లోహాల రసాయన ధర్మాలు & చర్యాశీలత శ్రేణి (Reactivity Series)
Free practice MCQs with answers and explanations for లోహాల రసాయన ధర్మాలు & చర్యాశీలత శ్రేణి (Reactivity Series) in లోహాలు & అలోహాలు (Metals & Non-metals). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చర్యాశీలత శ్రేణిలో అత్యంత చర్యాశీల లోహం ఏది (ఇచ్చిన ఎంపికల్లో)?
A. రాగి
B. పొటాషియం
C. వెండి
D. బంగారం
Answer & explanation
Correct: B — పొటాషియం
చర్యాశీలత శ్రేణిలో పొటాషియం (K) అగ్రస్థానంలో ఉంది. రాగి, వెండి, బంగారం తక్కువ చర్యాశీలమైనవి; అందుకే బంగారం గాలిలో, నీటిలో తుప్పు పట్టదు. పొటాషియం నీటితో తీవ్రంగా చర్య జరిపి హైడ్రోజన్ వాయువును, క్షార ద్రావణాన్ని ఇస్తుంది, అందుకే దాన్ని కిరోసిన్లో నిల్వ చేస్తారు.
సోడియం, పొటాషియం గాలి, నీటితో తీవ్రంగా చర్య జరుపుతాయి కాబట్టి వాటిని కిరోసిన్లో నిల్వ చేస్తారు. భాస్వరాన్ని నీటిలో నిల్వ చేస్తారు. నీటిలో వేస్తే ఇవి హైడ్రోజన్ విడుదల చేసి మంట పుట్టిస్తాయి.
ఆమ్లాలు, క్షారాలు రెండింటితో చర్య జరిపే ఆక్సైడ్లను ఏమంటారు?
A. తటస్థ ఆక్సైడ్లు
B. క్షార ఆక్సైడ్లు
C. ఆమ్ల ఆక్సైడ్లు
D. ద్విస్వభావ (Amphoteric) ఆక్సైడ్లు
Answer & explanation
Correct: D — ద్విస్వభావ (Amphoteric) ఆక్సైడ్లు
అల్యూమినియం ఆక్సైడ్ (Al₂O₃), జింక్ ఆక్సైడ్ (ZnO) ఆమ్లం, క్షారం రెండింటితో చర్య జరుపుతాయి కాబట్టి వీటిని ద్విస్వభావ ఆక్సైడ్లు అంటారు. సాధారణ లోహ ఆక్సైడ్లు క్షార స్వభావం కలిగి ఉంటాయి.
ఇనుము రాగి కంటే చర్యాశీలం కాబట్టి రాగి సల్ఫేట్ ద్రావణం నుండి రాగిని స్థానభ్రంశం చేసి ఐరన్ సల్ఫేట్ ఏర్పరుస్తుంది; మేకుపై ఎరుపు–గోధుమ రాగి పూత కనిపిస్తుంది. జింక్ ఏర్పడదు.
ఈ క్రింది లోహాల్లో ఆమ్లం నుండి హైడ్రోజన్ను స్థానభ్రంశం చేయలేనిది ఏది?
A. రాగి
B. జింక్
C. మెగ్నీషియం
D. ఇనుము
Answer & explanation
Correct: A — రాగి
రాగి చర్యాశీలత శ్రేణిలో హైడ్రోజన్ కంటే తర్వాత ఉంది కాబట్టి ఆమ్లాల నుండి హైడ్రోజన్ను స్థానభ్రంశం చేయలేదు. జింక్, మెగ్నీషియం, ఇనుము హైడ్రోజన్ కంటే పైన ఉన్నాయి కాబట్టి హైడ్రోజన్ ఇస్తాయి.
ఇనుము నీటి ఆవిరితో చర్య జరుపుతుంది; పొటాషియం, సోడియం చల్లని నీటితో తీవ్రంగా, మెగ్నీషియం వేడి నీటితో చర్య జరుపుతాయి. కాబట్టి ఇనుము చర్యాశీలత మెగ్నీషియం కంటే తక్కువ అని తెలుస్తుంది. ఇనుము అసలు చర్య జరపదనడం తప్పు.
చర్యాశీలత శ్రేణిలో సరైన అవరోహణ క్రమం (ఎక్కువ నుండి తక్కువ) ఏది?
A. Na > K > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Pb > H > Cu > Hg > Ag > Au
B. K > Na > Mg > Ca > Zn > Al > Fe > Pb > H > Cu > Hg > Ag > Au
C. K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > H > Pb > Cu > Ag > Hg > Au
D. K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Pb > H > Cu > Hg > Ag > Au
Answer & explanation
Correct: D — K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Pb > H > Cu > Hg > Ag > Au
చర్యాశీలత శ్రేణి: K > Na > Ca > Mg > Al > Zn > Fe > Pb > H > Cu > Hg > Ag > Au. ఇతర ఎంపికల్లో మూలకాల జతలు (Na-K, Ca-Mg, Al-Zn, Pb-H, Hg-Ag) స్థానాలు తప్పుగా మార్చబడ్డాయి.
చర్యాశీలత శ్రేణి గురించి కింది ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి? 1) పొటాషియం, సోడియం చల్లని నీటితో తీవ్రంగా చర్య జరుపుతాయి. 2) రాగి, వెండి, బంగారం ఆమ్లాల నుండి హైడ్రోజన్ను స్థానభ్రంశం చేయలేవు. 3) ఎక్కువ చర్యాశీల లోహం తక్కువ చర్యాశీల లోహాన్ని దాని లవణ ద్రావణం నుండి బయటకు తోస్తుంది.
A. 1, 2, 3
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3
మూడు ప్రకటనలూ సరైనవి. K, Na చల్లని నీటితో తీవ్రంగా చర్య జరుపుతాయి; Cu, Ag, Au హైడ్రోజన్ కంటే తక్కువ చర్యాశీలం కాబట్టి ఆమ్లాల నుండి హైడ్రోజన్ను స్థానభ్రంశం చేయలేవు; స్థానభ్రంశ చర్య చర్యాశీలత ఆధారంగా జరుగుతుంది.
లోహ ఆక్సైడ్ల గురించి సరైన కలయిక ఏది? 1) సాధారణంగా క్షార స్వభావం. 2) Al₂O₃, ZnO ద్విస్వభావం. 3) CO₂ లోహ ఆక్సైడ్ ఉదాహరణ.
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
లోహ ఆక్సైడ్లు సాధారణంగా క్షార స్వభావం కలిగి ఉంటాయి; Al₂O₃, ZnO ద్విస్వభావం. CO₂ అలోహ ఆక్సైడ్ (ఆమ్ల స్వభావం), లోహ ఆక్సైడ్ కాదు; అందువల్ల 3 తప్పు. CO₂, SO₂ వంటి అలోహ ఆక్సైడ్లు నీటిలో కలిసి ఆమ్లాలు ఇస్తాయి; అందువల్ల అవి ఆమ్ల స్వభావం కలిగినవి.
రాగి చర్యాశీలత శ్రేణిలో సోడియం కంటే చాలా కింద ఉంది, అందువల్ల రాగి సోడియం కంటే తక్కువ చర్యాశీలం; మొదటి ప్రకటన అసత్యం. జింక్ ఇనుము కంటే పైన ఉంటుంది కాబట్టి గాల్వనైజేషన్లో ఇనుమును కాపాడుతుంది. మెగ్నీషియం వేడి నీటితో చర్య జరుపుతుంది.