కృత్రిమ నారలు & రబ్బరు (Synthetic Fibres and Rubber)
Free practice MCQs with answers and explanations for కృత్రిమ నారలు & రబ్బరు (Synthetic Fibres and Rubber) in కార్బన్ సమ్మేళనాలు & పాలిమర్లు (Carbon Compounds). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మొదటి పూర్తి కృత్రిమ నార ఏది?
A. రేయాన్
B. పత్తి
C. నైలాన్
D. ఉన్ని
Answer & explanation
Correct: C — నైలాన్
నైలాన్ మొదటి పూర్తి కృత్రిమ నార (వాలెస్ కరోథర్స్, 1935). రేయాన్ సెల్యులోజ్ నుండి తయారయ్యే అర్ధ-కృత్రిమ నార; పత్తి, ఉన్ని సహజ నారలు. నైలాన్ బలమైనది, తేలికైనది; పారాచూట్లు, తాళ్లు, బ్రష్ ముళ్లు, మేజోళ్లలో వాడతారు. కాలితే కరుగుతుంది.
రబ్బరును సల్ఫర్తో వేడి చేస్తే అది బలంగా, ఎక్కువ సాగే గుణంతో మారుతుంది; దీన్నే వల్కనీకరణ అంటారు. టైర్ల తయారీలో ఇది కీలకం. వల్కనీకరణను చార్లెస్ గుడ్ఇయర్ కనుగొన్నారు; దీనివల్ల టైర్ల వంటి వాటికి కావలసిన బలం, సాగే గుణం వస్తాయి.
రేయాన్ను సెల్యులోజ్ (కలప గుజ్జు) నుండి తయారు చేస్తారు, అందుకే దీన్ని అర్ధ-కృత్రిమ నార అంటారు. నైలాన్, పాలిస్టర్ పూర్తిగా కృత్రిమ నారలు. ప్రోటీన్ నారలు పట్టు, ఉన్ని.
సహజ రబ్బరు ఏ చెట్టు పాల వంటి ద్రవం (లేటెక్స్) నుండి తయారవుతుంది?
A. హెవియా (రబ్బరు చెట్టు)
B. వేప
C. మామిడి
D. టేకు
Answer & explanation
Correct: A — హెవియా (రబ్బరు చెట్టు)
సహజ రబ్బరు హెవియా రబ్బరు చెట్టు లేటెక్స్ నుండి తయారవుతుంది; ఇది ఐసోప్రీన్ పాలిమర్. భారత్లో కేరళలో ఎక్కువగా సాగు చేస్తారు. హెవియా లేటెక్స్ నుండి తీసిన రబ్బరు సహజ రబ్బరు; ఇది ఐసోప్రీన్ పాలిమర్, వల్కనీకరణ తర్వాత టైర్లకు ఉపయోగపడుతుంది.
రబ్బరు + సల్ఫర్ వేడి చేసే వల్కనీకరణను చార్లెస్ గుడ్ఇయర్ కనుగొన్నారు. కరోథర్స్ నైలాన్, బేక్లాండ్ బేకలైట్, ఫ్లెమింగ్ పెన్సిలిన్ కనుగొన్నారు. గుడ్ఇయర్ పేరుతోనే ఒక ప్రసిద్ధ టైర్ కంపెనీ ఉంది; వల్కనీకరణలో సల్ఫర్ రబ్బరు గొలుసుల మధ్య బంధాలు ఏర్పరుస్తుంది.
పట్టు, ఉన్ని ప్రోటీన్ నారలు; పత్తి, రేయాన్ సెల్యులోజ్కు సంబంధించినవి. కాబట్టి 'పట్టు – ప్రోటీన్' సరైన జత; మిగతా మూడు జతల్లో మూలం తప్పుగా ఇచ్చారు. సహజ నారల మూలాలు: పత్తి – సెల్యులోజ్; పట్టు, ఉన్ని – ప్రోటీన్; కృత్రిమ నారలు: నైలాన్, పాలిస్టర్, యాక్రిలిక్.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) నైలాన్ను వాలెస్ కరోథర్స్ 1935లో రూపొందించారు.
(ii) పాలిస్టర్ ముడతలు పడవు.
(iii) సహజ రబ్బరు ఐసోప్రీన్ పాలిమర్.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (i), (ii), (iii) అన్నీ
B. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
C. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
D. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — (i), (ii), (iii) అన్నీ
మూడూ సరైనవే: నైలాన్ మొదటి పూర్తి కృత్రిమ నార (కరోథర్స్, 1935); పాలిస్టర్ (టెరిలీన్/డాక్రాన్) ముడతలు పడదు; సహజ రబ్బరు ఐసోప్రీన్ పాలిమర్. కరోథర్స్ నైలాన్ రూపకర్త; నైలాన్ తేలికగా, బలంగా ఉండటంతో ఎక్కువ ఉపయోగాలు ఉన్నాయి.
కింది వాటిలో కాల్చినప్పుడు వెంట్రుక కాలిన వాసన ఇచ్చే నారలు ఏవి?
A. నైలాన్, పాలిస్టర్
B. పత్తి, రేయాన్
C. యాక్రిలిక్, నైలాన్
D. ఉన్ని, పట్టు
Answer & explanation
Correct: D — ఉన్ని, పట్టు
ఉన్ని, పట్టు ప్రోటీన్ నారలు కాబట్టి కాలినప్పుడు వెంట్రుక కాలిన వాసన వస్తుంది. నైలాన్, పాలిస్టర్ కాలితే కరుగుతాయి; పత్తి కాగితంలా మండుతుంది. నారను కాల్చి చూసే పరీక్ష ద్వారా సహజ ప్రోటీన్ నారలను, కృత్రిమ నారలను వేరు చేయవచ్చు.
రబ్బరు, వల్కనీకరణకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. సహజ రబ్బరును హెవియా చెట్టు లేటెక్స్ నుండి తయారు చేస్తారు
B. నియోప్రీన్, బ్యూనా-S కృత్రిమ రబ్బరులు
C. వల్కనీకరణ అంటే రబ్బరును క్లోరిన్తో వేడి చేయడం
D. భారత్లో రబ్బరు సాగు కేరళలో ఎక్కువ
Answer & explanation
Correct: C — వల్కనీకరణ అంటే రబ్బరును క్లోరిన్తో వేడి చేయడం
వల్కనీకరణలో రబ్బరును సల్ఫర్తో (క్లోరిన్తో కాదు) వేడి చేస్తారు. మిగతా మూడు వాక్యాలూ సరైనవి. వల్కనీకరణ విషయంలో సల్ఫర్ కీలకం; కరోథర్స్ నైలాన్తో, గుడ్ఇయర్ వల్కనీకరణతో ముడిపడి ఉన్నారు, దీన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.