ఆహార కల్తీ & ఆహార నిల్వ (Food Adulteration and Preservation)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆహార కల్తీ & ఆహార నిల్వ (Food Adulteration and Preservation) in విటమిన్లు, ఖనిజ లవణాలు & పోషకాహారం (Nutrition). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పాలలో నీటి శాతాన్ని తెలుసుకోవడానికి వాడే పరికరం ఏది?
A. బేరోమీటర్
B. లాక్టోమీటర్
C. థర్మామీటర్
D. సీస్మోగ్రాఫ్
Answer & explanation
Correct: B — లాక్టోమీటర్
లాక్టోమీటర్ పాల సాంద్రతను కొలిచి, పాలలో నీరు కలిపారా అని తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది. బేరోమీటర్ వాతావరణ పీడనాన్ని, థర్మామీటర్ ఉష్ణోగ్రతను కొలుస్తాయి; సీస్మోగ్రాఫ్ భూకంపాల తరంగాలను నమోదు చేస్తుంది.
పాలను వేడి చేసి సూక్ష్మజీవులను చంపే పద్ధతిని ఏమంటారు?
A. క్యానింగ్
B. ఎండబెట్టడం
C. పాశ్చరైజేషన్
D. శీతలీకరణ
Answer & explanation
Correct: C — పాశ్చరైజేషన్
పాలను నిర్ణీత ఉష్ణోగ్రతకు వేడి చేసి సూక్ష్మజీవులను చంపే పద్ధతి పాశ్చరైజేషన్; ఇది లూయీ పాశ్చర్ పేరు మీద ఉంది. క్యానింగ్ గాలి చొరబడని డబ్బాల్లో నిల్వ చేయడం; శీతలీకరణ సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను మాత్రమే నెమ్మదింపజేస్తుంది.
AGMARK వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల (నెయ్యి, తేనె, ధాన్యాలు వంటివి) నాణ్యత గుర్తు. ISI (ఇప్పుడు BIS) పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులకు సంబంధించింది; హాల్మార్క్ బంగారం స్వచ్ఛత గుర్తు. FSSAI ఆహార భద్రత ప్రమాణాలను నియంత్రించే సంస్థ.
FSSAI ఏ చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన ఆహార భద్రతా నియంత్రణ సంస్థ?
A. ఆహార కల్తీ నిరోధక చట్టం 1986
B. వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం 2019
C. పర్యావరణ రక్షణ చట్టం 1986
D. ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల చట్టం 2006
Answer & explanation
Correct: D — ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల చట్టం 2006
FSSAI (Food Safety and Standards Authority of India) ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల చట్టం 2006 ప్రకారం ఏర్పడింది. ఇది ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలను నియంత్రిస్తుంది. ఇతర చట్టాలు వేరే రంగాలకు సంబంధించినవి.
కూరగాయలను ఎక్కువసేపు ఉడికించి, వండిన నీటిని పారబోస్తే ప్రధానంగా ఏ పోషకాలు నష్టపోతాయి?
A. నీటిలో కరిగే విటమిన్లు
B. కొవ్వులో కరిగే విటమిన్లు
C. ప్రోటీన్ల అమైనో ఆమ్లాలన్నీ
D. ఖనిజ మూలకాలన్నీ పూర్తిగా
Answer & explanation
Correct: A — నీటిలో కరిగే విటమిన్లు
నీటిలో కరిగే విటమిన్లు (B, C) వేడికి, నీటిలో కరిగి నశిస్తాయి; ముఖ్యంగా విటమిన్ C వేడికి నశిస్తుంది. అందుకే కూరగాయలను అతిగా ఉడికించకూడదు, వండిన నీటిని పారబోయకూడదు. కొవ్వులో కరిగే విటమిన్లు నీటిలో పోవు.
ఆహార నిల్వ పద్ధతుల గురించి కింది వాటిలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. ఎండబెట్టడం చేపలు, ధాన్యాల నిల్వకు ఉపయోగపడుతుంది
B. ఉప్పు, చక్కెరతో పచ్చళ్లు, జామ్లు నిల్వ చేస్తారు
C. శీతలీకరణ సూక్ష్మజీవులను పూర్తిగా చంపేస్తుంది
D. క్యానింగ్లో గాలి చొరబడని డబ్బాల్లో ఆహారాన్ని నిల్వ చేస్తారు
Answer & explanation
Correct: C — శీతలీకరణ సూక్ష్మజీవులను పూర్తిగా చంపేస్తుంది
శీతలీకరణ (Refrigeration) సూక్ష్మజీవులను చంపదు, వాటి పెరుగుదలను నెమ్మదింపజేస్తుంది మాత్రమే. ఎండబెట్టడం, ఉప్పు-చక్కెర వాడకం, క్యానింగ్ ఆహారాన్ని నిల్వ చేసే నిజమైన పద్ధతులు.
ఉప్పు లేదా చక్కెరతో పచ్చళ్లు, జామ్లను నిల్వ చేసే పద్ధతి ఏ సూత్రం ఆధారంగా పనిచేస్తుంది?
A. ఆవిరి పీడనం
B. అపకేంద్ర బలం
C. కాంతి వక్రీభవనం
D. ఆస్మోసిస్ (సూక్ష్మజీవుల నుండి నీరు బయటకు రావడం)
Answer & explanation
Correct: D — ఆస్మోసిస్ (సూక్ష్మజీవుల నుండి నీరు బయటకు రావడం)
అధిక ఉప్పు లేదా చక్కెర గాఢత వల్ల ఆస్మోసిస్ ద్వారా సూక్ష్మజీవుల కణాల్లోని నీరు బయటకు పోయి అవి పెరగలేవు; అందువల్ల ఆహారం పాడవదు. మిగిలిన భౌతిక సూత్రాలకు ఈ నిల్వ పద్ధతితో సంబంధం లేదు.
Correct: A — ISI (BIS) – వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నాణ్యత గుర్తు
ISI (ఇప్పుడు BIS) గుర్తు పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల నాణ్యతకు సంబంధించింది; వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నాణ్యతను AGMARK సూచిస్తుంది. FSSAI ఆహార భద్రత ప్రమాణాలను నియంత్రిస్తుంది. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు.