ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు (Important Days)

సంవత్సరం మొదటి మూడు నెలల్లో వచ్చే జాతీయ, అంతర్జాతీయ దినోత్సవాలు పరీక్షల్లో 'తేదీ – దినోత్సవం' జతలుగా అడుగుతారు. తేదీలను నెలల వారీగా గుర్తుంచుకోండి.

• జనవరి:
  1. 9 జనవరి: ప్రవాసీ భారతీయ దివస్ (NRI Day) – గాంధీజీ దక్షిణాఫ్రికా నుండి భారత్ తిరిగి వచ్చిన రోజు (1915).
  2. 12 జనవరి: జాతీయ యువజన దినోత్సవం – స్వామి వివేకానంద జయంతి (1863).
  3. 15 జనవరి: ఆర్మీ డే (సైనిక దినోత్సవం) – జనరల్ కె.ఎం. కరియప్ప భారత సైన్యాధిపతిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన రోజు.
  4. 23 జనవరి: నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ జయంతి (పరాక్రమ్ దివస్).
  5. 24 జనవరి: జాతీయ బాలికా దినోత్సవం.
  6. 25 జనవరి: జాతీయ ఓటర్ల దినోత్సవం – ఎన్నికల సంఘం ఏర్పడిన రోజు (1950).
  7. 26 జనవరి: గణతంత్ర దినోత్సవం.
  8. 30 జనవరి: అమరవీరుల దినోత్సవం (Martyrs' Day) – గాంధీజీ వర్ధంతి.
• ఫిబ్రవరి:
  1. 21 ఫిబ్రవరి: అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవం.
  2. 28 ఫిబ్రవరి: జాతీయ విజ్ఞాన శాస్త్ర దినోత్సవం – సి.వి. రామన్ 'రామన్ ఎఫెక్ట్' ను కనుగొన్న రోజు (1928).
• మార్చి:
  1. 8 మార్చి: అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం.
  2. 15 మార్చి: ప్రపంచ వినియోగదారుల హక్కుల దినోత్సవం.
  3. 21 మార్చి: ప్రపంచ అటవీ దినోత్సవం.
  4. 22 మార్చి: ప్రపంచ జల దినోత్సవం.
  5. 23 మార్చి: షహీద్ దివస్ – భగత్ సింగ్, సుఖదేవ్, రాజగురు ఉరిశిక్ష రోజు (1931).

గుర్తుంచుకునే చిట్కా జనవరిలో 12 – యువత, 15 – సైన్యం, 25 – ఓటర్లు, 26 – గణతంత్రం, 30 – అమరులు. వరుసగా చదివితే తేదీలు గుర్తుంటాయి.

వేసవి నెలల్లో ఆరోగ్యం, పర్యావరణం, కార్మికులకు సంబంధించిన దినోత్సవాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటిలో ముఖ్యమైన తేదీలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

• ఏప్రిల్:
  1. 7 ఏప్రిల్: ప్రపంచ ఆరోగ్య దినోత్సవం (WHO ఏర్పడిన రోజు, 1948).
  2. 14 ఏప్రిల్: అంబేద్కర్ జయంతి – డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ 1891లో జన్మించారు.
  3. 22 ఏప్రిల్: ధరిత్రీ దినోత్సవం (Earth Day).
  4. 23 ఏప్రిల్: ప్రపంచ పుస్తక దినోత్సవం.
  5. 24 ఏప్రిల్: జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం – 73వ రాజ్యాంగ సవరణ 1993 ఏప్రిల్ 24న అమల్లోకి వచ్చింది.
• మే:
  1. 1 మే: అంతర్జాతీయ కార్మిక దినోత్సవం (May Day).
  2. 8 మే: ప్రపంచ రెడ్ క్రాస్ దినోత్సవం – హెన్రీ డునాంట్ జయంతి.
  3. 11 మే: జాతీయ సాంకేతిక దినోత్సవం – 1998లో పోఖ్రాన్ అణు పరీక్షలు జరిగిన రోజు.
  4. 31 మే: ప్రపంచ పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం.
• జూన్:
  1. 2 జూన్: తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవం (2014).
  2. 5 జూన్: ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం.
  3. 14 జూన్: ప్రపంచ రక్తదాతల దినోత్సవం.
  4. 21 జూన్: అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం – ఐక్యరాజ్యసమితి 2014లో ప్రకటించింది; మొదటి యోగా దినోత్సవం 2015.

ఈ నెలల్లో స్వాతంత్ర్య పోరాటం, ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం, ఇంజనీర్ల దినోత్సవం వంటి ముఖ్య తేదీలు వస్తాయి. తెలుగు రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన తెలుగు భాషా దినోత్సవం కూడా ఇందులోనే ఉంది.

• జూలై:
  1. 1 జూలై: జాతీయ వైద్యుల దినోత్సవం – డా. బి.సి. రాయ్ జయంతి, వర్ధంతి.
  2. 11 జూలై: ప్రపంచ జనాభా దినోత్సవం.
  3. 26 జూలై: కార్గిల్ విజయ్ దివస్ – 1999 కార్గిల్ యుద్ధంలో భారత విజయం.
• ఆగస్టు:
  1. 7 ఆగస్టు: జాతీయ చేనేత దినోత్సవం.
  2. 9 ఆగస్టు: క్విట్ ఇండియా దినోత్సవం – 1942లో గాంధీజీ 'క్విట్ ఇండియా' ఉద్యమం ప్రారంభించారు.
  3. 15 ఆగస్టు: స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం.
  4. 20 ఆగస్టు: సద్భావనా దినోత్సవం – రాజీవ్ గాంధీ జయంతి.
  5. 29 ఆగస్టు: జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం – హాకీ మాంత్రికుడు ధ్యాన్ చంద్ జయంతి.
  6. 29 ఆగస్టు: తెలుగు భాషా దినోత్సవం – గిడుగు వెంకట రామమూర్తి జయంతి (వ్యవహారిక భాషా ఉద్యమ నాయకుడు).
• సెప్టెంబర్:
  1. 5 సెప్టెంబర్: ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం – డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జయంతి (1888).
  2. 8 సెప్టెంబర్: అంతర్జాతీయ అక్షరాస్యతా దినోత్సవం.
  3. 14 సెప్టెంబర్: హిందీ దివస్.
  4. 15 సెప్టెంబర్: ఇంజనీర్ల దినోత్సవం – ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య జయంతి.
  5. 27 సెప్టెంబర్: ప్రపంచ పర్యాటక దినోత్సవం.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా ఆగస్టు 29 – రెండు దినోత్సవాలు (క్రీడా + తెలుగు భాషా). సెప్టెంబర్ 5 – టీచర్స్ డే, 15 – ఇంజనీర్స్ డే.

సంవత్సరం చివరి నెలల్లో సైనిక దళాల దినోత్సవాలు, ఐక్యరాజ్యసమితి దినం, బాలల దినోత్సవం, రాజ్యాంగ దినోత్సవం వంటి ముఖ్య తేదీలు ఉంటాయి.

• అక్టోబర్:
  1. 2 అక్టోబర్: గాంధీ జయంతి; ఇదే రోజు అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం.
  2. 8 అక్టోబర్: వాయుసేన దినోత్సవం (Air Force Day).
  3. 15 అక్టోబర్: డా. ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం జయంతి.
  4. 16 అక్టోబర్: ప్రపంచ ఆహార దినోత్సవం.
  5. 24 అక్టోబర్: ఐక్యరాజ్యసమితి దినోత్సవం.
  6. 31 అక్టోబర్: జాతీయ ఏకతా దివస్ – సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ జయంతి.
• నవంబర్:
  1. 1 నవంబర్: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవం (1956).
  2. 11 నవంబర్: జాతీయ విద్యా దినోత్సవం – మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జయంతి.
  3. 14 నవంబర్: బాలల దినోత్సవం – జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జయంతి.
  4. 26 నవంబర్: రాజ్యాంగ దినోత్సవం (సంవిధాన్ దివస్) – 1949లో రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన రోజు.
• డిసెంబర్:
  1. 1 డిసెంబర్: ప్రపంచ ఎయిడ్స్ దినోత్సవం.
  2. 4 డిసెంబర్: నౌకాదళ దినోత్సవం (Navy Day).
  3. 7 డిసెంబర్: సాయుధ దళాల పతాక దినోత్సవం.
  4. 10 డిసెంబర్: మానవ హక్కుల దినోత్సవం.
  5. 16 డిసెంబర్: విజయ్ దివస్ – 1971 బంగ్లాదేశ్ విమోచన యుద్ధ విజయం.
  6. 23 డిసెంబర్: కిసాన్ దివస్ – చౌధరి చరణ్ సింగ్ జయంతి.
  7. 24 డిసెంబర్: జాతీయ వినియోగదారుల హక్కుల దినోత్సవం.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా సైనిక దినోత్సవాలు: జనవరి 15 ఆర్మీ, అక్టోబర్ 8 ఎయిర్ ఫోర్స్, డిసెంబర్ 4 నేవీ.

మన దేశంలో అనేక మంది మహనీయుల జయంతులను ప్రత్యేక దినోత్సవాలుగా జరుపుకుంటారు. 'ఏ నాయకుని జయంతిని ఏ దినోత్సవంగా జరుపుతారు?' అనే ప్రశ్న పరీక్షల్లో తరచూ వస్తుంది.

• జనవరి 12 – యువజన దినోత్సవం: స్వామి వివేకానంద. 1985 నుండి ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుతున్నారు.
• ఏప్రిల్ 14 – అంబేద్కర్ జయంతి: రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ అధ్యక్షుడు.
• ఆగస్టు 20 – సద్భావనా దినోత్సవం: రాజీవ్ గాంధీ.
• ఆగస్టు 29 – జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం: హాకీ క్రీడాకారుడు ధ్యాన్ చంద్.
• సెప్టెంబర్ 5 – ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం: డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ (మొదటి ఉపరాష్ట్రపతి, రెండవ రాష్ట్రపతి).
• సెప్టెంబర్ 15 – ఇంజనీర్ల దినోత్సవం: సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య.
• అక్టోబర్ 31 – జాతీయ ఏకతా దివస్: సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్.
• నవంబర్ 11 – జాతీయ విద్యా దినోత్సవం: మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ (స్వతంత్ర భారత తొలి విద్యా మంత్రి).
• నవంబర్ 14 – బాలల దినోత్సవం: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ.
• డిసెంబర్ 23 – కిసాన్ దివస్: చౌధరి చరణ్ సింగ్ (భారత ఐదవ ప్రధాని).
• డిసెంబర్ 25 – సుపరిపాలనా దినోత్సవం (Good Governance Day): అటల్ బిహారీ వాజపేయి జయంతి (2014 నుండి).
• జూలై 1 – వైద్యుల దినోత్సవం: డా. బి.సి. రాయ్.

తెలుగు రాష్ట్రాల అవతరణ తేదీలు APPSC, TGPSC పరీక్షల్లో తప్పనిసరిగా వస్తాయి. అలాగే ఐక్యరాజ్యసమితి గుర్తించిన కొన్ని అంతర్జాతీయ దినాలు కూడా ముఖ్యమైనవి.

• తెలుగు రాష్ట్రాల దినోత్సవాలు:
  1. 1 అక్టోబర్ 1953: ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడింది – మొదటి భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన రాష్ట్రం. ముఖ్యమంత్రి టంగుటూరి ప్రకాశం.
  2. 1 నవంబర్ 1956: ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ (తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రాంతాల విలీనం). మొదటి ముఖ్యమంత్రి నీలం సంజీవరెడ్డి.
  3. 2 జూన్ 2014: తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ – భారతదేశంలో 29వ రాష్ట్రం. మొదటి ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్ రావు.
  4. 29 ఆగస్టు: తెలుగు భాషా దినోత్సవం (గిడుగు రామమూర్తి జయంతి).
• ఐక్యరాజ్యసమితి గుర్తించిన దినాలు:
  1. 8 మార్చి: అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం.
  2. 22 మార్చి: ప్రపంచ జల దినోత్సవం.
  3. 5 జూన్: ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం.
  4. 21 జూన్: అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం.
  5. 2 అక్టోబర్: అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవం.
  6. 24 అక్టోబర్: ఐక్యరాజ్యసమితి దినోత్సవం (UN Charter 1945లో అమల్లోకి వచ్చిన రోజు).
  7. 10 డిసెంబర్: మానవ హక్కుల దినోత్సవం (1948లో సార్వత్రిక మానవ హక్కుల ప్రకటన).
• ఇతర ముఖ్య దినాలు:
  1. 3 డిసెంబర్ – ప్రపంచ వికలాంగుల దినోత్సవం
  2. 1 డిసెంబర్ – ప్రపంచ ఎయిడ్స్ దినోత్సవం
  3. 9 డిసెంబర్ – అవినీతి వ్యతిరేక దినోత్సవం కూడా ఉంది, కానీ పరీక్షల్లో తక్కువ అడుగుతారు.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1953 అక్టోబర్ 1; ఆంధ్రప్రదేశ్ 1956 నవంబర్ 1; తెలంగాణ 2014 జూన్ 2 – మూడు తేదీలను జతగా చదవండి.