Rh కారకం & రక్త మార్పిడి (Rh Factor & Transfusion)
Free practice MCQs with answers and explanations for Rh కారకం & రక్త మార్పిడి (Rh Factor & Transfusion) in రక్త వర్గాలు & హార్మోన్లు (Blood Groups & Hormones). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
Rh కారకానికి ఆ పేరు ఏ జంతువు నుంచి వచ్చింది?
A. చింపాంజీ
B. గొరిల్లా
C. ఎలుక
D. రీసస్ కోతి (Rhesus monkey)
Answer & explanation
Correct: D — రీసస్ కోతి (Rhesus monkey)
Rh కారకాన్ని మొదట రీసస్ కోతిలో కనుగొన్నారు, అందుకే "Rh" అని పేరు వచ్చింది. దీన్ని కార్ల్ లాండ్స్టీనర్, అలెగ్జాండర్ వీనర్ 1940లో కనుగొన్నారు. చింపాంజీ, గొరిల్లా, ఎలుకలతో ఈ పేరుకు సంబంధం లేదు.
తల్లి Rh−, పిండం Rh+ అయినప్పుడు రెండో గర్భంలో పిండానికి కలిగే ప్రమాదాన్ని ఏమంటారు?
A. పిండ ఎరిత్రోబ్లాస్టోసిస్ (Erythroblastosis fetalis)
B. క్రెటినిజం
C. గాయిటర్
D. డయాబెటిస్ ఇన్సిపిడస్
Answer & explanation
Correct: A — పిండ ఎరిత్రోబ్లాస్టోసిస్ (Erythroblastosis fetalis)
తల్లి Rh−, పిండం Rh+ అయితే మొదటి కాన్పు సురక్షితం కానీ తల్లిలో యాంటీబాడీలు తయారై రెండో గర్భంలో పిండం రక్త కణాలను నాశనం చేయవచ్చు; దీన్ని ఎరిత్రోబ్లాస్టోసిస్ ఫీటాలిస్ అంటారు. క్రెటినిజం, గాయిటర్ థైరాయిడ్ సంబంధిత లోపాలు.
రక్త బ్యాంకులో రక్తాన్ని సుమారు ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద నిల్వ చేస్తారు?
A. సుమారు 37°C
B. సుమారు 4°C
C. సుమారు 0°C కంటే తక్కువ (−20°C)
D. సుమారు 25°C
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు 4°C
రక్త బ్యాంకులో రక్తాన్ని సుమారు 4°C వద్ద నిల్వ చేస్తారు. ఈ ఉష్ణోగ్రత వద్ద రక్త కణాలు నెమ్మదిగా క్షీణిస్తాయి. గడ్డకట్టకుండా సోడియం సిట్రేట్ లేదా హెపారిన్ కలుపుతారు. 37°C శరీర ఉష్ణోగ్రత, ఇది నిల్వకు తగినది కాదు.
Rh కారకాన్ని కార్ల్ లాండ్స్టీనర్, అలెగ్జాండర్ వీనర్ ఏ సంవత్సరంలో కనుగొన్నారు?
A. 1901
B. 1930
C. 1940
D. 1921
Answer & explanation
Correct: C — 1940
Rh కారకాన్ని 1940లో లాండ్స్టీనర్, వీనర్ కనుగొన్నారు. 1901 రక్త వర్గాల ఆవిష్కరణ, 1930 లాండ్స్టీనర్కు నోబెల్ వచ్చిన సంవత్సరం, 1921 ఇన్సులిన్ ఆవిష్కరణ సంవత్సరం.
Rh− తల్లికి Rh+ శిశువు జన్మించిన తర్వాత పిండ ఎరిత్రోబ్లాస్టోసిస్ నివారణకు ఏ ఇంజెక్షన్ ఇస్తారు?
A. ఇన్సులిన్
B. హెపారిన్
C. అడ్రినలిన్
D. Anti-D ఇంజెక్షన్
Answer & explanation
Correct: D — Anti-D ఇంజెక్షన్
మొదటి కాన్పు తర్వాత తల్లికి Anti-D ఇంజెక్షన్ ఇస్తే ఆమెలో Rh యాంటీబాడీలు తయారవడం ఆగుతుంది. హెపారిన్ రక్తం గడ్డకట్టకుండా వాడే పదార్థం, ఇన్సులిన్ మధుమేహ చికిత్సలో, అడ్రినలిన్ అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వాడతారు.
రక్తం గడ్డకట్టకుండా నిల్వ చేయడానికి రక్తంలో కలిపే పదార్థాలు ఏవి?
A. సోడియం సిట్రేట్ లేదా హెపారిన్
B. కాల్షియం క్లోరైడ్
C. విటమిన్ K
D. ఫైబ్రినోజెన్
Answer & explanation
Correct: A — సోడియం సిట్రేట్ లేదా హెపారిన్
సోడియం సిట్రేట్ లేదా హెపారిన్ రక్తం గడ్డకట్టకుండా నిరోధిస్తాయి. కాల్షియం, విటమిన్ K, ఫైబ్రినోజెన్ గడ్డకట్టడానికి అవసరమైనవి; వాటిని కలిపితే గడ్డకట్టడం పెరుగుతుంది, ఆగదు.
తల్లి Rh−, పిండం Rh+ అయితే సాధారణంగా ఏ కాన్పులో ప్రమాదం ఎక్కువ?
A. మొదటి గర్భంలో మాత్రమే
B. రెండో గర్భంలో
C. ఏ గర్భంలోనూ ప్రమాదం లేదు
D. ప్రమాదం మొదటి నెలలో మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — రెండో గర్భంలో
మొదటి కాన్పు సాధారణంగా సురక్షితం; తల్లిలో తయారైన యాంటీబాడీలు రెండో గర్భంలో పిండం రక్త కణాలను నాశనం చేయవచ్చు. కాబట్టి రెండో గర్భంలో ప్రమాదం ఎక్కువ. నివారణకు మొదటి కాన్పు తర్వాత Anti-D ఇస్తారు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) Rh కారకం రీసస్ కోతిలో మొదట కనుగొన్నారు. (2) Rh− వ్యక్తికి Rh+ రక్తం ఎక్కిస్తే యాంటీబాడీలు తయారవుతాయి. (3) తల్లి Rh+, పిండం Rh− అయితే రెండో గర్భంలో ప్రమాదం. సరైనవి ఏవి?
A. (2) మరియు (3) మాత్రమే
B. (1) మరియు (3) మాత్రమే
C. (1) మరియు (2) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — (1) మరియు (2) మాత్రమే
Rh కారకం రీసస్ కోతి నుంచి, Rh− కు Rh+ రక్తం ఇస్తే యాంటీబాడీలు తయారవుతాయి – (1), (2) సరైనవి. ప్రమాదం తల్లి Rh−, పిండం Rh+ అయినప్పుడు వస్తుంది; ఇక్కడ తల్లి Rh+ కాబట్టి (3) తప్పు.
A. Anti-D ఇంజెక్షన్ను మొదటి కాన్పు తర్వాత Rh− తల్లికి ఇస్తారు
B. రక్త మార్పిడిలో దాత, గ్రహీత ABO తో పాటు Rh కూడా సరిపోవాలి
C. రక్త బ్యాంకులో రక్తం సుమారు 4°C వద్ద నిల్వ చేస్తారు
D. Anti-D ఇంజెక్షన్ను రెండో కాన్పు తర్వాత ఇస్తారు
Answer & explanation
Correct: D — Anti-D ఇంజెక్షన్ను రెండో కాన్పు తర్వాత ఇస్తారు
Anti-D ఇంజెక్షన్ను మొదటి కాన్పు తర్వాత Rh− తల్లికి ఇస్తారు, రెండో కాన్పు తర్వాత కాదు; కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. రక్తమార్పిడిలో ABO, Rh రెండూ సరిపోవాలి, రక్తాన్ని 4°C వద్ద నిల్వ చేస్తారు – ఇవి సరైనవి.
కింది ఆవిష్కరణలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (1) Rh కారకం (2) రక్త వర్గాలు (3) ఇన్సులిన్ (4) స్టెతస్కోప్
A. 4 – 2 – 3 – 1
B. 2 – 4 – 3 – 1
C. 4 – 3 – 2 – 1
D. 2 – 3 – 4 – 1
Answer & explanation
Correct: A — 4 – 2 – 3 – 1
స్టెతస్కోప్ 1816, రక్త వర్గాలు 1901, ఇన్సులిన్ 1921, Rh కారకం 1940 – కాబట్టి 4 – 2 – 3 – 1. స్టెతస్కోప్ 19వ శతాబ్దంలో కనుగొన్నది, మిగతావి 20వ శతాబ్దంలో.