మిశ్రమాలను వేరు చేసే పద్ధతులు (Separation of Mixtures)

Correct: D — వడపోత (Filtration)

నీటిలో కరగని ఘనపదార్థమైన ఇసుకను వడపోత ద్వారా వేరు చేయవచ్చు. స్వేదనం మరుగు స్థానాల తేడా ఉన్న ద్రవాలకు, క్రోమాటోగ్రఫీ రంగులను వేరు చేయడానికి వాడతారు. వడపోతలో నీరు వడపోత కాగితం గుండా వెళ్తుంది, కరగని ఇసుక కాగితంపై మిగులుతుంది; కరిగిన ఉప్పు మాత్రం వడపోతలో వేరు కాదు.

Correct: C — వేరుచేసే గరాటు (Separating Funnel)

నూనె, నీరు కలవని ద్రవాలు కాబట్టి అవి వేర్వేరు పొరలుగా ఏర్పడతాయి; వేరుచేసే గరాటుతో కింది పొరను (నీటిని) తొలగించవచ్చు. వడపోత ఘన–ద్రవ మిశ్రమాలకు, స్వేదనం కలిసిపోయే ద్రవాలకు వాడతారు.

Correct: D — అపకేంద్రీకరణ (Centrifugation)

పాలను వేగంగా తిప్పితే బరువైన కణాలు ఒకవైపు, తేలికైన క్రీమ్ మరోవైపు చేరి వేరవుతాయి; ఇదే అపకేంద్రీకరణ. రక్త పరీక్షల్లో కూడా దీన్ని వాడతారు. క్రీమ్ తేలికైనది కాబట్టి చివరకు పాల పైభాగానికి చేరుతుంది; ఈ పద్ధతినే రక్త పరీక్షలో రక్త కణాలను వేరు చేయడానికి కూడా వాడతారు.

Correct: B — బాష్పీభవనం (Evaporation)

ద్రావణంలోని నీటిని ఆవిరి చేస్తే కరిగిన ఉప్పు మిగులుతుంది; సముద్రపు నీటి నుండి ఉప్పు ఇలాగే తయారు చేస్తారు. వడపోత కరగని ఘనాలను మాత్రమే వేరు చేస్తుంది, కరిగిన ఉప్పును కాదు.

Correct: C — స్వేదనం (Distillation)

ఉప్పునీటిని మరిగించి ఆవిరిని చల్లార్చి సేకరిస్తే స్వచ్ఛమైన నీరు (స్వేదన జలం) వస్తుంది; ఇదే స్వేదనం. వడపోతతో కరిగిన ఉప్పు వేరు కాదు. స్వేదనంలో ఆవిరిని చల్లబరిచే పరికరం (కండెన్సర్) వాడతారు; ఇదే సూత్రం అంశిక స్వేదనంలో కూడా ఉంటుంది కానీ అక్కడ మరుగు స్థానాలు దగ్గరగా ఉంటాయి.

Correct: A — క్రోమాటోగ్రఫీ

క్రోమాటోగ్రఫీ రంగులు, వర్ణకాలను వేరు చేస్తుంది; ఇంకులోని రంగులు ఇలాగే వేరవుతాయి. అపకేంద్రీకరణ బరువైన కణాలను, స్వేదనం ద్రవాలను వేరు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.

Correct: B — వడపోత – ఉప్పు, అమ్మోనియం క్లోరైడ్ మిశ్రమం వేరు చేయడం

ఉప్పు, అమ్మోనియం క్లోరైడ్ మిశ్రమాన్ని ఉత్పతనం ద్వారా వేరు చేస్తారు (అమ్మోనియం క్లోరైడ్ ఉత్పతనం చెందుతుంది); వడపోతతో కాదు. మిగతా జతలు సరైనవి. ఉత్పతనం చెందే పదార్థాన్ని (అమ్మోనియం క్లోరైడ్) చెందని పదార్థం (ఉప్పు) నుండి వేరు చేసేందుకు వేడి చేసి ఆవిరిని చల్లార్చి సేకరిస్తారు.

Correct: C — (i) మరియు (ii) మాత్రమే

(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: అంశిక స్వేదనం మరుగు స్థానాలు దగ్గరగా ఉన్న ద్రవాల కోసం వాడతారు; మరుగు స్థానాలు బాగా భిన్నమైతే సాధారణ స్వేదనం సరిపోతుంది.

Correct: D — సముద్రపు నీటి నుండి ఉప్పు – బాష్పీభవనం

సముద్రపు నీటి నుండి ఉప్పును బాష్పీభవనం ద్వారా పొందుతారు. నూనె–నీరు వేరుచేసే గరాటుతో, ఇసుక–నీరు వడపోతతో, ఇంకు రంగులు క్రోమాటోగ్రఫీతో వేరు చేస్తారు. ఇసుక–నీరు వంటి కరగని ఘన–ద్రవ మిశ్రమాలకు వడపోత; కలవని ద్రవాలకు వేరుచేసే గరాటు; కలిసిపోయే ద్రవాలకు స్వేదనం – ఈ తేడాను గుర్తుంచుకోవాలి.