మూడు దశల అణు విద్యుత్ కార్యక్రమం (Three-Stage Nuclear Power Programme)
Free practice MCQs with answers and explanations for మూడు దశల అణు విద్యుత్ కార్యక్రమం (Three-Stage Nuclear Power Programme) in భారత అణు కార్యక్రమం (Nuclear Programme). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత మూడు దశల అణు విద్యుత్ కార్యక్రమంలో మొదటి దశలో ఉపయోగించే రియాక్టర్లు ఏవి?
A. ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్లు (FBR)
B. థోరియం ఆధారిత రియాక్టర్లు
C. అడ్వాన్స్‌డ్ హెవీ వాటర్ రియాక్టర్లు (AHWR)
D. ప్రెషరైజ్డ్ హెవీ వాటర్ రియాక్టర్లు (PHWR)
Answer & explanation
Correct: D — ప్రెషరైజ్డ్ హెవీ వాటర్ రియాక్టర్లు (PHWR)
మొదటి దశలో సహజ యురేనియం ఇంధనంగా, భారజలం మోడరేటర్‌గా వాడే PHWR రియాక్టర్లు ఉంటాయి. FBR రెండో దశకు, థోరియం ఆధారిత రియాక్టర్లు (AHWR సహా) మూడో దశకు చెందినవి. కాబట్టి వరుస PHWR → FBR → థోరియం.
భారత్ మూడు దశల అణు కార్యక్రమంలో చివరికి విస్తృతంగా ఉపయోగించుకోవాలనుకునే మూలకం ఏది?
A. థోరియం
B. రేడియం
C. లిథియం
D. జిర్కోనియం
Answer & explanation
Correct: A — థోరియం
భారత్‌లో యురేనియం నిల్వలు తక్కువ, థోరియం నిల్వలు చాలా ఎక్కువ. అందుకే భాభా రూపొందించిన పథకంలో మూడో దశలో థోరియం-232 నుండి యురేనియం-233 తయారు చేసి వాడతారు. రేడియం, లిథియం, జిర్కోనియం ఈ పథకంలో ప్రధాన ఇంధనాలు కావు.
కేరళ, తమిళనాడు, ఒడిశా తీరాల్లోని మోనజైట్ ఇసుకలో థోరియం అధికంగా ఉంటుంది. సిలికా ఇసుక గాజు తయారీకి వాడతారు; బాక్సైట్ అల్యూమినియం ఖనిజం; డోలమైట్ ఒక కార్బొనేట్ శిల. వీటికి థోరియంతో సంబంధం లేదు.
మూడు దశల కార్యక్రమంలో మొదటి దశ PHWR రియాక్టర్ల ఉప ఉత్పత్తిగా వచ్చి రెండో దశలో ఇంధనంగా వాడే పదార్థం ఏది?
A. యురేనియం-233
B. థోరియం-232
C. ప్లూటోనియం-239
D. డ్యూటెరియం
Answer & explanation
Correct: C — ప్లూటోనియం-239
PHWR లో యురేనియం-238 న్యూట్రాన్లను గ్రహించి ప్లూటోనియం-239 గా మారుతుంది; దాన్ని ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్లలో వాడతారు. యురేనియం-233 మూడో దశ ఇంధనం, థోరియం-232 దాని మూల పదార్థం. డ్యూటెరియం భారజలంలో ఉండే మోడరేటర్ మూలకం, ఇంధనం కాదు.
ప్రోటోటైప్ ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్ (PFBR) నిర్మాణం కోసం ఏర్పడిన సంస్థ ఏది?
A. NPCIL
B. UCIL
C. ECIL
D. భవిని (BHAVINI)
Answer & explanation
Correct: D — భవిని (BHAVINI)
భారతీయ నాభికీయ విద్యుత్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (భవిని) కల్పాక్కంలో ఫాస్ట్ రియాక్టర్ల నిర్మాణం కోసం ఏర్పడింది. NPCIL పౌర అణు విద్యుత్ కేంద్రాలను నిర్వహిస్తుంది, UCIL యురేనియం గనులు, ECIL ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగంలో పనిచేస్తాయి.
A. వాడిన ఇంధనం కంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి
B. భారజలాన్ని మాత్రమే ఇంధనంగా వాడతాయి
C. విద్యుత్తును అసలు ఉత్పత్తి చేయవు
D. సహజ థోరియంతో మాత్రమే నడుస్తాయి
Answer & explanation
Correct: A — వాడిన ఇంధనం కంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి
FBR లు ప్లూటోనియంతో నడుస్తూ యురేనియం-238 ను ప్లూటోనియంగా మార్చడం వల్ల వినియోగించిన దానికంటే ఎక్కువ ఇంధనం తయారవుతుంది. భారజలం మొదటి దశలో మోడరేటర్‌గా వాడతారు, ఇంధనంగా కాదు. థోరియం ఆధారిత ఇంధన చక్రం మూడో దశలో ఉంటుంది, FBR లు విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తాయి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) మొదటి దశలో సహజ యురేనియం ఇంధనంగా వాడతారు. (2) భారజలం మొదటి దశలో మోడరేటర్‌గా ఉపయోగపడుతుంది. (3) యురేనియం-233 రెండో దశ ఇంధనం. ఇందులో సరైనవి ఏవి?
A. (2) మరియు (3) మాత్రమే
B. (1) మరియు (3) మాత్రమే
C. (1) మరియు (2) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — (1) మరియు (2) మాత్రమే
మొదటి దశ PHWR లో సహజ యురేనియం, భారజలం వాడతారు, కాబట్టి (1), (2) సరైనవి. యురేనియం-233 మూడో దశ (థోరియం) ఇంధనం; రెండో దశ ఇంధనం ప్లూటోనియం-239, కాబట్టి (3) తప్పు.
కింది వాటిని మూడు దశల కార్యక్రమ క్రమంలో అమర్చండి: (a) థోరియం-232 నుండి యురేనియం-233 తయారీ (b) PHWR లో సహజ యురేనియం వినియోగం (c) ప్లూటోనియంతో ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్ల నిర్వహణ
A. a – b – c
B. c – b – a
C. b – a – c
D. b – c – a
Answer & explanation
Correct: D — b – c – a
మొదటి దశ PHWR (b), రెండో దశ FBR (c), మూడో దశ థోరియం నుండి U-233 (a); కాబట్టి b – c – a. ప్లూటోనియం మొదటి దశ నుండి వస్తుంది కాబట్టి c ను b కంటే ముందు ఉంచడం తప్పు. థోరియం దశ చివరిది.
కింది జతలలో సరైనది ఏది? (అంశం: మూడు దశల అణు విద్యుత్ కార్యక్రమం)
A. PFBR – కల్పాక్కం
B. AHWR – రెండో దశ
C. PHWR – థోరియం ఇంధనం
D. భవిని – యురేనియం గనుల నిర్వహణ
Answer & explanation
Correct: A — PFBR – కల్పాక్కం
PFBR కల్పాక్కంలో భవిని సంస్థ నిర్మిస్తోంది. AHWR మూడో దశకు చెందినది, PHWR సహజ యురేనియంతో నడుస్తుంది, భవిని ఫాస్ట్ రియాక్టర్ల నిర్మాణ సంస్థ; యురేనియం గనుల పని UCIL ది. అందువల్ల మిగతా మూడు జతలు తప్పు.