మూలకాలు, సమ్మేళనాలు & మిశ్రమాలు (Elements, Compounds, Mixtures)

Correct: B — మిశ్రమం (Mixture)

గాలి నైట్రోజన్, ఆక్సిజన్ మొదలైన వాయువుల మిశ్రమం; ఇందులో పదార్థాలు స్థిర నిష్పత్తిలో రసాయనికంగా కలవలేదు. ఇది సజాతీయ మిశ్రమం. గాలిలో నైట్రోజన్ సుమారు 78%, ఆక్సిజన్ సుమారు 21% ఉంటాయి; ఈ వాయువులు తమ లక్షణాలను నిలుపుకుంటాయి, అందువల్ల అది మిశ్రమం.

Correct: B — సమ్మేళనం

నీటిలో హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ మూలకాలు స్థిర నిష్పత్తిలో రసాయనికంగా కలిసి ఉంటాయి, కాబట్టి అది సమ్మేళనం. నీటిని విద్యుద్విశ్లేషణ చేస్తే హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ వస్తాయి.

Correct: A — రాగి, జింక్

ఇత్తడి = రాగి + జింక్; ఇది సజాతీయ మిశ్రమం. రాగి + తగరం కంచు (బ్రాంజ్), ఇనుము + కార్బన్ ఉక్కు (స్టీల్), సీసం + తగరం టంకం (సోల్డర్). మిశ్రమ లోహాలు సజాతీయ మిశ్రమాలు; ఇత్తడిని పాత్రలు, సంగీత వాయిద్యాల తయారీలో వాడతారు.

Correct: A — కొల్లాయిడ్ (పాలు)

కొల్లాయిడ్ కణాలు కాంతిని వెదజల్లుతాయి; దీన్ని టిండాల్ ప్రభావం అంటారు. పాలు, పొగమంచు కొల్లాయిడ్లకు ఉదాహరణలు. నిజమైన ద్రావణం (ఉప్పు నీరు) కాంతిని వెదజల్లదు; సస్పెన్షన్ (బురద నీరు)లో కణాలు కంటికి కనిపించి అడుగున చేరతాయి.

Correct: D — ఉప్పు నీరు

ఉప్పు నీరులో ఉప్పు నీటిలో పూర్తిగా కరిగి అంతటా ఒకే విధంగా ఉంటుంది, కాబట్టి అది సజాతీయ మిశ్రమం. ఇసుక–నీరు, నూనె–నీరు, బురద నీరు విజాతీయ మిశ్రమాలు. సజాతీయ మిశ్రమంలో అన్ని భాగాల్లో ఒకే విధమైన కూర్పు ఉంటుంది; గాలి, ఇత్తడి కూడా ఇలాంటివే.

Correct: A — సమ్మేళనంలో మూలకాలు స్థిర నిష్పత్తిలో ఉంటాయి; మిశ్రమంలో ఏ నిష్పత్తిలోనైనా ఉండవచ్చు

సమ్మేళనంలో రెండు లేదా ఎక్కువ మూలకాలు స్థిర నిష్పత్తిలో రసాయనికంగా కలిసి, కొత్త లక్షణాలు పొందుతాయి. మిశ్రమంలో పదార్థాలు ఏ నిష్పత్తిలోనైనా కలుస్తాయి, తమ లక్షణాలను నిలుపుకుంటాయి.

Correct: A — కార్బన్ డయాక్సైడ్

కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO₂) కార్బన్, ఆక్సిజన్ స్థిర నిష్పత్తిలో కలిసి ఏర్పడిన సమ్మేళనం, మిశ్రమం కాదు. గాలి వాయువుల మిశ్రమం, ఇత్తడి లోహ మిశ్రమం, ఉప్పు నీరు ద్రావణం.

Correct: D — (i) మరియు (ii) మాత్రమే

(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: ఇప్పటివరకు తెలిసిన మూలకాలు 118, 108 కాదు. స్థిరానుపాతం, నిత్యత్వం, డాల్టన్ సిద్ధాంతం వంటి వాటిని రసాయన శాస్త్రంలో 'ప్రాథమిక నియమాలు' అంటారు; ఒక్కో వాక్యాన్ని నోట్స్‌తో సరిచూస్తే సరైన ఎంపిక తేలిపోతుంది.

Correct: A — పాలు – సజాతీయ ద్రావణం

పాలు ఒక కొల్లాయిడ్ (కాంతిని వెదజల్లుతుంది), నిజమైన ద్రావణం కాదు; కాబట్టి 'పాలు – ద్రావణం' జత తప్పు. బురద నీరు సస్పెన్షన్, ఉప్పు నీరు ద్రావణం, పొగమంచు కొల్లాయిడ్.