ధ్వని లక్షణాలు – పౌనఃపున్యం, ఆయామం, తీవ్రత (Characteristics of Sound)

Correct: D — హెర్ట్జ్ (Hz)

ఒక సెకనులో జరిగే కంపనాల సంఖ్యను పౌనఃపున్యం అంటారు, దాని ప్రమాణం హెర్ట్జ్. డెసిబెల్ ధ్వని తీవ్రత స్థాయి ప్రమాణం, మీటర్ తరంగదైర్ఘ్య ప్రమాణం, వాట్ సామర్థ్య ప్రమాణం.

Correct: A — డెసిబెల్ (dB)

ధ్వని తీవ్రత స్థాయి ప్రమాణం డెసిబెల్ (dB). హెర్ట్జ్ పౌనఃపున్యానికి, న్యూటన్ బలానికి, పాస్కల్ పీడనానికి ప్రమాణాలు. సాధారణ సంభాషణ సుమారు 60 dB ఉంటుంది. డెసిబెల్ స్కేల్ లాగరిథమిక్ కాబట్టి చాలా విస్తృత తీవ్రత పరిధిని చిన్న సంఖ్యలతో చెప్పవచ్చు.

Correct: A — ఆయామం

కంపన ఆయామం ఎక్కువైతే ధ్వని బిగ్గరగా వినిపిస్తుంది. పౌనఃపున్యం స్వరాన్ని (pitch) నిర్ణయిస్తుంది. కాబట్టి బిగ్గరదనం ఆయామంతో, స్వరం పౌనఃపున్యంతో ముడిపడి ఉంటాయి.

Correct: A — పెరుగుతుంది

స్వరం పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడుతుంది; ఎక్కువ పౌనఃపున్యం అంటే ఎక్కువ స్వరం. స్త్రీలు, పిల్లల గొంతు స్వరం ఎక్కువ, పురుషుల గొంతు తక్కువ. వీణలోని సన్నని తీగ ఎక్కువ స్వరం ఇస్తుంది.

Correct: D — 340 m/s

v = fλ = 500 × 0.68 = 340 m/s. ఇది గాలిలో ధ్వని వేగానికి సరిపోతుంది. 680 వచ్చేది λ ను రెట్టింపు చేసి లెక్కిస్తే; 735 వచ్చేది భాగిస్తే (500 ÷ 0.68). తరంగ సమీకరణం v = fλ ను ఏ రెండు రాశులు తెలిసినా మూడోది కనుక్కోడానికి వాడవచ్చు.

Correct: B — 0.02 సెకన్లు

ఆవర్తన కాలం T = 1/f = 1/50 = 0.02 సెకన్లు. 50 సెకన్లు అంటే పౌనఃపున్యాన్నే కాలంగా తీసుకోవడం (తప్పు). పౌనఃపున్యం, కాలం ఒకదానికొకటి విలోమాలు. భారత గృహ విద్యుత్ సరఫరా కూడా 50 Hz వద్దే ఉంటుంది కాబట్టి ప్రతి చక్రం 0.02 సెకన్లు పడుతుంది.

Correct: D — 170 Hz

f = v/λ = 340/2 = 170 Hz. 680 వచ్చేది వేగాన్ని λ తో గుణిస్తే (తప్పు). తరంగ సమీకరణం v = fλ నుండి f = v/λ అని తీసుకోవాలి. ఇది శ్రవ్య పరిధి (20–20,000 Hz) లోపే ఉండటం వల్ల వినిపిస్తుంది; సమాధానం సహేతుకమేనా అని ఇలా పరీక్షించుకోవచ్చు.

Correct: D — గుణం (Timbre)

స్వరం, తీవ్రత సమానమైనా వాయిద్యాలను, వ్యక్తులను గుర్తించడానికి సహాయపడేది ధ్వని గుణం (Timbre/Quality). ఆయామం బిగ్గరదనాన్ని, పౌనఃపున్యం స్వరాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.

Correct: B — తక్కువ పౌనఃపున్యం, తక్కువ స్వరం

లావైన తీగ తక్కువ పౌనఃపున్యంతో కంపించి తక్కువ స్వరం ఇస్తుంది; సన్నని తీగ ఎక్కువ పౌనఃపున్యంతో ఎక్కువ స్వరం ఇస్తుంది. స్వరం పౌనఃపున్యానికి అనులోమానుపాతం.

Correct: A — సగం అవుతుంది

v = fλ లో v స్థిరం అయితే λ = v/f; f రెట్టింపు అయితే λ సగం అవుతుంది. ఉదా: 170 Hz వద్ద 2 మీ. ఉంటే 340 Hz వద్ద 1 మీ. అవుతుంది. అంటే తరంగదైర్ఘ్యం, పౌనఃపున్యం విలోమానుపాతంలో ఉంటాయి; ఇది అన్ని తరంగాలకూ వర్తిస్తుంది.