భారత ఉపగ్రహ శ్రేణులు – INSAT, IRS, NavIC (Indian Satellite Series)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత ఉపగ్రహ శ్రేణులు – INSAT, IRS, NavIC (Indian Satellite Series) in ఉపగ్రహాలు & ప్రయోగ వాహకాలు (Satellites & Launch Vehicles). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
INSAT ఉపగ్రహాలు ఏ కక్ష్యలో ఉంటాయి?
A. ధ్రువ కక్ష్య
B. చంద్ర కక్ష్య
C. భూస్థిర కక్ష్య
D. సూర్య కక్ష్య
Answer & explanation
Correct: C — భూస్థిర కక్ష్య
INSAT (Indian National Satellite System) బహుళ ప్రయోజన ఉపగ్రహాలు భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంటాయి; టెలివిజన్, టెలికమ్యూనికేషన్, వాతావరణ సూచన, విపత్తు హెచ్చరికలకు ఉపయోగపడతాయి. IRS ఉపగ్రహాలు ధ్రువ కక్ష్యలో ఉంటాయి.
IRS (Indian Remote Sensing) ఉపగ్రహాల ప్రధాన ఉపయోగం ఏది?
A. భూమి వనరుల సర్వే
B. నావిగేషన్
C. టెలివిజన్ ప్రసారం
D. విద్యా తరగతులు
Answer & explanation
Correct: A — భూమి వనరుల సర్వే
IRS ఉపగ్రహాలు ధ్రువ సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో భూమి వనరుల సర్వేకు ఉపయోగిస్తారు. నావిగేషన్ NavIC కి, టీవీ ప్రసారం INSAT/GSAT కి, విద్య EDUSAT కి సంబంధించినవి.
NavIC అంటే Navigation with Indian Constellation; దీన్ని IRNSS (Indian Regional Navigation Satellite System) అంటారు. ఇది భారత్ చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ. వరకు సేవలు అందిస్తుంది.
విద్యా రంగానికి ప్రత్యేకంగా ప్రయోగించిన ఉపగ్రహం ఏది?
A. కార్టోశాట్
B. ఎడ్యుశాట్ (EDUSAT)
C. ఓషన్శాట్
D. రిశాట్
Answer & explanation
Correct: B — ఎడ్యుశాట్ (EDUSAT)
ఎడ్యుశాట్ (GSAT-3) 2004లో ప్రయోగించిన విద్యా రంగ ఉపగ్రహం. కార్టోశాట్ మ్యాపింగ్, ఓషన్శాట్ సముద్ర అధ్యయనం, రిశాట్ రాడార్ ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహాలు. ఎడ్యుశాట్ GSAT-3 గా కూడా పిలవబడేది; ఇది భూస్థిర కక్ష్యలో విద్యా కార్యక్రమాల ప్రసారం కోసం ఉద్దేశించినది.
NavIC నావిగేషన్ వ్యవస్థ. కల్పన-1 (METSAT), INSAT-3D, INSAT-3DR, మేఘా-ట్రాపిక్స్ వాతావరణ ఉపగ్రహాలు; మేఘా-ట్రాపిక్స్ భారత్–ఫ్రాన్స్ సంయుక్త ఉపగ్రహం. NavIC స్థానం, సమయం, దిశ తెలిపే నావిగేషన్ వ్యవస్థ; వాతావరణ పర్యవేక్షణకు ఉద్దేశించింది కాదు.
D. విమాన రాకపోకల కోసం GPS సిగ్నల్ ఖచ్చితత్వాన్ని పెంచడం
Answer & explanation
Correct: D — విమాన రాకపోకల కోసం GPS సిగ్నల్ ఖచ్చితత్వాన్ని పెంచడం
GAGAN (GPS Aided GEO Augmented Navigation) విమానయానం కోసం GPS సిగ్నల్ ఖచ్చితత్వాన్ని పెంచుతుంది; ఇది ఇస్రో + AAI సంయుక్త వ్యవస్థ. NavIC వేరే స్వదేశీ నావిగేషన్ వ్యవస్థ.
కార్టోశాట్ (మ్యాపింగ్), రిసోర్స్శాట్ (వ్యవసాయం, అడవులు), ఓషన్శాట్ (సముద్రం) IRS శ్రేణిలో ఉన్నాయి. కల్పన-1 వాతావరణ ఉపగ్రహం (METSAT). ఈ మూడు IRS ఉపగ్రహాలు ధ్రువ సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో ఉంటాయి.
భారత ప్రాంతీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థ ఎంత దూరం వరకు సేవలు అందిస్తుంది?
A. ప్రపంచమంతా
B. భారత్ చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ.
C. భారత్ లోపల మాత్రమే
D. సుమారు 15,000 కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: B — భారత్ చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ.
NavIC (IRNSS) భారతదేశం, దాని చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ. వరకు ప్రాంతానికి సేవలు అందిస్తుంది. ఇది ప్రాంతీయ వ్యవస్థ; ప్రపంచవ్యాప్తంగా GPS (అమెరికా), గ్లోనాస్ (రష్యా) సేవలు అందిస్తాయి.
ఉపగ్రహాలు – ఉపయోగాల సరైన జతలు ఏవి? 1. INSAT – సమాచారం, వాతావరణం 2. IRS – భూమి వనరులు 3. NavIC – దిశ సూచన 4. EDUSAT – విద్య
A. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1, 2, 3 మరియు 4
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3 మరియు 4
నాలుగు జతలూ సరైనవే: INSAT సమాచారం + వాతావరణం, IRS భూమి వనరులు, NavIC దిశ సూచన (నావిగేషన్), EDUSAT విద్య. ఈ జతలను గుర్తుంచుకోవడానికి చిట్కా: INSAT – సమాచారం + వాతావరణం; IRS – భూమి వనరులు; NavIC – దిశ సూచన; EDUSAT – విద్య.
రిశాట్ రాడార్ ఇమేజింగ్ ఉపగ్రహం, మేఘాల్లోంచి కూడా చూడగలదు; సముద్ర అధ్యయనానికి ఓషన్శాట్. మిగతా జతలు సరైనవే. రిశాట్ మేఘాల మధ్యనుండి కూడా చిత్రాలు తీయగలదు కాబట్టి వర్షాకాలంలో కూడా ఉపయోగపడుతుంది.