టీకాలు & రోగనిరోధక శక్తి (Vaccines & Immunity) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for టీకాలు & రోగనిరోధక శక్తి (Vaccines & Immunity) (ఆరోగ్యం & వ్యాధులు (Health & Diseases)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
పాము కాటుకు గురైన వ్యక్తికి యాంటీవీనమ్ ఇవ్వడం ఏ రకమైన రోగనిరోధకతకు ఉదాహరణ?
A. క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత
B. నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
C. సహజ రోగనిరోధకత
D. మందలి రోగనిరోధకత (Herd immunity)
Answer & explanation
Correct: B — నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
యాంటీవీనమ్లో ముందే తయారైన యాంటీబాడీలు ఉంటాయి; అవి బయటి నుండి అందుతాయి, వెంటనే పనిచేస్తాయి కానీ తాత్కాలికం. కాబట్టి ఇది నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత. క్రియాశీలంలో శరీరమే యాంటీబాడీలను తయారు చేస్తుంది.
టీకా వేయించుకున్న తర్వాత వచ్చే రోగనిరోధకత ఏ రకానికి చెందింది?
A. నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
B. సహజ రోగనిరోధకత
C. క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత
D. తల్లి నుండి మాయ ద్వారా వచ్చేది
Answer & explanation
Correct: C — క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత
టీకా వల్ల శరీరం స్వయంగా యాంటీబాడీలను, జ్ఞాపక కణాలను తయారు చేస్తుంది కాబట్టి ఇది క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత, ఎక్కువకాలం ఉంటుంది. యాంటీబాడీలు బయటి నుండి అందితే (ముర్రుపాలు, మాయ, యాంటీవీనమ్) అది నిష్క్రియ అవుతుంది.
ఆర్జిత రోగనిరోధకత సహజ రోగనిరోధకత కంటే ఏ విషయంలో భిన్నంగా ఉంటుంది?
A. అన్ని వ్యాధికారకాలకు ఒకేలా పనిచేస్తుంది
B. పుట్టుకతోనే ఉంటుంది
C. చర్మం, శ్లేష్మ పొర దీనిలో భాగాలు
D. ఒక నిర్దిష్ట వ్యాధికారకానికే ప్రత్యేకం, జ్ఞాపకం (Memory) ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఒక నిర్దిష్ట వ్యాధికారకానికే ప్రత్యేకం, జ్ఞాపకం (Memory) ఉంటుంది
ఆర్జిత రోగనిరోధకత జీవితకాలంలో సంపాదించేది; ఒక వ్యాధికారకానికి మాత్రమే ప్రత్యేకం, పునఃసంపర్కంలో జ్ఞాపకం వల్ల వేగంగా స్పందిస్తుంది. మిగిలిన లక్షణాలు (పుట్టుకతో ఉండటం, అన్నింటికీ ఒకేలా పనిచేయడం, చర్మం-శ్లేష్మ పొర) సహజ రోగనిరోధకతవి.
తల్లి నుండి మాయ (Placenta) ద్వారా పిండానికి చేరే ఏకైక యాంటీబాడీ రకం ఏది?
A. IgG
B. IgA
C. IgE
D. IgD
Answer & explanation
Correct: A — IgG
IgG రక్తంలో ఎక్కువగా ఉండే యాంటీబాడీ; మాయ ద్వారా పిండానికి వెళ్లగల ఏకైక రకం ఇదే. IgA ముర్రుపాలు, లాలాజలం, కన్నీళ్లలో ఉంటుంది; IgE అలెర్జీ ప్రతిచర్యలకు సంబంధించినది.
ముర్రుపాలు, లాలాజలం, కన్నీళ్లలో ప్రధానంగా ఉండే యాంటీబాడీ ఏది?
A. IgG
B. IgA
C. IgE
D. IgD
Answer & explanation
Correct: B — IgA
IgA శరీర స్రావాలలో (ముర్రుపాలు, లాలాజలం, కన్నీళ్లు) ఉండి శ్లేష్మ ఉపరితలాలను కాపాడుతుంది. IgG రక్తంలో ప్రధానమైనది, మాయ ద్వారా వెళ్తుంది; IgE అలెర్జీతో ముడిపడి ఉంది.
B లింఫోసైట్లు ఎముక మజ్జలో పరిపక్వం చెంది యాంటీబాడీలను తయారు చేస్తాయి. T కణాలు నేరుగా వ్యాధికారక కణాలను నాశనం చేస్తాయి; భక్షక కణాలు బ్యాక్టీరియాను మింగుతాయి. ఎర్ర రక్త కణాల పని ఆక్సిజన్ రవాణా.
ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ మశూచి టీకా తయారీకి ఏ వ్యాధిని ఆధారంగా చేసుకున్నారు?
A. రేబిస్
B. ఆంత్రాక్స్
C. కోళ్ల కలరా
D. ఆవు ఈతల (Cowpox)
Answer & explanation
Correct: D — ఆవు ఈతల (Cowpox)
ఆవు ఈతల వ్యాధి వచ్చిన పాలు పితికే మహిళలకు మశూచి రావడం లేదని గమనించి జెన్నర్ 1796లో టీకా ఆలోచనకు వచ్చారు. రేబిస్, ఆంత్రాక్స్, కోళ్ల కలరా టీకాలు పాశ్చర్ అభివృద్ధి చేసినవి.
పాలను వేడి చేసి సూక్ష్మజీవులను చంపే పాశ్చరైజేషన్ ప్రక్రియకు ఏ శాస్త్రవేత్త పేరు పెట్టారు?
A. లూయీ పాశ్చర్
B. ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్
C. అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్
D. జోనాస్ సాల్క్
Answer & explanation
Correct: A — లూయీ పాశ్చర్
పాశ్చరైజేషన్ అనే పేరు ఫ్రెంచ్ శాస్త్రవేత్త లూయీ పాశ్చర్ పేరు నుండి వచ్చింది. ఆయన రేబిస్ టీకాను కూడా కనుగొన్నారు. జెన్నర్ మశూచి టీకా, ఫ్లెమింగ్ పెన్సిలిన్, సాల్క్ IPV తో ముడిపడి ఉన్నారు.
నోటి ద్వారా ఇచ్చే పోలియో చుక్కలు (OPV) ను కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
A. జోనాస్ సాల్క్
B. ఆల్బర్ట్ సేబిన్
C. ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్
D. లూయీ పాశ్చర్
Answer & explanation
Correct: B — ఆల్బర్ట్ సేబిన్
ఆల్బర్ట్ సేబిన్ నోటి పోలియో చుక్కలను (OPV) కనుగొన్నారు; ఇవి బలహీనపరచిన సజీవ వైరస్తో తయారవుతాయి. సాల్క్ ఇంజెక్షన్ రూపంలో ఇచ్చే IPV ని (1955) కనుగొన్నారు.
WHO ప్రపంచాన్ని మశూచి (Smallpox) రహితంగా ప్రకటించిన సంవత్సరం ఏది?
A. 1975
B. 1977
C. 1980
D. 1985
Answer & explanation
Correct: C — 1980
WHO 1980లో ప్రపంచం మశూచి రహితమని ప్రకటించింది. భారత్లో చివరి కేసు 1975లో నమోదైంది, 1977లో భారత్ మశూచి రహితంగా ప్రకటించబడింది. 1975, 1977 భారత్కు సంబంధించిన సంవత్సరాలు కాబట్టి ప్రపంచ ప్రకటనతో కలగలపకూడదు.