నిత్యజీవితంలో రసాయన శాస్త్రం (Chemistry in Daily Life) · Practice MCQs

Correct: A — సాపోనిఫికేషన్ (Saponification)

కొవ్వు లేదా నూనెను NaOH వంటి క్షారంతో వేడి చేసి సబ్బు (కొవ్వు ఆమ్లాల సోడియం లవణం) తయారు చేసే చర్యను సాపోనిఫికేషన్ అంటారు. క్లోర్–ఆల్కలీ ప్రక్రియ NaCl విద్యుద్విశ్లేషణ, వల్కనీకరణ రబ్బరుకు, అంశిక స్వేదనం ముడి చమురు శుద్ధికి సంబంధించినవి.

Correct: B — తెల్లని స్కమ్ (గార)

కఠిన జలంలోని కాల్షియం, మెగ్నీషియం లవణాలు సబ్బుతో చర్య జరిపి కరగని తెల్లని పదార్థం (స్కమ్) ఏర్పరుస్తాయి, అందువల్ల నురుగు సరిగా రాదు. మృదు జలంలో సబ్బు బాగా నురుగు ఇస్తుంది.

Correct: C — వర్షపు నీరు

కాల్షియం, మెగ్నీషియం లవణాలు లేని నీటిని మృదు జలం అంటారు; వర్షపు నీరు దీనికి ఉదాహరణ. లవణాలు ఎక్కువగా ఉన్న బావి, భూగర్భ, సముద్ర జలాలు కఠిన స్వభావం కలిగి ఉంటాయి.

Correct: D — నైట్రోజన్, ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం

NPK అంటే నైట్రోజన్ (N), ఫాస్ఫరస్ (P), పొటాషియం (K) – మొక్కలకు అత్యధికంగా అవసరమయ్యే ప్రధాన పోషకాలు. ఎరువు సంచులపై ఈ మూడింటి శాతాన్ని ముద్రిస్తారు. ఈ మూడూ మొక్కల పెరుగుదలకు, దిగుబడికి కీలకం; ఉదాహరణకు '20-20-0' అని సంచుపై ఉంటే 20% N, 20% P, 0% K అని అర్థం.

Correct: C — యూరియా

యూరియా [CO(NH₂)₂] లో అత్యధికంగా సుమారు 46% నైట్రోజన్ ఉంటుంది. సూపర్ ఫాస్ఫేట్ ఫాస్ఫరస్ ఎరువు, పొటాష్ పొటాషియం ఎరువు, వర్మీకంపోస్ట్ సేంద్రియ ఎరువు. నైట్రోజన్ శాతం పరంగా యూరియా కంటే ఎక్కువ ఉన్న ఎరువు సాధారణంగా వాడరు; అందుకే దీన్ని అత్యధికంగా వాడతారు.

Correct: D — రైజోబియం

రైజోబియం బ్యాక్టీరియా పప్పుధాన్యాల వేళ్లలో నత్రజని స్థాపన చేసే జీవ ఎరువు. అజోలా వరి పొలాల్లో వాడతారు; DDT పురుగుమందు; యూరియా రసాయన ఎరువు. పప్పుధాన్యాల పంటల తర్వాత నేలలో నత్రజని పెరగడానికి కారణం ఈ బ్యాక్టీరియానే; అందువల్ల పంట మార్పిడిలో పప్పుధాన్యాలను వేస్తారు.

Correct: A — DDT

DDT ప్రమాదకరమైన కీటకనాశని అని తేలడంతో నిషేధించారు; రాచెల్ కార్సన్ రాసిన 'సైలెంట్ స్ప్రింగ్' పుస్తకం దీనిపై అవగాహన కలిగించింది. యూరియా, రైజోబియం, వర్మీకంపోస్ట్ ఎరువులు.

Correct: B — అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్

పెన్సిలిన్ ప్రపంచంలో మొదటి యాంటీబయాటిక్; దీన్ని అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్ 1928లో కనుగొన్నారు. గుడ్‌ఇయర్ వల్కనీకరణ, కరోథర్స్ నైలాన్, డాల్టన్ పరమాణు సిద్ధాంతంతో ముడిపడి ఉన్నారు.

Correct: B — ఆస్పిరిన్

ఆస్పిరిన్, పారాసిటమాల్ నొప్పి నివారిణులు. పెన్సిలిన్ యాంటీబయాటిక్, మిల్క్ ఆఫ్ మెగ్నీషియా యాంటాసిడ్, టింక్చర్ అయోడిన్ యాంటిసెప్టిక్. పారాసిటమాల్ నొప్పి, జ్వరం రెండింటినీ తగ్గిస్తుంది; ఆస్పిరిన్ రక్తం గడ్డ కట్టకుండా కూడా చేస్తుంది.

Correct: A — కడుపులోని అధిక ఆమ్లాన్ని తటస్థీకరిస్తాయి

యాంటాసిడ్లు క్షార స్వభావంతో జీర్ణాశయంలోని అధిక HCl ను తటస్థీకరించి మంటను తగ్గిస్తాయి (ఉదా: మిల్క్ ఆఫ్ మెగ్నీషియా, వంట సోడా). బ్యాక్టీరియాను చంపేవి యాంటీబయాటిక్స్, జ్వరాన్ని తగ్గించేవి యాంటిపైరెటిక్స్, అలర్జీని తగ్గించేవి యాంటీహిస్టమిన్లు.