Free practice MCQs with answers and explanations for ఖనిజాలు & లోహ నిష్కర్షణ (Ores and Metallurgy) in లోహాలు & అలోహాలు (Metals & Non-metals). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Correct: A — బాక్సైట్
అల్యూమినియం ప్రధాన ధాతువు బాక్సైట్. హెమటైట్ ఇనుము ధాతువు, సిన్నబార్ పాదరసం ధాతువు, గెలీనా సీసం ధాతువు. బాక్సైట్ నుండి మొదట అల్యూమినా తీసి, తరువాత క్రయోలైట్ కలిపి విద్యుద్విశ్లేషణ ద్వారా అల్యూమినియం పొందుతారు; ఇనుము ధాతువు హెమటైట్ అని వేరుగా గుర్తుంచుకోవాలి.
Revise related study notesCorrect: B — హెమటైట్
ఇనుము ప్రధాన ధాతువులు హెమటైట్, మాగ్నటైట్. గెలీనా సీసం ధాతువు, సిన్నబార్ పాదరసం ధాతువు, రాతి ఉప్పు సోడియం మూలం. హెమటైట్ Fe₂O₃ రూపంలో ఉంటుంది; దీన్ని కోక్ (కార్బన్) తో క్షయకరణం చేసి ఇనుము పొందుతారు.
Revise related study notesCorrect: C — సిన్నబార్
పాదరసం ధాతువు సిన్నబార్ (Cinnabar). బాక్సైట్ అల్యూమినియం ధాతువు, జింక్ బ్లెండ్ (ZnS) జింక్ ధాతువు, గెలీనా సీసం ధాతువు. సిన్నబార్ (HgS) ను వేడి చేయడం ద్వారా పాదరసం లభిస్తుంది, ఎందుకంటే తక్కువ చర్యాశీల లోహాలను వేడి చేసి పొందవచ్చు.
Revise related study notesCorrect: D — హాల్–హెరౌల్ట్ ప్రక్రియ
అల్యూమినా (Al₂O₃) ను క్రయోలైట్‌తో కలిపి విద్యుద్విశ్లేషణ చేయడం హాల్–హెరౌల్ట్ ప్రక్రియ. హేబర్ ప్రక్రియ అమ్మోనియా తయారీకి; థర్మైట్ చర్య రైలు పట్టాలు అతికించడానికి; రోస్టింగ్ సల్ఫైడ్ ధాతువులను కాల్చడం.
Revise related study notesCorrect: C — Na, K, Ca, Mg, Al – ద్రవీభవన ధాతువు విద్యుద్విశ్లేషణ
చాలా చర్యాశీల లోహాలు (Na, K, Ca, Mg, Al) ద్రవీభవన ధాతువు విద్యుద్విశ్లేషణ ద్వారా; మధ్యస్థ చర్యాశీల (Zn, Fe, Pb) కార్బన్ క్షయకరణం ద్వారా; తక్కువ చర్యాశీల (Hg, Cu) వేడి చేయడం ద్వారా లభిస్తాయి.
Revise related study notesCorrect: D — జింక్ బ్లెండ్ (ZnS)
జింక్ ధాతువు జింక్ బ్లెండ్ (ZnS). గెలీనా సీసం ధాతువు; బాక్సైట్ అల్యూమినియం ధాతువు; హెమటైట్ ఇనుము ధాతువు. జింక్ బ్లెండ్ నుండి జింక్ పొందేందుకు మొదట రోస్టింగ్ ద్వారా ఆక్సైడ్‌గా మారుస్తారు, తరువాత కార్బన్‌తో క్షయకరణం చేస్తారు.
Revise related study notesCorrect: A — రోస్టింగ్
సల్ఫైడ్ ధాతువులను గాలిలో కాల్చడం రోస్టింగ్; కార్బొనేట్ ధాతువులను గాలి లేకుండా కాల్చడం కాల్సినేషన్. గాల్వనైజేషన్ ఇనుముపై జింక్ పూత; వల్కనీకరణ రబ్బరు ప్రక్రియ.
Revise related study notesCorrect: B — రైలు పట్టాలు, విరిగిన యంత్ర భాగాలను అతికించడానికి
థర్మైట్ చర్యలో Fe₂O₃ + Al వల్ల కరిగిన ఇనుము ఏర్పడుతుంది; దీనితో రైలు పట్టాలు, విరిగిన యంత్ర భాగాలను అతికిస్తారు. నీటి శుద్ధికి క్లోరిన్ వాడతారు. ఈ చర్యలో అల్యూమినియం ఇనుము ఆక్సైడ్ నుండి ఆక్సిజన్‌ను తీసుకుంటుంది, ఎందుకంటే అల్యూమినియం ఇనుము కంటే చర్యాశీలం.
Revise related study notesCorrect: C — సీసం – సిన్నబార్
సీసం ధాతువు గెలీనా; సిన్నబార్ పాదరసం ధాతువు. కాబట్టి 'సీసం – సిన్నబార్' జత తప్పు. మిగతా జతలు సరైనవి. గెలీనా PbS, సిన్నబార్ HgS; ఈ రెండు సల్ఫైడ్ ధాతువుల పేర్లను తారుమారు చేయడం పరీక్షల్లో సాధారణ ఉచ్చు.
Revise related study notesCorrect: D — ధాతువు సాంద్రీకరణ → కాల్చడం (కాల్సినేషన్/రోస్టింగ్) → క్షయకరణం → శుద్ధి చేయడం
నిష్కర్షణలో మొదట ధాతువును సాంద్రీకరించి, కాల్సినేషన్ లేదా రోస్టింగ్ చేసి, క్షయకరణం ద్వారా లోహాన్ని పొంది, చివరగా శుద్ధి చేస్తారు. ఇతర క్రమాల్లో శుద్ధి ముందు రావడం వంటి అసాధ్యమైన దశలు ఉన్నాయి.
Revise related study notes