అగ్గిపెట్టె, అగ్నిమాపకాలు & నీటి శుద్ధి (Matches, Fire Extinguishers, Water Purification)
Free practice MCQs with answers and explanations for అగ్గిపెట్టె, అగ్నిమాపకాలు & నీటి శుద్ధి (Matches, Fire Extinguishers, Water Purification) in నిత్యజీవితంలో రసాయన శాస్త్రం (Chemistry in Daily Life). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
అగ్గిపెట్టె పక్కన ఉన్న గీత (రుద్దే భాగం)లో ఏ పదార్థం ఉంటుంది?
A. తెల్ల భాస్వరం
B. పొటాషియం క్లోరేట్ మాత్రమే
C. ఎర్ర భాస్వరం (Red Phosphorus)
D. సోడియం
Answer & explanation
Correct: C — ఎర్ర భాస్వరం (Red Phosphorus)
సేఫ్టీ అగ్గిపెట్టె పక్కన గీతపై ఎర్ర భాస్వరం ఉంటుంది; రాపిడికి అది మండి పుల్లపై ఉన్న పొటాషియం క్లోరేట్ వంటి పదార్థాలను అంటిస్తుంది. తెల్ల భాస్వరం ప్రమాదకరం, గాలిలో తానే మండుతుంది.
విద్యుత్ మంటలు, పెట్రోల్, నూనె మంటలను ఆర్పడానికి వాడే అగ్నిమాపక యంత్రం ఏది?
A. నీటి ఎక్స్టింగ్విషర్
B. ఇసుక మాత్రమే
C. తడి గుడ్డ మాత్రమే
D. CO₂ ఎక్స్టింగ్విషర్
Answer & explanation
Correct: D — CO₂ ఎక్స్టింగ్విషర్
CO₂ ఎక్స్టింగ్విషర్ విద్యుత్, పెట్రోల్, నూనె మంటలకు అనుకూలం; CO₂ గాలి కంటే బరువైనది కాబట్టి ఆక్సిజన్ సరఫరాను నిలిపివేస్తుంది. విద్యుత్ మంటలపై నీరు పోయకూడదు.
మురికి కణాలను అడుగుకు చేర్చి నీటిని తేటపరచడానికి వాడే పదార్థం ఏది?
A. పటిక (Alum)
B. బేకింగ్ సోడా
C. సాధారణ ఉప్పు
D. చక్కెర
Answer & explanation
Correct: A — పటిక (Alum)
పటిక నీటిలోని మురికి కణాలను కలిపి అడుగుకు చేరుస్తుంది, తద్వారా నీరు తేటగా మారుతుంది. క్రిములను చంపడానికి మాత్రం క్లోరినేషన్ (క్లోరిన్/బ్లీచింగ్ పౌడర్) వాడతారు.
తెల్ల భాస్వరాన్ని నీటి లోపల ఎందుకు నిల్వ చేస్తారు?
A. అది నీటిలో కరుగుతుంది
B. అది గాలిలో తానే మండుతుంది
C. అది నీటితో చర్య జరిపి హైడ్రోజన్ ఇస్తుంది
D. అది నీటిలో తేలుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — అది గాలిలో తానే మండుతుంది
తెల్ల భాస్వరం గాలిలోని ఆక్సిజన్ తగిలితే తానే మండుతుంది, అందుకే గాలి తగలకుండా నీటి లోపల నిల్వ చేస్తారు. సోడియం, పొటాషియంను మాత్రం కిరోసిన్లో నిల్వ చేస్తారు.
RO కరిగిన లవణాలను తొలగిస్తుంది. పటిక మురికి కణాలను అడుగుకు చేర్చుతుంది, క్లోరినేషన్ క్రిములను చంపుతుంది. RO పొర ద్వారా నీటిని బలవంతంగా పంపి లవణాలను వేరు చేస్తారు; ఇంటి నీటి శుద్ధి యంత్రాల్లో ఇదే సూత్రం వాడతారు. క్రిములను చంపడానికి క్లోరినేషన్ లేదా UV వాడతారు.
తాగునీటిలో ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే ఎముకలు, దంతాలు దెబ్బతిని ఫ్లోరోసిస్ వస్తుంది; ఆంధ్ర, తెలంగాణలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ సమస్య ఉంది. గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) అగ్గిపెట్టె గీతపై ఎర్ర భాస్వరం ఉంటుంది.
(ii) తెల్ల భాస్వరం ప్రమాదకరం, నీటి లోపల నిల్వ చేస్తారు.
(iii) పుల్ల తలపై ఎర్ర భాస్వరం మాత్రమే ఉంటుంది.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: B — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: పుల్ల తలపై పొటాషియం క్లోరేట్, యాంటిమనీ ట్రైసల్ఫైడ్ వంటివి ఉంటాయి; ఎర్ర భాస్వరం పెట్టె పక్క గీతపై ఉంటుంది. అగ్గిపెట్టెలో పుల్ల తలపై, పెట్టె గీతపై వేర్వేరు రసాయనాలు ఉంటాయి; రెండింటి రసాయనాలు కలిసినప్పుడే రాపిడితో మంట వస్తుంది, అందుకే 'సేఫ్టీ' అగ్గిపెట్టె అంటారు.
అగ్నిమాపకాలకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. విద్యుత్ మంటలపై నీరు పోయడం సురక్షితం
B. CO₂ గాలి కంటే బరువైనది
C. CO₂ ఆక్సిజన్ సరఫరాను నిలిపివేస్తుంది
D. నీరు కాగితం, కలప మంటలకు ఉపయోగిస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — విద్యుత్ మంటలపై నీరు పోయడం సురక్షితం
విద్యుత్ మంటలపై నీరు పోయకూడదు; అది ప్రమాదకరం. CO₂ గాలి కంటే బరువైనది, ఆక్సిజన్ సరఫరాను నిలిపివేసి మంటను ఆర్పుతుంది; నీరు కాగితం, కలప మంటలకు వాడతారు. విద్యుత్ మంటలపై నీరు వాడితే విద్యుత్ షాక్ ప్రమాదం ఉంటుంది కాబట్టి CO₂ ఎక్స్టింగ్విషర్ వాడాలి; పెట్రోల్, నూనె మంటలపై కూడా నీరు సరైనది కాదు.
పటిక మురికి కణాలను అడుగుకు చేర్చి నీటిని తేటపరుస్తుంది. క్లోరినేషన్ క్రిములను చంపుతుంది; RO కరిగిన లవణాలను తొలగిస్తుంది; వడపోత కరగని కణాలను వేరు చేస్తుంది.
నీటి శుద్ధి, తాగునీటికి సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. క్లోరిన్ లేదా బ్లీచింగ్ పౌడర్ క్రిములను చంపుతాయి
B. UV కిరణాలు, ఓజోన్ కూడా నీటిని శుద్ధి చేస్తాయి
C. ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే గాయిటర్ వ్యాధి వస్తుంది
D. ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే ఫ్లోరోసిస్ వస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే గాయిటర్ వ్యాధి వస్తుంది
ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే వచ్చేది ఫ్లోరోసిస్ (ఎముకలు, దంతాలు దెబ్బతినడం); గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది. కాబట్టి 'ఫ్లోరైడ్ – గాయిటర్' వాక్యం తప్పు. గాయిటర్ (థైరాయిడ్ గ్రంథి వాపు) అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది, అందుకే అయోడైజ్డ్ ఉప్పు వాడతారు; ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువైతే ఎముకలు, దంతాలే దెబ్బతింటాయి.