Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపగ్రహ కక్ష్యలు – LEO, ధ్రువ, భూస్థిర (Satellite Orbits) in ఉపగ్రహాలు & ప్రయోగ వాహకాలు (Satellites & Launch Vehicles). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
భూమి చుట్టూ తిరిగే సహజ ఉపగ్రహం ఏది?
A. ఆర్యభట్ట
B. చంద్రుడు
C. ISS
D. సూర్యుడు
Answer & explanation
Correct: B — చంద్రుడు
ఉపగ్రహం అంటే మరొక ఖగోళ వస్తువు చుట్టూ తిరిగే వస్తువు. భూమి చుట్టూ తిరిగే సహజ ఉపగ్రహం చంద్రుడు; ఆర్యభట్ట, ISS మానవ నిర్మిత కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు. సూర్యుడు భూమి చుట్టూ తిరగడు, భూమే సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతుంది.
భూస్థిర కక్ష్య (Geostationary Orbit) భూమి నుండి సుమారు ఎంత ఎత్తులో ఉంటుంది?
A. సుమారు 400 కి.మీ.
B. సుమారు 700 కి.మీ.
C. సుమారు 35,786 కి.మీ.
D. సుమారు 3,578 కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు 35,786 కి.మీ.
భూస్థిర కక్ష్య భూమధ్యరేఖ మీద సుమారు 35,786 కి.మీ. ఎత్తులో ఉంటుంది. 400 కి.మీ. వద్ద ISS వంటివి (LEO), 600–800 కి.మీ. సూర్య-సమకాలిక కక్ష్య ఎత్తు; ఈ రెండూ భూస్థిర కక్ష్య కాదు.
భూస్థిర ఉపగ్రహం భూమిని ఒకసారి చుట్టి రావడానికి పట్టే కాలం ఎంత?
A. 12 గంటలు
B. 24 గంటలు
C. 90 నిమిషాలు
D. 365 రోజులు
Answer & explanation
Correct: B — 24 గంటలు
భూస్థిర ఉపగ్రహ పరిభ్రమణ కాలం 24 గంటలు, అది భూమి భ్రమణ కాలానికి సమానం; అందుకే భూమి నుండి చూస్తే ఉపగ్రహం ఒకే చోట నిలిచినట్టు కనిపిస్తుంది. 365 రోజులు భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే కాలం.
అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS) ఏ కక్ష్యలో తిరుగుతుంది?
A. భూ దిగువ కక్ష్య (LEO)
B. భూస్థిర కక్ష్య (GEO)
C. చంద్ర కక్ష్య
D. సౌర కక్ష్య
Answer & explanation
Correct: A — భూ దిగువ కక్ష్య (LEO)
ISS భూమి నుండి సుమారు 400 కి.మీ. ఎత్తున ఉన్న భూ దిగువ కక్ష్య (LEO)లో తిరుగుతుంది; LEO పరిధి సుమారు 160–2,000 కి.మీ. భూస్థిర కక్ష్య 35,786 కి.మీ. ఎత్తున ఉంటుంది.
భూమి నుండి పలాయన వేగం (Escape velocity) సుమారు ఎంత?
A. 11.2 కి.మీ./సెకన్
B. 7.8 కి.మీ./సెకన్
C. 3 కి.మీ./సెకన్
D. 340 కి.మీ./సెకన్
Answer & explanation
Correct: A — 11.2 కి.మీ./సెకన్
భూమి పలాయన వేగం సుమారు 11.2 కి.మీ./సె. 7.8 కి.మీ./సె. LEO లోని ఉపగ్రహ కక్ష్య వేగం; 340 అనేది గాలిలో ధ్వని వేగం (m/s), కి.మీ./సె. కాదు. పలాయన వేగం వస్తువు ద్రవ్యరాశిపై ఆధారపడదు; భారీ రాకెట్లు ఎక్కువ శక్తితో ఈ వేగాన్ని చేరతాయి.
సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో ఉపగ్రహం ఒకే ప్రాంతాన్ని ప్రతిరోజూ ఒకే స్థానిక సమయంలో చూస్తుంది; అందుకే రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలకు అనువైనది. ఎత్తు సుమారు 600–800 కి.మీ. సమాచార ఉపగ్రహాలు భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంటాయి.
భూస్థిర కక్ష్య భూమధ్యరేఖ మీద, భూమి భ్రమణ దిశలోనే ఉంటుంది. ధ్రువ కక్ష్య ధ్రువాల మీదుగా వెళ్తుంది. అందుకే భూమి నుండి చూస్తే ఆ ఉపగ్రహం కదలనట్లు కనిపిస్తుంది.
LEO లో కక్ష్య వేగం సుమారు 7.8 కి.మీ./సె. 11.2 కి.మీ./సె. పలాయన వేగం. ఎత్తు ఎక్కువైతే కక్ష్య వేగం తగ్గుతుంది, కాబట్టి భూస్థిర కక్ష్యలో వేగం LEO కన్నా తక్కువ.
C. భూస్థిర కక్ష్యకు చేరే ముందు ఉండే మధ్యస్థ కక్ష్య
D. చంద్ర కక్ష్య
Answer & explanation
Correct: C — భూస్థిర కక్ష్యకు చేరే ముందు ఉండే మధ్యస్థ కక్ష్య
GTO భూస్థిర కక్ష్యకు చేరే ముందు ఉపగ్రహాన్ని ఉంచే మధ్యస్థ కక్ష్య. ప్రయోగ వాహకాల సామర్థ్యాన్ని GTO కి ఎన్ని కిలోలు మోయగలదో చెప్పి కొలుస్తారు. ఉదాహరణకు LVM3 సుమారు 4,000 కిలోల పేలోడ్ను GTO కి పంపగలదని చెబుతారు.
కక్ష్యలకు సంబంధించి కింది ప్రవచనాల్లో సరైనవి ఏవి? 1. భూస్థిర కక్ష్య భూమధ్యరేఖ మీద 2. రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలకు ధ్రువ/సూర్య-సమకాలిక కక్ష్య 3. ISS LEO లో
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
మూడూ సరైనవే: భూస్థిర కక్ష్య భూమధ్యరేఖ మీద, రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలు ధ్రువ/సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో, ISS భూ దిగువ కక్ష్య (సుమారు 400 కి.మీ.)లో ఉంటాయి. ఈ మూడు ప్రవచనాలు కక్ష్యల ప్రధాన లక్షణాలను తెలుపుతాయి కాబట్టి అన్నీ కలిపిన ఎంపికే సరైనది.