Free practice MCQs with answers and explanations for రక్తం – ఘటకాలు, కణాలు (Blood Composition & Cells) in రక్త వర్గాలు & హార్మోన్లు (Blood Groups & Hormones). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఎర్ర రక్త కణాలకు (RBC) ఎరుపు రంగు ఇచ్చే ఇనుము కలిగిన ప్రొటీన్ ఏది?
A. హిమోగ్లోబిన్
B. ఆల్బుమిన్
C. ఫైబ్రినోజెన్
D. గ్లోబులిన్
Answer & explanation
Correct: A — హిమోగ్లోబిన్
హిమోగ్లోబిన్ అనే ఇనుము కలిగిన ప్రొటీన్ వల్ల RBC ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి, అది ఆక్సిజన్ను రవాణా చేస్తుంది. ఆల్బుమిన్, గ్లోబులిన్, ఫైబ్రినోజెన్ ప్లాస్మాలోని ప్రొటీన్లు; ఫైబ్రినోజెన్ రక్తం గడ్డకట్టడంలో పాల్గొంటుంది.
RBC ఎముక మజ్జలో తయారై సుమారు 120 రోజులు జీవిస్తాయి; తర్వాత పాడైన కణాలు ప్లీహంలో నాశనమవుతాయి. కాబట్టి ప్లీహాన్ని "RBC స్మశానం" అంటారు. 12 లేదా 7 రోజులు, 1 సంవత్సరం ఈ కణాల జీవిత కాలాన్ని సూచించవు.
రక్త ఫలకికలు (థ్రాంబోసైట్లు) రక్తం గడ్డకట్టడంలో సహాయపడతాయి; డెంగ్యూలో వీటి సంఖ్య తగ్గుతుంది. ఎర్ర రక్త కణాలు ఆక్సిజన్ రవాణా చేస్తాయి, తెల్ల రక్త కణాలు రోగనిరోధక శక్తిలో పాల్గొంటాయి. ఫైబ్రినోజెన్ ఫైబ్రిన్గా మారడం కూడా గడ్డకట్టడంలో భాగం.
రక్తంలో ప్లాస్మా సుమారు 55%, రక్త కణాలు సుమారు 45% ఉంటాయి. ప్లాస్మాలో 90% పైగా నీరు ఉంటుంది. ఈ రెండు సంఖ్యలను (55%, 90%) కలపకుండా గుర్తుంచుకోవాలి; 90% అనేది ప్లాస్మాలో నీటి శాతం.
పాడైన ఎర్ర రక్త కణాలు నాశనమయ్యే అవయవం ఏది (RBC స్మశానం)?
A. కాలేయం
B. ప్లీహం (Spleen)
C. మూత్రపిండం
D. ఎముక మజ్జ
Answer & explanation
Correct: B — ప్లీహం (Spleen)
పాడైన RBC లు ప్లీహంలో నాశనమవుతాయి, అందుకే దాన్ని RBC స్మశానం అంటారు. ఎముక మజ్జలో RBC తయారవుతాయి, నాశనం కాదు. కాలేయం, మూత్రపిండం RBC స్మశానాలుగా చెప్పబడవు.
రక్త ప్రసరణను విలియం హార్వే కనుగొన్నారు. లాండ్స్టీనర్ రక్త వర్గాలను (1901), వీనర్ Rh కారకాన్ని (లాండ్స్టీనర్తో 1940), లేనెక్ స్టెతస్కోప్ను (1816) కనుగొన్నారు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) ప్లాస్మాలో 90% పైగా నీరు ఉంటుంది. (2) క్షీరదాల పరిపక్వ RBC లో కేంద్రకం ఉంటుంది. (3) ఫైబ్రినోజెన్ ఫైబ్రిన్గా మారి రక్తం గడ్డకడుతుంది. సరైనవి ఏవి?
A. (1) మరియు (3) మాత్రమే
B. (1) మరియు (2) మాత్రమే
C. (2) మరియు (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — (1) మరియు (3) మాత్రమే
ప్లాస్మాలో 90% పైగా నీరు, ఫైబ్రినోజెన్ ఫైబ్రిన్గా మారడం – (1), (3) సరైనవి. క్షీరదాల పరిపక్వ RBC లో కేంద్రకం ఉండదు; కేంద్రకం ఉండేవి WBC. కాబట్టి (2) తప్పు.
కింది జతలలో సరికానిది ఏది? (అంశం: రక్తం – ఘటకాలు, కణాలు)
A. తెల్ల రక్త కణాలు – రోగనిరోధక శక్తి
B. ఎర్ర రక్త కణాలు – రోగనిరోధక శక్తి
C. రక్త ఫలకికలు – రక్తం గడ్డకట్టడం
D. ప్లీహం – RBC స్మశానం
Answer & explanation
Correct: B — ఎర్ర రక్త కణాలు – రోగనిరోధక శక్తి
రోగనిరోధక శక్తిలో పాల్గొనేవి తెల్ల రక్త కణాలు; ఎర్ర రక్త కణాలు ఆక్సిజన్ రవాణా చేస్తాయి, కాబట్టి "RBC – రోగనిరోధక శక్తి" తప్పు జత. మిగతా మూడు జతలు సరైనవి.
ప్లాస్మా ప్రొటీన్లు ఆల్బుమిన్, గ్లోబులిన్, ఫైబ్రినోజెన్. హిమోగ్లోబిన్ ఎర్ర రక్త కణాల లోపల ఉండే ప్రొటీన్, ప్లాస్మాలో ఉండదు. అందుకే ప్రశ్నకు సమాధానం హిమోగ్లోబిన్.