట్, ఫుట్‌బాల్, హాకీ.
• 15 మంది: రగ్బీ యూనియన్ (Rugby Union). రగ్బీ లీగ్‌లో 13 మంది.
• 9 మంది:
  1. బేస్‌బాల్, సాఫ్ట్‌బాల్, ఖో-ఖో (మైదానంలో 9 మంది
  2. జట్టులో 12 మంది).
• 7 మంది: కబడ్డీ (జట్టులో 12 మంది), వాటర్ పోలో, హ్యాండ్‌బాల్, నెట్‌బాల్.
• 6 మంది: వాలీబాల్, ఐస్ హాకీ.
• 5 మంది: బాస్కెట్‌బాల్.
• 4 మంది:
  1. పోలో
  2. రిలే రేసు (4 × 100 మీ.)
  3. బ్రిడ్జ్ ఆట (కార్డ్స్).
• 8 మంది:
  1. టగ్ ఆఫ్ వార్ (Tug of War)
  2. రోయింగ్‌లో 'ఎయిట్' విభాగం (కాక్స్‌తో సహా 9 మంది).
• 1 లేదా 2:
  1. టెన్నిస్, బ్యాడ్మింటన్, టేబుల్ టెన్నిస్ (సింగిల్స్ – 1
  2. డబుల్స్ – 2).

ముఖ్యమైన కొలతలు

• క్రికెట్ పిచ్:
  1. 22 గజాలు (సుమారు 20.12 మీటర్లు)
  2. మూడు స్టంప్‌లు, రెండు బెయిల్స్.
• బాస్కెట్‌బాల్ రింగ్ ఎత్తు: 10 అడుగులు (3.05 మీ.).
• మారథాన్ దూరం: 42.195 కి.మీ.
• బ్యాడ్మింటన్ కోర్ట్ పొడవు: 13.4 మీ.
• టెన్నిస్ కోర్ట్ పొడవు: 23.77 మీ.
• వాలీబాల్ కోర్ట్: 18 మీ. × 9 మీ.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా '11 – క్రికెట్, ఫుట్‌బాల్, హాకీ', '7 – కబడ్డీ', '6 – వాలీబాల్', '5 – బాస్కెట్‌బాల్'. ఈ నాలుగు సంఖ్యలు ఎప్పుడూ అడుగుతారు.

క్రికెట్ భారతదేశంలో అత్యంత ప్రజాదరణ ఉన్న ఆట. క్రికెట్‌లో ఉపయోగించే పదాలు పోటీ పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.

• బౌలింగ్ పదాలు:
  1. యార్కర్ (Yorker): బ్యాట్స్‌మన్ కాళ్ల దగ్గర పడే బంతి.
  2. బౌన్సర్ (Bouncer): తలకు సమీపంగా ఎగిరే ఎత్తైన బంతి.
  3. గుగ్లీ (Googly): లెగ్ స్పిన్నర్ వేసే బంతి, ఆఫ్ స్పిన్ లాగా తిరుగుతుంది.
  4. మెయిడెన్ ఓవర్ (Maiden Over): ఒక్క పరుగు కూడా ఇవ్వని ఓవర్.
  5. హ్యాట్రిక్ (Hat-trick): వరుసగా మూడు బంతుల్లో మూడు వికెట్లు తీయడం.
• బ్యాటింగ్ పదాలు:
  1. డక్ (Duck): పరుగు చేయకుండా ఔట్ కావడం. మొదటి బంతికే ఔటైతే 'గోల్డెన్ డక్'.
  2. సెంచరీ: 100 పరుగులు; హాఫ్ సెంచరీ: 50 పరుగులు.
  3. ఫాలో-ఆన్ (Follow-on): మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో వెనుకబడిన జట్టు వెంటనే మళ్లీ బ్యాటింగ్ చేయడం.
• ఔట్ అయ్యే విధానాలు: బౌల్డ్, క్యాచ్, LBW (Leg Before Wicket), రన్ ఔట్, స్టంప్డ్, హిట్ వికెట్.
• ఫీల్డింగ్ స్థానాలు: స్లిప్, గలీ, పాయింట్, కవర్, మిడ్-ఆఫ్, మిడ్-ఆన్, మిడ్ వికెట్, స్క్వేర్ లెగ్, ఫైన్ లెగ్, థర్డ్ మ్యాన్, సిల్లీ పాయింట్.
• ఇతర పదాలు: పాపింగ్ క్రీజ్, ఓవర్ (6 బంతులు), వైడ్, నో బాల్, బైస్, లెగ్ బైస్.
• ఫార్మాట్లు: టెస్ట్ (5 రోజులు), వన్డే (ఒక్కో జట్టుకు 50 ఓవర్లు), T20 (20 ఓవర్లు).

ఫుట్‌బాల్, హాకీ ఆటల్లో ఉపయోగించే ప్రత్యేక పదాలు వేర్వేరు ఆటలతో కలిపి అడిగి గందరగోళం పెడతారు. ఏ పదం ఏ ఆటదో స్పష్టంగా నేర్చుకోండి.

• ఫుట్‌బాల్ పదాలు:
  1. ఆఫ్‌సైడ్ (Offside): ప్రత్యర్థి గోల్‌కు చాలా దగ్గరగా ఉండటం వల్ల వచ్చే ఫౌల్.
  2. పెనాల్టీ కిక్ (Penalty Kick): పెనాల్టీ ఏరియాలో ఫౌల్ జరిగితే ఇచ్చే కిక్.
  3. కార్నర్ కిక్, గోల్ కిక్, త్రో-ఇన్, ఫ్రీ కిక్.
  4. హ్యాట్రిక్ (Hat-trick): ఒక ఆటగాడు ఒకే మ్యాచ్‌లో మూడు గోల్స్ చేయడం.
  5. ఎల్లో కార్డ్: హెచ్చరిక; రెడ్ కార్డ్: మైదానం నుండి బయటకు పంపడం.
  6. డ్రిబ్లింగ్ (Dribbling): బంతిని కాళ్ల మధ్య నియంత్రిస్తూ ముందుకు తీసుకెళ్లడం.
  7. మ్యాచ్ సమయం: 90 నిమిషాలు (45 + 45).
• హాకీ పదాలు:
  1. బుల్లీ (Bully): ఆట ప్రారంభంలో ఇద్దరు ఆటగాళ్ల మధ్య బంతి కోసం జరిగే పోరు.
  2. పెనాల్టీ కార్నర్ (Penalty Corner): డిఫెండింగ్ సర్కిల్‌లో ఫౌల్ జరిగినప్పుడు ఇచ్చే అవకాశం.
  3. స్ట్రైకింగ్ సర్కిల్ (D): గోల్ ముందు ఉండే అర్ధవృత్తాకార ప్రాంతం; ఇక్కడ నుండే గోల్ కొట్టాలి.
  4. డ్రిబ్లింగ్, పుష్, హిట్, ఫ్లిక్, స్కూప్.
  5. జాతీయ క్రీడగా చాలామంది హాకీని చెబుతారు, కానీ భారత ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఏ ఆటనూ జాతీయ క్రీడగా ప్రకటించలేదు.
  6. మ్యాచ్ సమయం: 60 నిమిషాలు (4 క్వార్టర్లు × 15 నిమిషాలు).

గుర్తుంచుకునే చిట్కా 'ఆఫ్‌సైడ్, కార్నర్, డ్రిబ్లింగ్' – ఫుట్‌బాల్; 'బుల్లీ, స్ట్రైకింగ్ సర్కిల్, పెనాల్టీ కార్నర్' – హాకీ.

రాకెట్ ఆటలు, కోర్టు ఆటల పదాలు పరీక్షల్లో 'ఈ పదం ఏ ఆటకు చెందినది?' రూపంలో అడుగుతారు.

• టెన్నిస్ (Tennis):
  1. ఏస్ (Ace): ప్రత్యర్థి తాకలేని సర్వ్.
  2. డ్యూస్ (Deuce): స్కోరు 40–40 సమానం.
  3. లవ్ (Love): సున్నా పాయింట్లు.
  4. సెట్, గేమ్, వాలీ, టై-బ్రేక్, ఫాల్ట్, డబుల్ ఫాల్ట్.
  5. గ్రాండ్ స్లామ్ (4): ఆస్ట్రేలియన్ ఓపెన్, ఫ్రెంచ్ ఓపెన్, వింబుల్డన్, US ఓపెన్.
• బ్యాడ్మింటన్ (Badminton): స్మాష్, షటిల్ కాక్, లవ్, డ్రాప్ షాట్, రాలీ, నెట్, సర్వీస్ కోర్ట్. షటిల్‌కు ఈకలు ఉంటాయి.
• బాస్కెట్‌బాల్ (Basketball): డంక్, డ్రిబుల్, రీబౌండ్, ఫ్రీ త్రో, జంప్ బాల్, ట్రావెలింగ్, పివట్, బ్యాక్‌బోర్డ్, త్రీ-పాయింటర్.
• వాలీబాల్ (Volleyball): స్పైక్, బ్లాక్, సెట్, సర్వ్, డిగ్, లిబెరో, రాలీ.
• టేబుల్ టెన్నిస్:
  1. పింగ్-పాంగ్ అని కూడా అంటారు
  2. లెట్, సర్వ్, లూప్, చాప్.
• కబడ్డీ: రైడ్, కాంట్ (Cant – 'కబడ్డీ కబడ్డీ' అని శ్వాస ఆపకుండా పలకడం), లాబీ, బోనస్ లైన్, సూపర్ ట్యాకిల్.
• వాలీబాల్: ఒక మ్యాచ్‌ను 'బెస్ట్ ఆఫ్ ఫైవ్ సెట్స్' పద్ధతిలో ఆడతారు.

కొన్ని ఆటల పదాలు చాలా ప్రత్యేకమైనవి. ఒకే పదం అర్థం చూసి ఏ ఆటో చెప్పడం సులభం.

• గోల్ఫ్ (Golf):
  1. బర్డీ (Birdie): నిర్ణీత స్ట్రోక్స్ (పార్) కంటే ఒక స్ట్రోక్ తక్కువతో హోల్ పూర్తి చేయడం.
  2. ఈగిల్ (Eagle): పార్ కంటే రెండు స్ట్రోక్స్ తక్కువ.
  3. బోగీ (Bogey): పార్ కంటే ఒక స్ట్రోక్ ఎక్కువ.
  4. హోల్-ఇన్-వన్: ఒక్క స్ట్రోక్‌లోనే బంతిని హోల్‌లో వేయడం.
  5. ఇతర పదాలు: ఫెయిర్‌వే, టీ, పట్, గ్రీన్, కేడీ, లింక్స్.
• చెస్ (Chess): చెక్‌మేట్, క్యాస్లింగ్, గాంబిట్, స్టేల్‌మేట్, ఎన్ పాసెంట్. చెస్ బోర్డ్‌లో 64 గళ్లు, 32 పావులు (ఒక్కో వైపు 16).
• బాక్సింగ్ (Boxing): నాకౌట్, జాబ్, హుక్, అప్పర్‌కట్, రింగ్, బౌట్, రౌండ్.
• అథ్లెటిక్స్ (Athletics): జావెలిన్ త్రో, డిస్కస్ త్రో, షాట్‌పుట్, హ్యామర్ త్రో, పోల్ వాల్ట్, హర్డిల్స్, బాటన్ (రిలే రేసులో అందించే కర్ర), మారథాన్.
• ఈత (Swimming): ఫ్రీస్టైల్, బ్యాక్‌స్ట్రోక్, బ్రెస్ట్‌స్ట్రోక్, బటర్‌ఫ్లై.
• పోలో (Polo): చుక్కర్ (Chukker) – ఆటలో ఒక్కో కాలవ్యవధి.
• బేస్‌బాల్: పిచ్చర్, హోమ్ రన్, ఇన్నింగ్స్.
• రగ్బీ: స్క్రమ్, ట్రై, కన్వర్షన్.
• రోయింగ్: రెగట్టా (పడవ పందేల పోటీ).
• కారమ్: స్ట్రైకర్, క్వీన్.
• బ్రిడ్జ్: రబ్బర్, ట్రంప్, డమ్మీ, గ్రాండ్ స్లామ్.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా గోల్ఫ్‌లో పక్షుల పేర్లు (బర్డీ, ఈగిల్, ఆల్బట్రాస్) తక్కువ స్ట్రోక్స్‌ను సూచిస్తాయి – ఎంత పెద్ద పక్షి అయితే అంత మంచి స్కోరు.

ఏ ట్రోఫీ ఏ ఆటకు చెందినది అనేది పోటీ పరీక్షల్లో అత్యంత తరచుగా వచ్చే ప్రశ్నల్లో ఒకటి. ట్రోఫీల పేర్లను ఆటల వారీగా గుర్తుపెట్టుకోండి.

• క్రికెట్ ట్రోఫీలు:
  1. రంజీ ట్రోఫీ (Ranji Trophy): దేశీయ ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ ఛాంపియన్‌షిప్. రంజిత్‌సిన్హ్‌జీ పేరు మీద.
  2. దులీప్ ట్రోఫీ (Duleep Trophy): దేశీయ టోర్నీ; దులీప్‌సిన్హ్‌జీ పేరు మీద.
  3. ఇరానీ కప్ (Irani Cup): రంజీ ఛాంపియన్ జట్టు, 'రెస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా' మధ్య పోటీ.
  4. విజయ్ హజారే ట్రోఫీ: దేశీయ వన్డే టోర్నీ. సయ్యద్ ముష్తాక్ అలీ ట్రోఫీ: దేశీయ T20 టోర్నీ.
  5. దేవధర్ ట్రోఫీ: దేశీయ లిస్ట్-A టోర్నీ.
  6. బోర్డర్–గవాస్కర్ ట్రోఫీ: భారత్–ఆస్ట్రేలియా టెస్ట్ సిరీస్.
  7. ది యాషెస్ (The Ashes): ఇంగ్లండ్–ఆస్ట్రేలియా టెస్ట్ సిరీస్.
  8. విజ్డెన్ ట్రోఫీ: ఇంగ్లండ్–వెస్టిండీస్ టెస్ట్ సిరీస్.
  9. ఫ్రీడమ్ ట్రోఫీ: భారత్–దక్షిణాఫ్రికా సిరీస్ (గాంధీ–మండేలా పేర్లతో).
• ఫుట్‌బాల్ ట్రోఫీలు:
  1. సంతోష్ ట్రోఫీ (Santosh Trophy): భారత జాతీయ ఫుట్‌బాల్ ఛాంపియన్‌షిప్ (రాష్ట్రాల మధ్య).
  2. డ్యూరాండ్ కప్ (Durand Cup): ఆసియాలో అత్యంత పురాతన ఫుట్‌బాల్ టోర్నీ; 1888లో సిమ్లాలో ప్రారంభం.
  3. ఐ.ఎఫ్.ఎ. షీల్డ్: కోల్‌కతా; 1893లో ప్రారంభం.
  4. సుబ్రతో కప్: పాఠశాల విద్యార్థుల ఫుట్‌బాల్ టోర్నీ.
  5. రోవర్స్ కప్: ముంబై.
• హాకీ ట్రోఫీలు: బేటన్ కప్ (Beighton Cup – కోల్‌కతా), ఆగా ఖాన్ కప్, లేడీ రతన్ టాటా ట్రోఫీ, మురుగప్ప గోల్డ్ కప్, సింధియా గోల్డ్ కప్.

బ్యాడ్మింటన్, టెన్నిస్, గోల్ఫ్, టేబుల్ టెన్నిస్, రగ్బీ వంటి అంతర్జాతీయ ఆటల కప్పులు ఏ ఆటకు చెందినవో పరీక్షల్లో జతలుగా అడుగుతారు.

• బ్యాడ్మింటన్:
  1. థామస్ కప్ (Thomas Cup): పురుషుల టీమ్ ఛాంపియన్‌షిప్. భారత్ 2022లో మొదటిసారి గెలిచింది.
  2. ఉబెర్ కప్ (Uber Cup): మహిళల టీమ్ ఛాంపియన్‌షిప్.
  3. సుదీర్మాన్ కప్ (Sudirman Cup): మిక్స్‌డ్ టీమ్ ఛాంపియన్‌షిప్.
• టెన్నిస్:
  1. డేవిస్ కప్ (Davis Cup): పురుషుల అంతర్జాతీయ టీమ్ పోటీ.
  2. బిల్లీ జీన్ కింగ్ కప్ (ఇంతకు ముందు ఫెడ్ కప్): మహిళల టీమ్ పోటీ.
• గోల్ఫ్:
  1. ర్యాడర్ కప్ (Ryder Cup): యూరప్ vs అమెరికా పురుషుల గోల్ఫ్ పోటీ.
  2. సోల్హీమ్ కప్ (Solheim Cup): మహిళల గోల్ఫ్.
  3. వాకర్ కప్: ఔత్సాహిక గోల్ఫ్.
• టేబుల్ టెన్నిస్: స్వేత్లింగ్ కప్ (పురుషులు), కోర్బిలాన్ కప్ (మహిళలు).
• రగ్బీ: కలకత్తా కప్ (ఇంగ్లండ్ vs స్కాట్లాండ్), బ్లెడిస్లో కప్ (ఆస్ట్రేలియా vs న్యూజిలాండ్), వెబ్ ఎల్లిస్ కప్ (ప్రపంచ కప్).
• చెస్ ఒలింపియాడ్:
  1. ఓపెన్ విభాగ ట్రోఫీ – హామిల్టన్-రస్సెల్ కప్
  2. మహిళల ట్రోఫీ – వెరా మెంచిక్ కప్.
• ఇతరాలు:
  1. స్టాన్లీ కప్ (ఐస్ హాకీ)
  2. అమెరికాస్ కప్ (పడవల పందెం – యాచింగ్)
  3. ది బోట్ రేస్ (ఆక్స్‌ఫర్డ్ vs కేంబ్రిడ్జ్ రోయింగ్)
  4. టూర్ డి ఫ్రాన్స్ (సైక్లింగ్).
• ఫుట్‌బాల్ ప్రపంచ కప్: మొదటి ట్రోఫీ 'జూల్స్ రిమెట్ ట్రోఫీ'.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా 'థామస్ – పురుషులు, ఉబెర్ – మహిళలు, సుదీర్మాన్ – మిక్స్‌డ్' – బ్యాడ్మింటన్ మూడు కప్పులు.