Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపగ్రహాలు & ప్రయోగ వాహకాలు (Satellites & Launch Vehicles) (అంతరిక్ష సాంకేతికత (Space Technology)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో ఉపగ్రహం ఒకే ప్రాంతాన్ని ప్రతిరోజూ ఒకే స్థానిక సమయంలో చూస్తుంది; అందుకే రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహాలకు అనువైనది. ఎత్తు సుమారు 600–800 కి.మీ. సమాచార ఉపగ్రహాలు భూస్థిర కక్ష్యలో ఉంటాయి.
భూస్థిర కక్ష్య భూమధ్యరేఖ మీద, భూమి భ్రమణ దిశలోనే ఉంటుంది. ధ్రువ కక్ష్య ధ్రువాల మీదుగా వెళ్తుంది. అందుకే భూమి నుండి చూస్తే ఆ ఉపగ్రహం కదలనట్లు కనిపిస్తుంది.
LEO లో కక్ష్య వేగం సుమారు 7.8 కి.మీ./సె. 11.2 కి.మీ./సె. పలాయన వేగం. ఎత్తు ఎక్కువైతే కక్ష్య వేగం తగ్గుతుంది, కాబట్టి భూస్థిర కక్ష్యలో వేగం LEO కన్నా తక్కువ.
C. భూస్థిర కక్ష్యకు చేరే ముందు ఉండే మధ్యస్థ కక్ష్య
D. చంద్ర కక్ష్య
Answer & explanation
Correct: C — భూస్థిర కక్ష్యకు చేరే ముందు ఉండే మధ్యస్థ కక్ష్య
GTO భూస్థిర కక్ష్యకు చేరే ముందు ఉపగ్రహాన్ని ఉంచే మధ్యస్థ కక్ష్య. ప్రయోగ వాహకాల సామర్థ్యాన్ని GTO కి ఎన్ని కిలోలు మోయగలదో చెప్పి కొలుస్తారు. ఉదాహరణకు LVM3 సుమారు 4,000 కిలోల పేలోడ్ను GTO కి పంపగలదని చెబుతారు.
NavIC నావిగేషన్ వ్యవస్థ. కల్పన-1 (METSAT), INSAT-3D, INSAT-3DR, మేఘా-ట్రాపిక్స్ వాతావరణ ఉపగ్రహాలు; మేఘా-ట్రాపిక్స్ భారత్–ఫ్రాన్స్ సంయుక్త ఉపగ్రహం. NavIC స్థానం, సమయం, దిశ తెలిపే నావిగేషన్ వ్యవస్థ; వాతావరణ పర్యవేక్షణకు ఉద్దేశించింది కాదు.
D. విమాన రాకపోకల కోసం GPS సిగ్నల్ ఖచ్చితత్వాన్ని పెంచడం
Answer & explanation
Correct: D — విమాన రాకపోకల కోసం GPS సిగ్నల్ ఖచ్చితత్వాన్ని పెంచడం
GAGAN (GPS Aided GEO Augmented Navigation) విమానయానం కోసం GPS సిగ్నల్ ఖచ్చితత్వాన్ని పెంచుతుంది; ఇది ఇస్రో + AAI సంయుక్త వ్యవస్థ. NavIC వేరే స్వదేశీ నావిగేషన్ వ్యవస్థ.
కార్టోశాట్ (మ్యాపింగ్), రిసోర్స్శాట్ (వ్యవసాయం, అడవులు), ఓషన్శాట్ (సముద్రం) IRS శ్రేణిలో ఉన్నాయి. కల్పన-1 వాతావరణ ఉపగ్రహం (METSAT). ఈ మూడు IRS ఉపగ్రహాలు ధ్రువ సూర్య-సమకాలిక కక్ష్యలో ఉంటాయి.
భారత ప్రాంతీయ నావిగేషన్ వ్యవస్థ ఎంత దూరం వరకు సేవలు అందిస్తుంది?
A. ప్రపంచమంతా
B. భారత్ చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ.
C. భారత్ లోపల మాత్రమే
D. సుమారు 15,000 కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: B — భారత్ చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ.
NavIC (IRNSS) భారతదేశం, దాని చుట్టూ సుమారు 1,500 కి.మీ. వరకు ప్రాంతానికి సేవలు అందిస్తుంది. ఇది ప్రాంతీయ వ్యవస్థ; ప్రపంచవ్యాప్తంగా GPS (అమెరికా), గ్లోనాస్ (రష్యా) సేవలు అందిస్తాయి.
A. నాలుగు దశలు, అన్నీ ఘన ఇంధనం; ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్ కలాం
B. మూడు దశలు, క్రయోజెనిక్ ఇంజిన్
C. రెండు దశలు, ద్రవ ఇంధనం
D. ఐదు దశలు, అణు ఇంధనం
Answer & explanation
Correct: A — నాలుగు దశలు, అన్నీ ఘన ఇంధనం; ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్ కలాం
SLV-3 నాలుగు దశలు గల రాకెట్, అన్ని దశలూ ఘన ఇంధనంతో; ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్ ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం. 1979లో తొలి ప్రయోగం విఫలమై 1980లో రోహిణి విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి చేరింది.
PSLV తొలి ప్రయోగం ఎప్పుడు విఫలమైంది, ఎప్పుడు విజయవంతమైంది?
A. 1979లో విఫలం; 1980లో విజయవంతం
B. 1993లో విఫలం; 1994లో విజయవంతం
C. 1994లో విఫలం; 1995లో విజయవంతం
D. 1980లో విఫలం; 1993లో విజయవంతం
Answer & explanation
Correct: B — 1993లో విఫలం; 1994లో విజయవంతం
PSLV తొలి ప్రయోగం 1993లో విఫలమై 1994లో విజయవంతమైంది. SLV-3 తొలి ప్రయోగం 1979లో విఫలమై 1980లో విజయం సాధించింది. ఇస్రో రాకెట్ చరిత్రలో SLV-3 (1979–80), PSLV (1993–94) రెండింటిలోనూ తొలి ప్రయత్నం విఫలమై రెండో ప్రయత్నంలో విజయం వచ్చింది.